PL57677B1 - - Google Patents

Description

Wade tej metody sta¬ nowi jej niska wydajnosc, wynoszaca przecietnie 25 60 do 70% w przeliczeniu na czysty pieciochloro¬ fenol, a ponadto stosunkowo dlugi czas chlorowa¬ nia. Wymienione wady wynikaja stad, iz stoso¬ wane katalizatory metaliczne lub ich sole ulegaja szybkiej dezaktywacji w mieszaninie chlorowanej, 30 ich centra aktywne sa bowiem dezaktywowane siarka, zwiazkami siarki i woda zawarta w fenolu uzytym do chlorowania. Ponadto pieciochlorofe¬ nol w etapie koncowym jest zanieczyszczony po¬ chodnymi metalicznymi.Stwierdzono, ze mozna otrzymac pieciochlorofe¬ nol o znacznej czystosci i w znacznie krótszym czasie oraz o wydajnosci okolo 85%, o ile wedlug wynalazku chlorowanie fenolu prowadzi sie w obecnosci trójchlorku jodu jako katalizatora, w srodowisku bezwodnym w temperaturze 70—150°C.Stwierdzono równiez, iz wstepne przygotowanie fenolu przez dodanie bezwodnika octowego lub innego srodka, wiazacego w sposób chemiczny wode, wplywa na trwalosc i aktywnosc katali¬ zatora, skracajac przy tym czas chlorowania.Sposobem wedlug wynalazku fenol chloruje sie przy umiarkowanym przeplywie chloru w czasie 11—15 godzin.Wstepne przygotowanie fenolu polega na doda¬ niu bezwodnika octowego lub innego srodka, wia¬ zacego stechiometrycznie wode zawarta w fenolu.W czasie chlorowania w obecnosci trójchlorku jodu jako katalizatora, w ilosci ponizej 1% w sto¬ sunku do fenolu podwyzsza sie stopniowo tempe¬ rature od 70 do 150°C Wyodrebnienie czystego pieciochlorofenolu z masy poreakcyjnej polega na zadaniu tej masy lugiem sodowym lub potasowym w celu rozpusz¬ czenia pieciochlorofenolu w postaci soli sodowej 576773 lub potasowej, a nastepnie przez ponowne wy¬ tracenie pod wplywem kwasu solnego lub chlo¬ rowodoru. W wyniku otrzymuje sie czysty piecio- chlorofenol przy wydajnosci 80 do 85%.Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest to, iz 5 zastosowany tu katalizator w postaci trójchlorku jodu ma olbrzymia przewage nad znanymi kata¬ lizatorami metalicznymi i ich halogenkami, gdyz nie zanieczyszcza produktu ewentualnymi meta¬ licznymi pochodnymi pieciochlorofenolu, a po- 10 nadto prawdopodobienstwo dezaktywacji trójchlor¬ ku jodu jest znikome, bowiem zwiazki najczes¬ ciej dezaktywujace katalizator, jak zawarta w fenolu siarka i jej zwiazki, nie odgrywaja zadnej roli w stosunku do trójchlorku jodu. Ponadto 15 trójchlorek jodu rozpuszcza sie dobrze w fenolu i jego pochodnych chlorowych, a przez to w wa¬ runkach chlorowania zachowuje sie jak katali¬ zator ciekly typu rodnikowego. Dysocjacja trój¬ chlorku jodu w srodowiskach bezwodnych odby- 2o wa sie trójstopniowo z wytwarzaniem kationo¬ wych jonów, co daje korzystne warunki energe¬ tyczne do dysocjacji czasteczek gazowego chloru na jony chloru dodatniego i ujemnego i na oder¬ wanie protonu od pierscienia fenolowego. 25 Zastosowanie bezwodnika octowego w procesie chlorowania wedlug wynalazku powoduje wiaza¬ nie wody zawartej w fenolu, co eliminuje calko¬ wicie dezaktywacje katalizatora w czasie chloro¬ wania, wplywajac na szybki przebieg i efektyw- 30 nosc tego procesu.Sposób wedlug wynalazku jest dokladnie wy¬ jasniony w ponizszym przykladzie. 4 Przyklad. Do szklanej kolby o pojemnosci 500 ml odwazono 94 g fenolu, dodano 2 g bez¬ wodnika octowego i 0,2 g trójchlorku jodu. Mie¬ szanine ogrzano do temperatury 70° i nastepnie przepuszczono przez nia umiarkowany strumien chloru. Po 5 godzinach chlorowania temperature podwyzszono do 150°C. Po dalszych 7 godzinach otrzymano przyrost masy 177 g, co odpowiada w sumie wzorowi czasteczkowemu pieciochloro¬ fenolu. Stopien schlorowania obliczony wedlug Stiepanowa dla tej reakcji wyniósl 4,99, co odpo¬ wiada 99% wydajnosci w stosunku do produktu surowego. Czysty pieciochlorofenol wyodrebnio¬ no z masy poreakcyjnej przez zadanie stezonym lugiem sodowym i rozpuszczenie w postaci soli sodowej, a nastepnie przez ponowne wytracenie pieciochlorofenolu w srodowisku wodnym stezo¬ nym kwasem solnym.Po odsaczeniu i wysuszeniu zwazono osad kry¬ stalicznego pieciochlorofenolu, uzyskujac 254,6 g czystego pieciochlorofenolu, co odpowiada 85% wy¬ dajnosci teoretycznej. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Katalityczny sposób otrzymywania pieciochloro¬ fenolu przez chlorowanie fenolu, znamienny tym, ze chlorowanie prowadzi sie w srodowisku bez¬ wodnym, w obecnosci trójchlorku jodu jako kata¬ lizatora oraz w obecnosci bezwodnika kwasu octo¬ wego lub innego srodka wiazacego chemicznie wode W temperaturze 70°—150°C, po czym otrzy¬ many pieciochlorofenol oddziela sie i oczyszcza w znany sposób. Lub. Zakl. Graf. zam. 1452. 19.IV.69. 230 PL