Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.IV.1969 57333 KI. 42 i, 9/10 Twórca wynalazku: mgr inz. Danuta Miller Wlasciciel patentu: Przemyslowy Instytut Automatyki i Pomiarów, War¬ szawa (Polska) Sposób oswietlania przetworników optyczno-elektrycznych pirometru barwowego Wynalazek dotyczy sposobu oswietlania prze¬ tworników optyczno-elektrycznych pirometru bar¬ wowego, opartego na zasadzie porównania nateze¬ nia promieniowania cieplnego w zakresie jednej wartosci temperatury w dwóch niepokrywajacych sie czesciach widma tego promieniowania, wypo¬ sazonego w oswietlajacy uklad optyczny zlozony z plytki pólprzepuszczalnej i filtrów barwnych umieszczonych kolejno na drodze optycznej miedzy obiektem promieniujacym, a dwoma przetwornika¬ mi optyczno-elektrycznymi Dotychczas jest znany i stosowany sposób oswietlania przetworników optyczno-elektrycznych pirometru barwowego, wyposazonego w plytke pól- przepuszczalna i filtry barwne, umieszczone kolej¬ no na drodze optycznej miedzy obiektem promie¬ niujacym i dwoma przetwornikami optyczno-elek- trycznymi, w którym kazdy z przetworników op¬ tyczno-elektrycznych jest obciazony natezeniem promieniowania cieplnego róznym w calym zakre¬ sie pomiarowym pirometru barwowego, a wynika¬ jacym z jednakowych wartosci natezenia promie¬ niowania przepuszczonego i odbitego za pomoca plytki pólprzepuszczalnej i z wielokrotnie róznia¬ cych sie miedzy soba wartosci energii promienio¬ wania, którym poddany jest kazdy przetwornik optyczno-elektryczny, a spowodowanych niejedna¬ kowym wspólczynnikiem przepuszczalnosci ener¬ gii w punktach pracy filtrów barwnych.Istotna niedogodnoscia tego sposobu oswietlenia 10 15 20 30 przetworników optyczno-elektrycznych jest nieko¬ rzystny wplyw na stabilnosc wlasnosci metrolo¬ gicznych i zywotnosc pirometru barwowego oraz stala tendencja do powiekszania sie dodatkowych bledów pomiaru, wynikajacych z niejednakowej zmiany charakterystyk zaleznosci otrzymanego pradu albo napiecia albo opornosci wewnetrznej w funkcji natezenia oswietlenia poszczególnych przetworników optyczno-elektrycznych. Wartosci dodatkowych bledów pomiaru temperatury sa trudne do przewidzenia, bowiem niejednakowosc zmiany wymienionych charakterystyk nawet pier¬ wotnie jednakowych w wyniku doboru przetwor¬ ników droga selekcji, jest zalezna od okresu pracy przetworników przy nierównomiernym ich obciaze¬ niu energia promieniowania i od zmian tempera- ratury otoczenia w czasie pracy i justowania pi¬ rometru barwowego.Celem wynalazku jest znaczne zmniejszenie tych niedogodnosci przez stworzenie takiego sposobu oswietlenia przetworników optyczno-elektrycznych pirometru barwowego, który umozliwia prace obydwu przetworników wedlug ich charakterystyk pracy wzajemnie do siebie zblizonych.Zgodnie z wytyczonym zadaniem, kazdy z prze¬ tworników optyczno-elektrycznych poddaje sie dzialaniu takiego natezenia energii promieniowa¬ nia, które w obydwu przetwornikach wywoluje sygnal elektryczny o wartosci zblizonej lub takiej samej przy jednej wartosci mierzonej temperatu- 5733357333 3 4 ry, najkorzystniej przy wartosci poczatkowej za¬ kresu pomiarowego pirometru barwowego, za po¬ moca plytki pólprzepuszczalnej o rózniacych sie miedzy soba wartosciach strumienia odbitego i [przepuszczanego. Strumien swietlny o mniej¬ szym natezeniu swiatla skierowuje sie na filtr barwny o wiekszym wspólczynniku przepuszczal¬ nosci swiatla w jego punkcie pracy odpowiada¬ jacym natezeniu promieniowania, w którym sygnaly elektryczne obydwu przetworników sa jednakowe.W pirometrach barwowych w których pomiar *przez kompensacje sygnalów z obydwu prze- ? tworników przeprowadzony jest na drodze elek¬ trycznej, korzystniejsza jest taka róznica war¬ tosci strumienia odbitego i przepuszczonego przez plytke ipólprzepuiszczalna, która dla jednej war¬ tosci temperatury barwy wywoluje takie same wartosci sygnalów elektrycznych w obydwu prze¬ twornikach, zas gdy kompensacja sygnalów elektrycznych przeprowadzana jest na drodze optycznej, zblizone wartosci sygnalów elektrycz¬ nych i rózniace sie miedzy soba o wartosc kom¬ pensowana filtrem szarym. Ustalenie róznic mie¬ dzy wartosciami energii swietlnej odbitej i prze¬ puszczonej przez plytke, uzyskuje sie znanym w technice optycznej sposobem naparowania odpo¬ wiedniej grubosci warstwy odbijajacej lub usta¬ lenia kata padania promieni na plytke pólprzepu- szczalna.Dodatkowa zaleta sposobu oswietlania przetwor¬ ników wedlug wynalazku, jest ulatwienie mozli- 5 wosci kontroli prawidlowosci dzialania pirometru barwowego przy wartosci temperatury barwy od¬ powiadajacej jednakowym wartosciom sygnalu elektrycznego obydwu przetworników optyczno- elektrycznych. PL