PL57257B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 15.Y.1969 57257 KI. 21 c, 47/53 MKP « 09 I "**/ «/oo UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Kazimierz Nieslony, mgr inz. Wiktor Kierzkowski Wlasciciel patentu: Instytut Energetyki, Warszawa (Polska) Przekaznik odbiorczy czestotliwosci akustycznej Przedmiotem wynalazku jest przekaznik odbior¬ czy czestotliwosci akustycznej skladajacy sie z ukladu filtrujacego, wzmacniacza wraz z indykato¬ rem impulsów, czlonu blokujacego oraz deszyfrato- ra. 5 Przekazniki odbiorcze czestotliwosci akustycznej sluza do wykonywania polecen dyspozytorskich, których tresc przesylana jest w postaci cechowa¬ nych czasowo impulsów napiecia o czestotliwosci akustycznej np. 175 Hz po przewodach roboczych. io W tym systemie sterowania stosunek napiecia sy¬ gnalu do napiecia zaklócen jest maly, dlatego cha¬ rakterystyka czestotliwosciowa odbiorników mu¬ si byc bardzo selektywna, poza tym odbiorniki po¬ winny byc niewrazliwe na zaklócenia elektryczne 15 niestacjonarne i laczeniowe oraz mechaniczne (wstrzasy, uderzenia).Znane dotychczas przekazniki odbiorcze czesto¬ tliwosci akustycznej spelniaja wyzej wymienione wymagania tylko czesciowo, a wiec posiadaja sele- 20 ktywna charakterystyke czestotliwosciowa uzyski¬ wana najczesciej przez zastosowanie filtru elektro¬ mechanicznego, lecz sa wrazliwe na zaklócenia ele¬ ktryczne lub mechaniczne wzglednie jedne i drugie.Na przyklad przekaznik wedlug patentu NRF nr 25 1065064 posiada, co prawda zabezpieczenie od za¬ klócen zrealizowane za pomoca nieliniowego ele¬ mentu przylaczonego równolegle do cewki filtru wstepnego.Zabezpieczenie to nie chroni jednak przekaznika 30 od blednego dzialania w przypadku zaklócen o cha¬ rakterze lukowym. Przy tych zaklóceniach pojawia sie napiecie o róznych czestotliwosciach pobudzaja¬ ce obwód rezonansowy do drgan, a tym samym la¬ dowanie kondensatora 206 i przy dlugotrwalych sy¬ gnalach zaklócajacych powoduje naladowanie kon¬ densatora i przez to dzialanie przekaznika. Prze¬ kaznik jest niewrazliwy tylko na te zaklócenia, przy których czas miedzy nastepujacymi po sobie impulsami zaklócajacymi jest dluzszy od czasu roz¬ ladowania kondensatora. W przeciwnym przypad¬ ku przekaznik narazony jest na nieprawidlowe dzialanie.Przekaznik powyzszy jest przystosowany do sy¬ gnalów sterujacych 5 sekundowych, jesliby zostaly one skrócone do jednej sekundy jak to ma miejsce w przekazniku bedacym przedmiotem niniejszego wynalazku, to jego uklad zabezpieczajacy bedzie jeszcze mniej skuteczny. Wynika to stad, ze w przekaznikach przystosowanych do krótszych im¬ pulsów sterujacych inercja calego przekaznika, a tym samym obwodów wejsciowych musi byc mniej¬ sza, przez co przekaznik bedzie bardziej wrazliwy na krótkie impulsy zaklócajace.Celem wynalazku jest usuniecie wad jakimi obarczone sa znane dotychczas przekazniki. Gel ten zostal osiagniety przez zastosowanie w ukladzie fil¬ trujacym przekaznika, filtru elektromechanicznego wykonanego w ukladzie plaskim zawierajacym obok cewek wejsciowych i wyjsciowych boczniki 57 2573 57 257 4 magnetyczne, przy czym jezyczek drgajacy umo¬ cowany jest do podstawy za pomoca sworznia sta¬ nowiacego sprzezenie mechaniczne. Uklad blokuja¬ cy przekaznika sklada sie z dwóch szeregowo po¬ laczonych oporników nieliniowych przylaczonych