PL57610B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 18.VIII.1969 57610 KI. 47 b, 9 MKP F 16 c /l\oo Twórca wynalazku: inz. Stanislaw Brzezinski Wlasciciel patentu: Centralne Laboratorium Obrabki Plastyczne'], Po¬ znan (Polska) Panewka cienkoscienna segmentowa z tworzyw termoplastycznych Przedmiotem wynalazku jest panewka- cienko¬ scienna segmentowa z tworzywa sztucznego termo¬ plastycznego, której segmenty umiejscowione sa w obudowie lub na wale lozyskowym i posiadaja mozliwosc zmian dlugosci i szerokosci, zaleznie od parametrów pracy lozyska.

Dotychczas sa znane i stosowane panewki lub tulejki lozyskowe z metali kolorowych, glównie z brazu i mosiadzu. Stosowanie grubosciennych tulei z rtjwonzyw sztucznych nie daje zadowalajacych wy¬ ników w trudnych warunkach piracy, to znaczy przy zanieczyszczeniach,, duzych szybkosciach obwodo¬ wych, duzych obciazeniach, zmiennych temperatu¬ rach i wilgotnosci, a wynikajace stad naprezenia oraz zmiany wymiarowe powoduja szybkie zuzycie tulejek wzglednie ich zatarcie.

Celem wynalazku jest unikniecie podanych niedo¬ godnosci przez taka konstrukcje ulozyskowania, któ¬ ra przy zastapieniu metali kolorowych, zapewnia¬ laby wykorzystanie zalet tworzyw sztucznych jako materialów lozyskowych, przy równoczesnym wy¬ eliminowaniu niekorzystnych cech tych tworzyw, jak duza rozszerzalnosc cieplna, niskie przewodnic¬ two cieplne, wodochlonnosc oraz zmiennosc wymia¬ rów pod obciazeniem i wplywem osrodka.

Zgodnie z wynalazkiem, rozwiazanie tego zagad¬ nienia umozliwia zastosowanie na panewki lozysko¬ we cienkosciennych segmentów z tworzyw termo¬ plastycznych, grubosci od 0;5 do 2 mm, dzieki cze¬ mu uzyskuje sie lepsze odprowadzenie ciepla niz 10 15 20 25 30 przy panewkach grubosciennych, wieksza doklad¬ nosc wymiarowa oraz mniejsze zuzycie tworzyw sztucznych. Segmenty posiadaja profilowe zgrubie¬ nia, które umiejscowione z luzem w wybraniach obudowy lozyska lub walu lozyskowego, ustalaja poszczególne segmenty panewki w tym elemen¬ cie.

Segmenty panewkowe maja mozliwosc zmian dlu¬ gosci i szerokosci, co eliminuje niekorzystne zmiany wymiarowe w lozysku, wynikajace z wlasnosci two¬ rzywa sztucznego w danych warunkach pracy.

Zmiana grubosci segmentu, ze wzgledu na nieznacz-. ma jego grubosc, nie ma istotnego wplywu na pra¬ ce lozyska, gdyz miesci sie w zakresie stosowanych tolerancji konstrukcyjnych. Ilosc segmentów w pa^ newce zalezna jest od srednicy i dlugosci lozyska oraz parametrów pracy. Dla niiewifeUkich lozysk nie¬ znacznych obciazen, panewka moze skladac sie z jednego segmentu o cechach podanych wyzej. Pa¬ newka slizgowa z cienkosciennymi segmentami z tworzywa termoplastycznego na przyklad z polia¬ midu, moze spelniac role panewki brazowej, a na¬ wet dla niektórych warunków pracy bedzie bardziej dlugotrwala.

Zastosowanie panewek wedlug wynalazku, po^ woduje zmniejszenie wymiarów i wagi lozyska oraz zuzycia materialów, zmniejszenie pracochlonnosci, ulatwia wymiennosc segmentów panewki i umozli¬ wia masowa produkcje segmentów panewkowych na maszynach typowych dla przetwórstwa tworzyw 576162 sztucznych. Lozysko wedlug wynalazku jest w se¬ ryjnej produkcji kilkakrotnie tansze od lozyska z tu¬ lejka brazowa. iPrzedimioit wynalazku jiest przedstawiony w iprzy- kladzie wykonania na rysunkach, na których fig. 1 5 przedstawia widok z boku umiejscowienia segmen¬ tów panewki w obudowie lozyska, fig. 2 — widok z boku umiejscowienia segmentów panewki na wa¬ le, fig. 3 do 10 — przyklady ksztaltów segmentów panewkowych z róznymi profilami zgrubien, fig. 11 10 i 1,2 — przyklad sposobu osadzenia segmentów na tulejce pomocniczej., z zabezpieczeniem przesuwu bocznego przez profilowe zgrubienie obwodowe, a fig. 13 — przyklad sposobu osadzenia segmentów w tulejce pomocniczej z zabezpieczeniem przesuwu 15 bocznego jprzez profilowe zgrubienie obwodowe.

