Pierwszenstwo: 07.VII.1966 Niemiecka Republika Demokratyczna Opublikowano: 15.V.1969 57355 KI. 42 m*, 15/26 MKP G 06 c UKD ,sjz Wspóltwórcy wynalazku: Walter Rahmig, Gunter Rose Wlasciciel patentu: VEB Triumphator — Werk Mólkau — Leipzig (Niemiecka Republika Demokratyczna) Urzadzenie przenoszenia dziesiatków do urzadzenia mnozenia maszyn liczacych zwlaszcza maszyn saldujacych Wynalazek dotyczy urzadzenia przenoszenia dzie¬ siatków do urzadzenia mnozenia maszyn liczacych zwlaszcza maszyn saldujacych, w których przy przekroczeniu wartosci w mnozeniu skróconym z cyfry 9 na cyfre 0 nastepuje wychylenie dzwigni przenoszenia dziesiatków i wyliczenie kólkami mnoznika poczawszy od najnizszej pozycji dziesiet¬ nej.W znanym urzadzeniu przenoszenie dziesiatek nastepuje w ten sposób, ze stosuje sie w tym ce¬ lu czteroczlonowy zespól skladajacy sie z dzwigni przenoszacej dziesiatki, dzwigni uchylnej i dzwigni krzywkowej, który na poczatku ruchu zostaje wy¬ chylony w polozenie robocze przy czym za pomo¬ ca odpowiedniego osadzenia dzwigni krzywkowej, przy rozpoczeciu ruchu nosek przelaczajacy dzwigni przenoszacej dziesiatki zakresla czesc ru¬ chu sprzegajacego i przy tym zebate kolo bedace w zasiegu tego noska przekreca to kolo o jeden zab pod warunkiem, ze to przelaczenie zostalo przygotowane w polozeniu roboczym punktu obro¬ tu dzwigni z odpowiednim wystepem.Przy tym urzadzeniu niekorzystnym jest fakt, ze przenoszenie dziesiatków musi byc dokonywane dwufazowe to jest najpierw przez przygotowanie, -a potem przez wykonanie, do czego wymagana jest stosunkowo duza liczba czesci, ograniczajaca pred¬ kosc liczenia i utrudniajaca regulowanie.Celem wynalazku jest skonstruowanie urzadze¬ nia w którym przenoszenie dziesiatków przepro- 10 15 20 30 wadza sie w jednej fazie przy zastosowaniu mi¬ nimalnej liczby czesci i ukladzie, przy którym montaz i regulowanie jest bardzo ulatwione z do¬ datkowa zaleta powaznego skrócenia czasu po¬ trzebnego na czynnosc przenoszenia dziesiatków.Cel ten osiagnieto dzieki temu, ze dzwignia prze¬ noszenia dziesiatków ma lukowe wyciecie do pro¬ wadzenia osi przesuwnej równiez w wycieciach wykonanych w bocznych sciankach, w których ta dzwignia przy przenoszeniu dziesiatków wykonuje ruch po luku, a przy nastepujacyni po tym wy¬ laczaniu sie ruch inny krzywolinijny. Przy prze¬ laczaniu dziesiatków wygiecie dzwigni zazebia sie z uzebieniem kola mnoznika wyzszej pozycji dziesietnej. Powrót dzwigni przenoszenia dziesiat¬ ków w pozycje wyjsciowa nastepuje kasownikiem za pomoca osi przesuwnej w wycieciach.Na rysunku uwidoczniono przykladowo rozwia¬ zanie urzadzenia wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 i 2 przedstawia uklad w pozycji przed przejsciem z 9 na 0 w widoku z boku i z góry, fig. 3 — uklad w pozycji po dokonaniu przeniesienia, w widoku z