równolegle do uzwojenia dlawika filtru.Do jednego z oporników nieliniowych przylaczo¬ ny jest za pomoca diody separujacej kondensator, natomiast do kondensatora poprzez opornik przy¬ laczony jest tranzystor, którego kolektor polaczony jest z wyjsciem filtru elektromechanicznego oraz z wejsciem wzmacniacza indykatora impulsów. Ze¬ styk, startowy incfykatora impulsów polaczony jest szeregowo z silnikiem synchronicznym deszyfratora, a zestyk programowy polaczony jest z cewkami czlonu wykonawczego.Deszyfrator przekaznika zawiera tarcze silniko¬ wa z wycieciem na obwodzie i kolkami sprzegnie¬ ta z walkiem oraz dwie tarcze podzialowe i dwie tarcze kolkowe luzno osadzone na walku i docisnie¬ te sprezyna do tarczy silnikowej. Tarcze podzialowe posiadaja otworki, a tarcze kolkowe kolki dopaso¬ wane do tych otworków. Tarcze podzialowe i kol¬ kowe posiadaja ponadto na .obwodzie po jednym jezyczku który jest stykiem zestyków nastawczych.Przyklad rozwiazania calego przekaznika wedlug wynalazku podany jest na rysunku, gdzie: Fig. 1 podaje uklad elektryczny, Fig. 2 przedstawia widok deszyfratora w przekroju, Fig. 3 widok deszyfratora z boku, a Fig. 4 przedstawia widok filtru elektro¬ mechanicznego umocowanego na sprezynie amor¬ tyzujacej do dlawika.Napiecie sieci podawane jest na filtr wstepny 1 stanowiacy szeregowy obwód rezonansowy LC do¬ strojony do czestotliwosci sterujacej np. 175 Hz. Z zaczepu dlawika 2 zasilany jest filtr elektromecha¬ niczny 3, którego czestotliwosc drgan wlasnych wy¬ nosi równiez 175 Hz. Przy obecnosci sygnalu steru-, jacego w sieci, cewki wejsciowe 4 filtru elektro¬ mechanicznego 3 wytwarzaja zmienny strumien magnetyczny o czestotliwosci równej czestotliwosci sygnalu.Pod wplywem tego strumienia zmiennego nalozo¬ nego na strumien od magnesu stalego 5, czesc je¬ zyczka 6 od strony cewek wejsciowych 4, zacznie drgac, a poprzez sprzezenie 7 drgania te przeniosa sie na druga czesc jezyczka — od strony cewek wyjsciowych 8. Pod wplywem wibracji jezyczka 6, w cewkach wyjsciowych 8 powstanie SEM wibracji.SEM wibracji filtru elektromechanicznego 3 pow¬ stajaca przy obecnosci napiecia sterujacego o cze¬ stotliwosci 175 Hz wysterowuje wzmacniacz indy¬ katora 9 pobudzajacy przekaznik 10 tego indykato¬ ra 9. Zadzialanie przekaznika 10 indykatora 9 po¬ woduje zamkniecie zestyków startowego 11 i pro¬ gramowego 12. Zamkniecie ' zestyku startowego 11 uruchamia silnik synchroniczny 13 deszyfratora 14.Zamkniecie zestyku startowego 11 uruchamia silnik synchroniczny 13 deszyfratora 14 napedzajacy wa¬ lek 15 sprzezony z tarcza silnikowa 16 przy czym tarcza 16 posiada wyciecie 17. które przy polozeniu zerowym tarczy 16 powoduje otwarcie zestyku sil¬ nikowego 18. Na walku 15 osadzone sa luzno dwie tarcze podzialowe 19-zawierajace po jednym jezycz¬ ku bedacym stykiem zestyków 20 i 21 oraz dwi tarcze kolkowe 22 luzno osadzone na walku 15 za¬ wierajace po dwa kolki 23 znajdujace sie po usta¬ wieniu programu przekaznika w odpowiednich otworach tarcz podzialowych 19.Tarcze kolkowe posiadaja takze po jednym je¬ zyczku bedacym stykiem zestyków nastawczych 20 i 21. Tarcze podzialowe 19 i kolkowe 22 sa do¬ cisniete sprezyna 24 do tarczy silnikowej 16 i sprze¬ zone z nia kolkami 25. W czasie odbierania impul¬ su startowego silnik synchroniczny 13 uruchamiajac tarcze silnikowa 16 