Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.VI.1969 I 57676 KI. 21 g, 18/01 MKP G 01 t UKD Wspóltwórcy wynalazku: inz. Boleslaw Pomiarny, mgr inz. Tadeusz Wa¬ lecki Wlasciciel patentu: Instytut Badan Jadrowych, Warszawa (Polska) Sposób kompensacji wspólczynnika temperaturowego komór jonizacyjnych pracujacych w ukladzie róznicowym i Przedmiotem wynalazku jest sposób kompen¬ sacji wspólczynnika temperaturowego komór jo¬ nizacyjnych pracujacych w ukladzie róznicowym.Sposób ten moze byc zastosowany w przyrza¬ dach sluzacych bezposrednio do pomiaru promie- 5 niowania jonizujacego lub w przyrzadach mie¬ rzacych za posrednictwem promieniowania jonizu¬ jacego inne wielkosci fizyczne jak grubosc ma¬ terialów arkuszowych i.t.p.W dotychczas stosowanych ukladach podobnego 10 typu utrzymuje sie staly wspólczynnik tempera¬ turowy przez zastosowanie termostatu, 00 podraza koszt aparatury i czyni ja bardziej skompliko¬ wana w porównaniu z ukladem bedacym przed¬ miotem patentu. Innym sposobem jest izastoso- 15 wanie kompensatora sygnalu wyjsciowego, ale sa to urzadzenia dosc skomplikowane i drogie.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wad i niedogodnosci podanych wyzej sposobów kom¬ pensacji wspólczynnika temperaturowego. 2o Cel ten zostal osiagniety w ten sposób, ze przez dobór materialu plytki kompensacyjnej reguluje .sie prad komory kompensacyjnej do wartosci przy której wspólczynnik temperaturowy zbliza sie dozera. 25 Wynalazek zostanie blizej omówiony na przy¬ kladzie schematu przedstawionego na zalaczo¬ nym rysunku. Zródla promieniowania jonizujace¬ go beta 3 i 4, znajdujace sie w oslonach sa umieszczone pod komorami 1, 2 w ten sposób, ze 30 wiazki promieniowania sa skierowane na próbke mierzona 5 i plytke kompensacyjna 6. Wiazki promieniowania odbitego wpadaja do komór jo¬ nizujacych, które sa spolaryzowane zródlami na¬ piecia stalego polaczonymi róznymi biegunami wzgledem masy. Komory jonizacyjne moga miec rózne wspólczynniki termiczne ze wzgledu na typ komory, geometrie pomiaru* rózna polaryzacje lub inne czynniki.Wartosc pradów w obu komorach dobiera sie tak, aby róznica tych pradów w funkcji tempe¬ ratury byla stala. Uzyskuje sie to przez dobranie plytki kompensacyjnej 6. Suma pradów stalych powstalych w komorach jonizacyjnych powoduje na oporze wejsciowym 7 elektrometru 8 spadek napiecia, który z kolei okresla wartosc napiecia wyjsciowego. Wartosc tego napiecia ze wzgledu na dobór pradu w komorze kompensacyjnej od¬ biega od wartosci, napiecia wyjsciowego koniecznej ze wzgledu na standaryzacje tegoz napiecia. Aby uzyskac wartosc napiecia wyjsciowego odpowia¬ dajacego standartowej, zastosowano kompensacyj¬ ne zródlo napiecia 9.Plytke kompensacyjna z metalu lub innego ma¬ terialu o grubosci nie mniejszej od grubosci na¬ sycenia dobiera sie dla kazdej próbki mierzonej.Jezeli plytka nie moze zostac wykonana z jednego materialu, to wykonuje sie ja z dwóch lub wiejk- szej ilosci materialów dla uzyskania kompensacji termicznej. Czy plytka zostala dobrze wykonana 5767657676 sprawdza sie w ten sposób, ze bada sie prad wyj¬ sciowy komór w funkcji zmian temperatury ich otoczenia. Zgodnie z zalozeniem przyrost pradu w funkcji temperatury ma byc zblizony do zera. PL