boku, a fig. 4 przedstawia przebieg kasowania w widoku z boku.Na osi 3 zamocowanej do bocznych scianek 1, 2 sa osadzone obrotowo zebate kola 4 przejmujace mnoznik i jednozebna dzwignia 5. Na osi 6 jest osadzona zapadkowa dzwignia 7 z noskiem 9 i sprezyna 8 sluzaca do wyrównywania pozycji kól 4. Boczne scianki 1, 2 maja prowadnicze wyciecia S735557355 10, 11 w których sa osadzone przesuwnie konce osi 12. Na osi 12 sa osadzone, przenoszace dzie¬ siatki, dzwignie 14 wyposazone w lukowe wyciecia 13, zawiniecia 15 i noski 16, a z przeciwnej strony w przedluzenie 19 z zaczepowym zabkiem 17 i sprezyna 18. Dzwignie 14 sa oparte i prowadzone w prowadniczym grzebieniu 20. Miedzy sciankami 1, 2 jest osadzony kasownik 25 zaopatrzony w boczne trzpienie 23, 24 wystajace z zawiniec 21, 22.Kasownik 25 ma poza tym zagiecie 27 zaopatrzone w wyciecia 26 i na kazdym zawinieciu 21, 22 sty¬ kowe powierzchnie 28, 29, a na zawinieciu 21 do¬ datkowo wystajacy na zewnatrz sterowniczy trzpien 30.Gdy zebate kola 4 zostana ustawione na liczbe 5—9 za pomoca nieuwidocznionej na rysunku jed- nozebnej dzwigni, nastepuje skrócone mnozenie przez przekrecanie zebatych kólek 4 w kierunku przeciwnym do kierunku obrotu wskazówek zega¬ ra. Jezeli po wyliczeniu do cyfry 9 nastapi dalszy obrót kola 4, zamocowany do niego zabek 5 ude¬ rzy o nosek 16 dzwigni 14 przenoszenia dziesiatek i wychyli ja okolo osi 12, wobec czego zagiecie 15 wchodzi miedzy zeby kola 4 nastepnej pozycji dzie¬ sietnej i zaczepowy zabek 17 zsuwa sie z zaczepu grzebienia 20. Teraz pod dzialaniem sprezyny 18 i lukowego wyciecia 13 dzwignia 14 zakresla na osi 12 luk, na skutek czego zebate kolo 4 wyzszej pozycji dziesietnej zostaje przekrecone o jeden za¬ bek na pozycje o wyzszej wartosci (fig. 3). Do zabezpieczenia aby kolo 4 nie zostalo przekrecone za daleko, sluzy zapadkowa dzwignia 7, która swym zebem 9 wyrównuje pozycje kola 4. Do po¬ wrotu dzwigni 14 w pozycje wyjsciowa jak na fig. 1 sluzy wychylenie kasownik 25 wychylany na trzpieniach 23 i 24 w kierunku strzalki, za pomo¬ ca trzpienia 30 i nieuwidocznionego na( rysunku nie nalezacego do wynalazku urzadzenia.Stykowe powierzchnie 28, 29 kasownika 25 prze¬ suwaja os 12 w wycieciach 10, 11 w góre, przy czym dzwignia 14 wbrew dzialaniu sprezyny 18 zostaje na osi 12 na tyle podniesiona w góre az. zabek 17 ponownie zaczepi sie na grzebieniu 20.Dzieki prostemu prowadzeniu w wycieciach 10, 11 osiaga sie to, ze dzwignia 14 w czasie swego po- 5 wrotu nie wchodzi zagieciem 15 w zazebienie z kolem 4, co moglo by wywolac obrót kola 4 w kierunku niepozadanym. Nastepnie za pomoca nie¬ uwidocznionego na rysunku mechanizmu kasownik 25 zostaje wprowadzony z powrotem w polozenie io wyjsciowe, przy czym zagiecie 27 zabiera os 12 ze soba, a wyciecia 13 ustawiaja dzwignie 14 w polo¬ zenie wyjsciowe. 15 PL