Jak przedstawiono ma fig. 1, w obudowie lozyska 1 umiejscowione sa segmenty panewkowe 3, posia¬ dajace podluzne profilowe zgrubienia 4, ustalajace segmenty 3 przez usytuowanie w wyibraniach 5 obu- 20 dowy lozyska 1. Wybrania 5 sa wieksze od zgrubien segmentów 3, a tym samym moga spelniac role takze rowków smarowniczych. Segmenty 3 posiadaja po jednym zgrubieniu zamocowanym zaleznie od kierunku obrotu walu 2. Odstep miedzy segmenta- 25 mi 3 umozliwia zmiane ich dlugosci, a wielkosc jego ustala sie droga obliczen w zaleznosci od parame¬ trów pnacy lozyska. Droga obliczen ustala sie takze potrzebny luz na szerokosci segmentu dla umozli¬ wienia zmiany szerokosci tego segmentu w kierunku 30 poosiowym.

Na fig. 2 uwidoczniono segmenty 3 z dwoma podluznymi profilowymi zgrubieniami 4, umiejsco¬ wionymi w wybraniacih 5 walu 2, Obudowa lozyska 1 posiada powierzchnie slizgowa wspólpracujaca z 35 segmentami 3. Zastosowanie segmentów 3 z dwoma podluznymi zgrubieniami 4 umozliwia dwukierun¬ kowy obrót walu 2. Wybrania 5 na wale 2 spelnia¬ ja role zaczepów dla segmentów 3 i role rowków smarnych, a obliczona wielkosc odstepu miedzy seg¬ mentami 3 umozliwia zmiane ich dlugosci podczas pracy lozyska.

Fig. 3 do fig. 10 przedstawiaja niektóre przykla^ dy ksztaltu segmentów 3, które moga byc wykona¬ ne jako plaskie i doginane przy montazu lub wyko¬ nane na gotowo zgodnie z wymiarem lozyska.

Fig. 11 i 12 przedstawiaja segmenty panewkowe 3, posiadajace oprócz profilowych zgrubien podluz¬ nych 4, spelniajacych role zaczepów, dodatkowe profilowe obwodowe zgrubienie 6, usytuowane w wybraniu metalowej tulejki pomocniczej 7. Zgrubie¬ nie 6, umiejscowione w wybraniu tulejki pomocni¬ czej 7, ustala segmenty 3, zabezpieczajac je przed przesuwaniem sie pod wplywem sil poosiowych, wystepujacych w niektórych rodzajach ulozysko- wan. Tulejka pomocnicza 7 ma zastosowanie wów¬ czas, gdy wykonanie wybran na wale 2 jest nie¬ wskazane ze wzgledów wytrzymalosciowych lub z innych wzgledów technicznych. Osadzenie tulejki pomocniczej 7 na wale 2 jest dokonywane wedlug znanych sposobów stosowanych w technice.

Fig. il3 przedstawia sposób osadzenia segmentów 3 w tulejce pomocniczej 7. Segmenty 3 oprócz dwu¬ stronnych zgrubien podluznych 4 posiadaja zgru¬ bienia obwodowe 6 umiejscowione w tulejce pomoc¬ niczej 7. Tulejka pomocnicza 7 jest osadzona w obu¬ dowie lozyska 1 w sposób zabezpieczajacy przed obrotem. Tulejka pomocnicza 7 ma szczególne za¬ stosowanie, gdy obudowa lozyska 1 nie moze spel¬ niac zadania powierzchni slizgowej lozyska.

Oczywiscie, wynalazek nie jest ograniczony tyl¬ ko do opisanych szczególowo i przedstawionych na rysunku przykladów jego wykonania, lecz obejmu¬ je równiez stosowanie oddzielne pojedynczych je¬ go cech, ich kombinacji lub odmian opisanych pro¬ pozycji, jezeli dotycza podstawowej istoty wyna¬ lazku.

Zastrzeze m ii a paten it owe 1. Panewka cienkoscienna segmentowa z tworzyw termoplastycznych,, przeznaczona do ulozyskowa- nia elementów pracujacyoh przy stalych i zmien¬ nych paramieltrach, znamienna tym, ze sklada sie ze slizgowych segmentów panewkowych (3), po¬ siadajacych profilowe zgrubienia podluzne (4), albo poprzeczne (6) lub podluzne (4) i poprzecz¬ ne (6), umiejscawiajace segmenty panewkowe w wybraniach (5) elementu lozyska (1), (2) albo (7). 2. Panewka wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze wybrania (5), usytuowane w obudowie lozyska (1), na wale (2) lub w tulejce pomocniczej (7), posiadaja wiekszy przekrój anizeli znajdujace sie w nim zgrubienia segmentów. 3. Panewka wedlug zastrz. 112, znamienna tym, ze segmenty (3), stanowiace warstwe slizgowa lozyska sa wykonane z tworzywa sztucznego termoplastycznego.KI. 47 b, 9 57610 MKP F 16 c Fig.1 Fig.2 Fig. 3 FigA Fig.5 Fig.6 Fig. 7 Fig.8 Figa nu r^ Fig. 10