Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.VI.1969 57628 KI. 5 d, 1/08 MKP E 21 f 4 CZYTELNIA Urzedu Patentowego -owej / Wspóltwórcy wynalazku: inz. Franciszek Marcak, mgr inz. Ludwik Juras, mgr inz. Bonifacy Gmur, mgr inz. Ryszard Biesek Wlasciciel patentu: Kopalnia Wegla Kamiennego „Jankowice", Bogu- szowice (Polska) Urzadzenie do wentylacji kopalni i Wynalazek dotyczy urzadzenia do wentylacji ko¬ palni zlozonego z dyszy pierscieniowej napedowej zasilanej sprezonym powietrzem oraz wspólsrod- kowej do niej wkladki dyszowej, której zewnetrz¬ ny plaszcz tworzy wraz z czescia wlotowa dyfu- zora zewnetrzna zwezke pierscieniowa z której wewnetrzna scianka tworzy wewnetrzna zwezke ssaca.W znanych urzadzeniach tego rodzaju wkladka dyszowa jest ustalona wzgledem plaszcza dyfu- zora i dlatego zewnetrzna zwezka pierscieniowa ssaca umozliwia tylko stale przyspieszenie zasy¬ sanego powietrza co w zmiennych warunkach ga¬ zowych w kopalni stanowi powazna niedogodnosc.Równiez te znane urzadzenia nie zapewniaja cal¬ kowitego wykorzystania energii powietrza spre¬ zonego napedowego do zassania wymaganej ilosci powietrza uzytkowego z uwagi na straty prze¬ plywu wynikajace z duzego oporu tarcia i pow¬ stajacych zawirowan.Celem wynalazku jest unikniecie tych niedo¬ godnosci.Dla osiagniecia tego celu postawiono sobie za¬ danie skonstruowania urzadzenia do wentylacji kopalni, opartego na dzialaniu inzektorowym i wyposazonego w wspólsrodkowe dysze, których przekrój mozna zmieniac odpowiednio do zmien¬ nych warunków wentylacji i których uklad za¬ pewnia duza wydajnosc urzadzenia i pozwala na 10 15 20 25 30 wydatne zmniejszenie zaburzen i oporu przeply¬ wu czynnika gazowego.Zgodnie z postawionym zadaniem, urzadzenie wentylacyjne skladajace sie z dyfuzora sprezo¬ nego z dysza pierscieniowa zasilajaca oraz z osa¬ dzona wspólsrodkowo z nia wkladka dyszowa ssaca, charakteryzuje sie zgodnie -z wynalazkiem tym, ze dyfuzor jest osadzony nastawnie w rurze oslonowej przy czym czesc wlotowa dyfuzora jest osadzona obrotowo i przesuwnie w obudowie dy¬ szy pierscieniowej zasilajacej a czesc wylotowa tego dyfuzora opiera sie suwliwie o wewnetrzna scianke rury oslonowej. Ponadto wkladka dyszowa ssaca jest przymocowana za pomoca kilku lacz¬ ników promieniowych do obudowy dyszy piers¬ cieniowej zasilajacej przy czym jej wewnetrzna scianka wylotowa lezy w plaszczyznie stozkowej czesci wylotowej dyfuzora.Dzieki podanej konstrukcji urzadzenia wentyla¬ cyjnego wedlug wynalazku, nastawne osadzenie dyfuzora pozwala na jednoczesna regulacje za¬ równo szczeliny dyszy pierscieniowej zasilajacej jak równiez zewnetrznej zwezki pierscieniowej ssacej utworzonej miedzy wkladka dyszowa ssaca a czescia wlotowa dyfuzora co zapewnia zwiek¬ szenie predkosci i ilosci zasysanego powietrza uzytkowego. Uklad wkladki dyszowej wzgledem czesci wylotowej dyfuzora zapewnia lagodny i pozbawiony zaburzen przeplyw zasysanego po- 57628<'i--::- : : ; ' 3 wietrza i znaczne zmniejszenie oporów jego prze¬ plywu.Dalsze cechy znamienne urzadzenia wedlug wy¬ nalazku wynikaja z jego przykladów wykonania uwidocznionych na rysunku na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w przekroju podluznym, fig. 2 — urzadzenie w przekroju poprzecznym wzdluz linii I—I na fig. 1, fig. 3 — to samo urza¬ dzenie w widoku fig. 4 — odmiana urzadzenia wedlug fig. 1 w przekroju podluznym, zaopatrzona w dodatkowy uklad zasilajacy a fig. 4 — druga odmiana , urzadzenia wedlug wynalazku, pozba¬ wiona wkladki dyszowej. ^ Jak widac na fig. 1—3, urzadzenie wentylacyj¬ ne wedlug wynalazku jest wyposazone w dyfu- zor zlozony z czesci wlotowej 1 i czesci wyloto¬ wej 2 polaczonych ze soba za pomoca zlacza gwintowanego 3. Dyfuzor jest osadzony suwliwie osiowo i obrotowo w rurze oslonowej 4 przy czym jego czesc wlotowa I jest prowadzona w czesci 5 obudowy dyszy pierscieniowej zasila¬ jacej 6 a czesc wylotowa 2 opiera sie slizgowo swym koncem o wewnetrzna scianke rury oslo*- nowej 4.Wspólosiowo do czesci wlotowej dyfuzora i tym samym do dyszy pierscieniowej zasilajacej 6 jest osadzona wkladka dyszowa ssaca 7 usta¬ lonaw swym polozeniu za pomoca trzech lub wiecej laczników promieniowych 8 laczacych ja z czescia 9 obudowy dyszy pierscieniowej zasila¬ jacej. Czesci 5 i 9 obudowy dyszy pierscieniowej zasilajacej sa polaczone ze soba.zlaczem gwinto¬ wanym 10. Wkladka dyszowa ssaca 7 zawiera we¬ wnetrzna zwezke ssaca 11 oraz tworzy z czescia wlotowa 1 dyfuzora zewnetrzna pierscieniowa zwezke ssaca 12.Wylot wewnetrznej zwezki ssacej lezy w plasz¬ czyznie stozkowej czesci wylotowej 2 dyfuzora.Do dyszy pierscieniowej 6 jest doprowadzone po¬ wietrze sprezone o cisnieniu ok. 4 atn przewodem gumowym nasadzonym na króciec 13. Stozkowa komora dyszy pierscieniowej 6 jest zakonczona szczelina 14 znajdujaca sie w poblizu przedniej rozszerzonej czesci wlotowej pierscieniowej zwez¬ ki zewnetrznej ssacej 12. W wyniku takiego ukla¬ du, czynnik roboczy np. sprezone powietrze wy¬ dostaje sie ze szczeliny 14 i pociagajace ze soba z otoczenia pewna mase powietrza mniejsza niz przez zwezke wewnetrzna 11 jest przyspieszane w zwezce pierscieniowej zewnetrznej 12 i osiaga maksymalna wartosc energii kinetycznej w naj¬ wezszej czesci 3 dyfuzora razem ze strumieniem zassanym przez zwezke wewnetrzna 11. Miesza¬ nie sie strug powietrza zasysanych przez zwezke zewnetrzna 12 i zwezke wewnetrzna 11 jest bar¬ dzo spokojne a uklad wylotu zwezki wewnetrznej 11 w stosunku do czesci wylotowej 2 dyfuzora zapewnia szybkie wyrównanie zmieszanych strug i ich równomierny przeplyw przez czesc wyloto¬ wa 2 dyfuzora.Dzieki podanemu ukladowi elementów dyszo¬ wych, za pomoca malej masy czynnika roboczego np. powietrza sprezonego zasilajacego dysze pierscieniowa 6j mozna uzyskac duzy ciag wy¬ dostajacego sie z dyfuzora powietrza w wyniku 57628 ¦ 4 zassania wielkiej masy powietrza z zewnatrz i na¬ dania jej duzej energii ruchu.Do regulacji przeplywu tej masy powietrza, dy¬ fuzor jest przemieszczany osiowo w celu zmiany 5 przekroju szczeliny wylotowej 14 i zwezki ze¬ wnetrznej pierscieniowej 12. Przemieszczanie dy¬ fuzora nastepuje