Opublikowano 20.Y.1969 57273 KI. 21 h, 30/12 MKP B 23 k <*lm UKD Wspóltwórcy wynalazku: inz. Roman Pysko, inz. Marceli Bujakiewicz, inz. Henryk Grzyb Wlasciciel patentu: Fabryka'Wodomierzy im. „Komuny Paryskiej,, Wro¬ claw (Polska) Zespól stykowo-oslonowy uchwytu do spawania pólautomatycznego w atmosferze gazów ochronnych Przedmiotem wynalazku jest zespól stykowo- -oslonowy uchwytu do spawania pólautomatycz¬ nego w atmosferze gazów ochronnych.W dotychczas znanych rozwiazaniach konstruk¬ cyjnych zespoly stykowo-oslonowe uchwytu do spawania pólautomatycznego w atmosferze gazów ochronnych charakteryzuja sie tym, ze dysza oslo¬ nowa, której zadaniem jest nadanie odpowied¬ niego kierunku strumieniowi gazu ochronnego podczas spawania, jest mocowana za pomoca po¬ laczenia gwintowego bezposrednio na warstwie izolacyjnej posiadajacej ksztalt tulejki przyklejo¬ nej, wzglednie zaprasowanej na rurkach styko¬ wych doprowadzajacych prad. Polaczenie to jest zrealizowane za pomoca gwintu wewnetrznego na¬ cietego na czesci wlotowej dyszy oslonowej wy¬ konanej przewaznie z miedzi, oraz gwintu zew¬ netrznego nacietego bezposrednio na warstwie izolacyjnej.Inne znane rozwiazania konstrukcyjne zespolu stykowo-oslonowego uchwytu do spawania pól¬ automatycznego w atmosferze gazów ochronnych charakteryzuja sie tym, ze dysza oslonowa mo¬ cowana jest za pomoca tulejki sprezystej zapra¬ sowanej czesciowo w warstwie izolacyjnej, która posiada w tym wypadku ksztalt tulejki z duzym kolnierzem. Srednica wewnetrzna tulejki spre¬ zystej jest mniejsza od srednicy zewnetrznej dy¬ szy oslonowej w czesci wlotowej i w zwiazku z tym zacisk jest realizowany na powierzchni 20 25 30 zewnetrznej dyszy oslonowej. Warstwa izolacyjna jest przyklejona, wzglednie zaprasowana bezpo¬ srednio na rurkach stykowych.Wyzej wTymienione rozwiazania posiadaja sze¬ reg niedogodnosci techniczno-eksploatacyjnych.Przy zmianie dlugosci luku spawalniczego zacho¬ dzi zawsze koniecznosc zmiany odleglosci czola dy¬ szy oslonowej od strony wylotu od czola koncówki stykowej celem zachowania jarzenia sie luku, za¬ pewnienia nalezytej oslony gazu ochronnego, oraz widocznosci miejsca spawania.W rozwiazaniu konstrukcyjnym, w którym dy¬ sza oslonowa jest mocowana za pomoca polacze¬ nia gwintowego bezposrednio na warstwie izola¬ cyjnej, przy zmianie dlugosci luku spawalniczego konieczne jest stosowanie szeregu dysz oslono¬ wych wzglednie koncówek stykowych o róznych dlugosciach w celu dobrania optymalnej odleglo¬ sci miedzy czolem koncówki stykowej a czolem dyszy oslonowej. Stwarza to wiele niedogodnosci, oraz utrudnia wykonanie operacji spawalniczych.Czesta wymiana dysz oslonowych szybko niszczy gwint naciety na warstwie izolacyjnej, co powo¬ duje koniecznosc wymiany calego zespolu. Regu¬ lacja odleglosci miedzy czolem koncówki styko¬ wej a czolem dyszy oslonowej droga wykrecania dyszy oslonowej jest niemozliwa, poniewaz odpry¬ ski metalu powstajace podczas procesu spawania przedostaja sie wolna przestrzenia miedzy rurka¬ mi stykowymi a dysza oslonowa, oraz bardzo 572733 szybko zaklejaja odsloniety gwint na dyszy oslo¬ nowej. Równiez jakiekolwiek uszkodzenia war¬ stwy izolacyjnej (co jest zjawiskiem dosyc czes¬ tym) powoduje koniecznosc wymiany calego ze¬ spolu. 5 W rozwiazaniu konstrukcyjnym, w którym dy¬ sza oslonowa jest mocowana za pomoca tulejki sprezystej zaciskajacej ja od zewnatrz, mozliwosc koniecznej regulacji odleglosci czola wylotu dyszy oslonowej od czola koncówki stykowej realizo- 10 wana jest poprzez czesciowe wysuwanie dyszy oslonowej z tulejki sprezystej. Regulacje te unie- * Tirozliwiaja calkowicie odpryski metalu powsta- " Jace podczas procesu spawania przedostajace sie wolna przestrzenia miedzy rurkami stykowymi, 15 a dysza oslonowa. Powoduja one czesciowe lub calkowite zaklejenie, odslonietej przy wysunieciu dyszy, wewnetrznej powierzchni tulejki sprezys¬ tej, uniemozliwiajac cofniecie dyszy oslonowej.Poniewaz tulejka sprezysta jest zaprasowana w 20 warstwie izolacyjnej, w wypadku zaklejenia na¬ stepuje koniecznosc wymiany zespolu.