zamyka zestyk silnikowy 18, który w ukladzie równoleglym z zestykiem starto¬ wym 11 zapewnia zasilanie silnika synchronicznego 13 w czasie calego cyklu programowego to jest 52,25 sek. Tarcza silnikowa 16 po dokonaniu pelnego obrotu w ciagu 60 sek. dziala na otwarcie zestyku silnikowego 18 powodujac zatrzymanie silnika 13 i tym samym powrót przekaznika do polozenia wyj¬ sciowego.Tarcze podzialowe 19 i kolkowe 22 obracajac sie powoduja jednorazowe zamkniecia zestyków na¬ stawczych 20 i 21 na czas równy szerokosci impul¬ sów wykonawczych (1 sek.) powoduja wykonanie dyspozycji sterowniczej to znaczy zalaczanie prze¬ kaznika wykonawczego 26 poprzez wlaczenie cew¬ ki 27 lub wylaczenie przekaznika wykonawczego 26 poprzez wlaczenie cewki 28 pod warunkiem zam¬ kniecia zestyku programowego 12, gdy impuls wy¬ konawczy odebrany jest w chwili, w której zam¬ kniety bedzie zestyk nastawczy 20 lub 21.Tarcze podzialowe 19 i kolkowe 22 sa nastawialne w taki sposób, ze jednosekundowe okresy zamknie¬ cia zestyków nastawczych 20 i 21 moga zachodzic w 20-tu róznych odstepach czasu, liczac od chwili odebrania przez przekaznik odbiorczy impulsu star¬ towego. Polozenia te oznaczone sa na obwodach tarcz liczbami od jednego do dwudziestu odpowia¬ dajacymi kolejnosci rozmieszczenia impulsów' wy¬ konawczych liczac od polozenia spoczynkowego, które jest oznaczone zerem. Tarcza zajmujaca po¬ zycje zerowa nie powoduje w czasie nadawania do¬ wolnego programu zadnych zmian w polozeniu ze¬ styków przekaznika wykonawczego 26.Przekaznik wykonawczy 26 pobudzony zgodnie z dyspozycja sterownicza zajmuje przyjete polozenie w czasie dowolnie dlugiego zaniku napiecia sieci.Przekaznik jest niewrazliwy na napiecia zakló¬ cajace, które powstaja w stanach przejsciowych podczas pracy sieci. Dla znieczulenia przekaznika na napiecia zaklócajace, zastosowano uklad bloku¬ jacy 29 niedopuszczajacy do blednego dzialania przekaznika od zaklócen, których czestotliwosci za¬ warte sa w pasmie dzialania przekaznika. Dzialanie ukladu blokujacego 29 oparte jest na wykorzysta¬ niu stanu nieustalonego w filtrze wstepnym 1, w którym napiecia zaklócajace powoduja zanikajace drgania obwodu rezonansowego.Pierwsze pólokresy napiecia na dlawiku 2 posia¬ daja duza amplitude tak, ze wartosci opornosci oporników nieliniowych 30 i 31 dolaczonych po¬ przez diody 32 -r- 35 progresywnie maleja przy na¬ rastajacym napieciu powodujac wzrost tlumienia filtru wstepnego 1, a tym samym ograniczenie drgan obwodu rezonansowego.Jednak zastosowanie samego tylko opornika nie- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 *5 605 liniowego dolaczonego do dlawika 2 nie zabezpiecza calkowicie przekaznika przed dzialaniem od zakló¬ cen. W zwiazku z tym, wykorzystano dodatkowo -spadek napiecia na oporniku nieliniowym 30 do wy¬ sterowania tranzystora 36. Kondensator 37 ladowa¬ ny jest poprzez diode separujaca 38 spadkiem na¬ piecia na oporniku nieliniowym 30. Napiecie na kondensatorze 37 powoduje wysterowanie tranzy¬ stora 36, a tym samym uniemozliwia wysterowa¬ nie wzmacniacza indykatora 9 i pobudzenie prze¬ kaznika 10 indykatora 9.Opornik 39 sluzy do ograniczenia pradu bazy, a tym samym powoduje, ze tranzystor 36 jest zwie¬ rany przez dluzszy okres czasu niz trwa SEM wi¬ bracji filtru elektromechanicznego 3 po zaniku za¬ klócenia na skutek inercji