ruchem srubowym (obrotowo- suwliwym) za pomoca drazka 15 osadzonego wze- y wnetrznej sciance czesci wlotowej 1 dyfuzora io i wystajacego na zewnatrz przez ukosna szczeline; 16 wykonana w rurze oslonowej 4. Ukosna szcze¬ lina 16 w czasie przesuwnym wzdluz niej drazka 15 wymusza osiowe przemieszczanie dyfuzora i tym samym pozadana regulacje przeplywu po- 15 wietrza. ( Zgodnie, z odmiana urzadzenia wedlug wyna¬ lazki przedstawiona na fig. 4,^ mase wyplywa¬ jacego z dyfuzora powietrza mozna zwiekszy6 przez dodatkowe doprowadzenie sprezonego po- *o wietrza napedowego do wkladki dyszowej 7 skad przez pierscieniowa szczeline 17 lub szereg otwo¬ rów *¦ rozmieszczonych obwodówo powietrze to wpada stycznie do zwezki wewnetrznej 11 zwiek¬ szajac swa predkosc zasysa z zewnatrz przez ta 25 zwezke wieksza mase powietrza uzytkowego.W tym celu, do przedniej czesci rury oslono¬ wej 4 jest przylaczona np. przez spawanie komo¬ ra pierscieniowa 18 z króccem wlotowym 13 z której doprowadzone powietrze sprezone prze- 30 plywa kanalem 19 do dyszy pierscieniowej 6 i przewodami 20 w lacznikach promieniowych 8 do wkladki dyszowej 7. Przewody 20 moga sta¬ nowic równiez wlasciwe laczniki promieniowe i utrzymywac wkladke dyszowa 7 w pozadanym 35 wspólsrodkowym polozeniu w czesci wlotowej 1 dyfuzora.Rozwiazanie zgodnie z odmiana wedlug wyna¬ lazku jest szczególnie przydatne do przemieszcza¬ nia duzych mas powietrza w rurociagach wenty- 40 lacyjnych i w tym przypadku rura oslonowa 4 stanowi czesc lutni wentylacyjnej.Dla przewietrzania otwartych jednostronnie wyrobisk np. komór, wnek itp. 'celowe jest wyko¬ nanie urzadzenia wedlug wynalazku w postaci uproszczonej i przenosnej. Dla tego celu urza¬ dzenie wedlug wynalazku w odmianie przedsta¬ wionej na fig. 5, zawiera tylko dysze pierscienio¬ wa napedowa 6 i dyfuzor przestawny w rurze 50 oslonowej 4, która jest zaopatrzona w zaczepy hakowe 21, 21', do których przylacza sie konce- pasa zawieszonego na ramieniu osoby obsluguja¬ cej urzadzenie.Odmiana ta stanowi jednostke przenosna nie 55 zwiazana z przewodami wentylacyjnymi a tylko polaczona z gietkim przewodem zasilajacym spre¬ zonym powietrzem dysze pierscieniowa 6. Odmia¬ na ta ma lekka konstrukcje, jest latwa w obslu¬ dze i umozliwia nadmuchiwanie powietrza w do- 60 wolnym kierunku przez reczne przechylanie urza¬ dzenia zawieszonego na ramieniu. Regulacja prze¬ plywu powietrza odbywa sie przez przesuw dy¬ fuzora za pomoca drazka 15, podobnie jak w uprzednio spisanych przykladach wykonania 65 wedlug wynalazku.57628 We wszystkich postaciach wykonania urzadzenia wedlug wynalazku mozliwe jest doprowadzanie oddzielnym przewodem strumienia wody w celu oczyszczenia wyrobisk glównych z pylu. Przewód doprowadzajacy wode moze byc np. umieszczony w zwezce wewnetrznej ssacej 11 albo doprowa¬ dzony bezposrednio do dyfuzora zaopatrzonego w tym celu w otwory obwodowe. Mozna równiez wode doprowadzac do wkladki dyszowej 7 za¬ opatrzonej w szczeline pierscieniowa 17 przez która nawilzone powietrze wpada do zwezki we¬ wnetrznej ssacej 11. PL