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych niedogodnosci i ograniczen, umozliwienie aktyw¬ nej regulacji optymalnej odleglosci czola dyszy 25 oslonowej od strony wylotu od czola koncówki stykowej przy zmianie dlugosci luku spawalni¬ czego, wyeliminowanie niepotrzebnego zestawu koncówek stykowych i dysz oslonowych o róz¬ nych dlugosciach koniecznych dotychczas przy 3Q zmianie dlugosci tegoz luku, oraz zwiekszenie trwalosci i niezawodnosci calego zespolu.Aby cel ten osiagnac postawiono sobie zadanie opracowania rozwiazania konstrukcyjnego zespolu stykowo-oslonowego uchwytu do spawania pól- 35 automatycznego w atmosferze gazów ochronnych.Zgodnie z wynalazkiem rozwiazanie tego zagad¬ nienia polega na tym, ze konieczna warstwa izo¬ lacyjna majaca ksztalt tulei posiadajaca zapraso¬ wana wewnatrz tulejke metalowa osadzona jest 40 przesuwnie na jednej z rurek stykowych, co umo¬ zliwia aktywna regulacje odleglosci czola dyszy oslonowej od czola koncówki stykowej podczas procesu spawania.Warstwa izolacyjna majaca ksztalt tulei, od 45 strony wylotu posiada na srednicy wewnetrznej podtoczenie, w które wchodzi z optymalnym lu¬ zem kolnierz lacznika, zabezpieczajac w ten spo¬ sób powierzchnie rurki stykowej, po której prze¬ suwa sie tuleja izolacyjna przed odpryskami me- 50 talu podczas spawania. Na zewnetrznej powierz¬ chni tuleja izolacyjna posiada podtoczenie, w któ¬ rym miesci sie tulejka rozprezna z pojedynczym przecieciem na calej dlugosci, zaciskajaca od we¬ wnatrz dysze oslonowa. Ulatwia to demontaz i r$5 wymiane dyszy na skutek zuzycia podczas eksplo¬ atacji.Konstrukcja zespolu stykowo-oslonowego uchwy¬ tu do spawania pólautomatycznego w atmosferze gazów ochronnych wedlug wynalazku umozliwia 60 w pelni aktywna regulacje odleglosci czola dyszy oslonowej, (od strony wylotu) do czola koncówki stykowej, konieczna przy zmianie dlugosci luku spawalniczego. Rozwiazanie wedlug wynalazku eli¬ minuje calkowicie koniecznosc stosowania szeregu 65 4 dysz oslonowych i koncówek stykowych o róznych dlugosciach w celu odpowiedniej regulacji wy¬ mienionej odleglosci w trakcie spawania. Kon¬ strukcja wedlug wynalazku zabezpiecza równiez calkowicie powierzchnie slizgowe elementów regu¬ lacyjnych przed odpryskami metalu. W przypad¬ kach zniszczenia warstwy izolacyjnej w trakcie eksploatacji, konstrukcja zespolu zabezpiecza lat¬ wa jej wymiane, bez dyskwalifikacji calego zes¬ polu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, przedstawiajacym przekrój podluzny zespolu stykowo-oslonowego uchwytu do spawania pólautomatycznego w atmo¬ sferze gazów ochronnych.Dysza oslonowa 2 ma ksztalt walca przecho¬ dzacy w stozek w kierunku wylotu. Na srednicy wewnetrznej czesci walcowej dyszy oslonowej 2 wykonane jest podtoczenie, w które wchodzi tu¬ leja izolacyjna 4 z tulejka rozprezna 5, zaciska¬ jaca dysze oslonowa 2 od wewnatrz. Polozenie dyszy oslonowej 2, uwidocznione na rysunku, jest polozeniem roboczym i w zasadzie ulega zmianie tylko przy usuwaniu odprysków metalu powsta¬ lych w procesie spawania oraz przy demontazu z powodu zuzycia. Tuleja izolacyjna 4 z zapraso¬ wana wewnatrz tulejka metalowa osadzona jest przesuwnie, najkorzystniej za pomoca polaczenia gwintowego na rurce stykowej 6.Wielkosc przesuniecia tulei 4 ograniczona jest lacznikiem 3 i rurka izolacyjna 7. Tulejka roz¬ prezna 5 osadzona jest luzno w podtoczeniu na tulei izolacyjnej 4. Dlugosc tulejki rozpreznej 5 odpowiada 'dlugosci ipodtoczenia Ina korpusie, co uniemozliwia ruch poosiowy tulejce rozpreznej 5, jak i zacisnietej na niej dyszy oslonowej 2, wzgle¬ dem tulei izolacyjnej 4. Lacznik 3 stanowi pola¬ czenie elektryczne pomiedzy rurka stykowa 6 i koncówka stykowa 1. Zmiane odleglosci po¬ wierzchni czola wylotu cfrszy oslonowej 2 od powierzchni czolowej koncówki stykowej doko¬ nuje sie przez pokrecanie tuleja izolacyjna w le¬ wo lub w prawo. PL