tego filtru. Dla zmniej¬ szenia SEM transformacji, która moze pojawic sie na uzwojeniu cewek wyjsciowych 8 filtru 3 przy zaklóceniach o duzych wartosciach szczytowych, zastosowano boczniki magnetyczne 40.Natomiast dla zabezpieczenia przed pojawianiem sie SEM wibracji od zaklócen mechanicznych filtr 3 umocowany jest za pomoca sprezyny 41 do kon¬ strukcji dlawika 2. Czestotliwosc drgan wlasnych calego filtru elektromechanicznego 3 jest bliska czestotliwosci drgan jezyczka 6, dzieki czemu przy zaklóceniu mechanicznym drga caly filtr elektro¬ mechaniczny 3, a nie drga jezyczek 6 w stosunku do reszty konstrukcji filtru. Tak wiec przekaznik odbiorczy bedacy przedmiotem wynalazku jest za¬ bezpieczony przed blednym dzialaniem od zaklócen elektrycznych i mechanicznych. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe 1. Przekaznik odbiorczy czestotliwosci akustycznej zawierajacy uklad filtrujacy z równolegle pod¬ laczonym ukladem blokujacym, oraz wzmac¬ niacz, indykator i deszyfrator, znamienny tym, ze jego uklad blokujacy (29) sklada sie z dwóch szeregowo polaczonych oporników nieliniowych (30 i 31) przylaczonych równolegle do uzwo¬ jenia dlawika (2) filtru (1), przy czym do opor- r 257 6 nika nieliniowego (30) przylaczony jest za pomo¬ ca diody separujacej (38) kondensator (37) oraz poprzez opornik (39) tranzystor (36), którego ko¬ lektor polaczony jest z wyjsciem filtru elektro- 5 mechanicznego (3) oraz z wejsciem wzmacnia¬ cza indykatora impulsów (9), którego zestyk startowy (11) polaczony jest szeregowo z silni¬ kiem (13) napedzajacym walek (15) z tarczami silnikowa (16), podzialowa (19) i kolkowa (22) 10 deszyfratora (14), a jego zestyk programowy (12) polaczony jest z cewkami (27 i 28) czlonu wy¬ konawczego (26). 2. Przekaznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze filtr elektromechaniczny (13) wykonany jest w 15 ukladzie plaskim, to znaczy jezyczek (6) znajdu¬ je sie w plaszczyznie równoleglej do podstawy filtru elektromechanicznego (3) i umocowany jest posrodku na sworzniu stanowiacym sprze¬ zenie mechaniczne (7), a cewki wejsciowe (4) i 20 wyjsciowe (8) umocowane sa z jednej strony je¬ zyczka (6), przy czym obok cewek wejsciowych (4) i wyjsciowych (8) ustawione sa boczniki ma¬ gnetyczne (40) dla zmniejszenia SEM transfor¬ macji miedzy cewkami wejsciowymi 4 i wyjscio- 25 wymi 8. 3. Przekaznik wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, - ze filtr elektromechaniczny (3) umocowany jest dla amortyzacji wstrzasów i uderzen na srodku sprezyny (41) wygietej lukiem ku górze a kon- 30 cami przytwierdzonej do konstrukcji dlawika (2), która opiera sie koncami o podstawe. 4. Przekaznik wedlug zastrz. 1—3, znamienny tym, ze jego deszyfrator zawiera silnik synchro¬ niczny (13) sprzegniety z walkiem (15), na 35 którym na stale jest osadzona tarcza silnikowa (16) posiadajaca wyciecie (17) i kolki (25), oraz dwie tarcze podzialowe (19) z otworami na kol¬ ki (23), oraz jezyczki bedace stykami zestyków nastawczych (20 i 21) i dwie tarcze kolkowe (22) 40 z kolkami (23) majace takze jezyczki bedace sty¬ kami zestyków (20 i 21) przy czym tarcze po¬ dzialowe (19) i kolkowe (22) sa luzno osadzone na walku (15) i docisniete do tarczy silnikowej (16) sprzezyna (24).KI. 21 c, 47/53 57 257 MKP G 05 f fig

1. R93KI. 21 c, 47/53 57 257 MKP G 05 f ¦f(g 4 PL