Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.111.1969 57176 KI. 84 d, 9/20 MKP E 02 f <»/* UKD 621.879: 621.83 + 621.879.-3 Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Jan Piaskowski, mgr inz. Romuald Osinski, mgr inz. Eugeniusz Toczyski Wlasciciel patentu: Biuro Konstrukcyjno-Technologiczne Maszyn i Urza¬ dzen Budowlanych, Warszawa (Polska) Hydrauliczny naped jazdy do urzadzen szynowych i bezszynowych, zwlaszcza kafarów Przedmiotem wynalazku jest hydrauliczny na¬ ped jazdy urzadzen szynowych i bezszynowych zwlaszcza kafarów, zestawiony ze zródla napedu w postaci silnika elektrycznego lub spalinowego oraz zamknietych ukladów hydraulicznych nape¬ dzajacych kola biegowe.Znane dotychczas mechanizmy jazdy bazuja na przekladniach mechanicznych napedzanych silni¬ kami elektrycznymi lub spalinowymi. W urzadze¬ niach tych, zwlaszcza przy duzych rozstawach kól jezdnych, dla uzyskania równomiernosci biegu konieczne jest stosowanie sztywnych walów, prze¬ noszacych naped lub walów elektrycznych, mozli¬ wych zreszta tylko przy napedzie silnikami elek¬ trycznymi.Tak wykonane mechanizmy posiadaja w stosun¬ ku do zainstalowanej mocy duzy ciezar i gabaryty.W razie koniecznosci uzyskania duzego zakresu predkosci jazdy, mechanizmy te sa jeszcze bar¬ dziej skomplikowane w budowie i obsludze.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogod¬ nosci. Aby osiagnac ten cel wytyczono sobie za¬ danie opracowania mechanizmu jazdy, zapewnia¬ jacego jednakowa predkosc wszystkich kól biego¬ wych bez wzgledu na ich opory tarcia i umozli¬ wiajacego bezstopniowa regulacje predkosci od zera do zalozonej maksymalnej i przy jednoczes¬ nym zmniejszeniu jego ciezaru.Wytyczone zadanie rozwiazano wedlug wynalaz¬ ku w ten sposób, ze do napedu kól biegowych, 15 25 30 znajdujacych sie w jednej lub kilku osiach, zasto¬ sowano jedno zródlo napedu dla zamknietych ukladów hydraulicznych, napedzajacych te kola, przy czym jeden uklad hydrauliczny sluzy do na¬ pedu jednego kola biegowego.W kazdym zamknietym ukladzie hydraulicznym znajduje sie jedna pompa hydrauliczna o zmien¬ nym wydatku oraz jeden silnik hydrauliczny na¬ pedzany przez ta pompe. Korpusy wychylane wszystkich tych pomp sa sprzezone lacznikiem.Przy zastosowaniu jednego zródla napedu pomp hydraulicznych o zmiennym wydatku, uzyskuje sie jednakowe obroty tych pomp, a przez sprzezenie ich korpusów jednakowe wydatki, zalezne od wy¬ chylenia tych korpusów, co w rezultacie daje je¬ dnakowe obroty wszystkich kól biegowych.Poniewaz jedna pompa napedza tylko jeden sil¬ nik hydrauliczny a ten tylko jedno kolo biegowe, to róznice oporów toczenia powoduja tylko wzrost lub spadek cisnienia w odpowiednim zamknietym ukladzie hydraulicznym, a predkosci kól biego¬ wych pozostaja bez zmian.Silniki hydrauliczne moga napedzac kola biego¬ we bezposrednio lub przez przekladnie zebata.Pirzez zastosowanie tej przekladni uzyskuje sie wiekszy moment na kole biegowym a jednoczesnie dopuszcza sie wieksze obroty silnika hydrauliczne¬ go, uzyskujac przez to wieksza jego sprawnosc, co jest bardzo istotne przy malych predkosciach jazdy. 571763 5^176 4 Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykla¬ dach wykonania na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia hydrauliczny naped jazdy na kola znajdujace sie w jednej osi, fig. 2 hydrauliczny naped jazdy na kola znajdujace sie w dwóch osiach, fig. 3 schemat hydrauliczny jazdy przy napedzanych dwóch kolach biegowych, fig. 4 prze^ krój osiowy przez przekladnie zebata, fig. 5 prze¬ krój A—A z fig. 4 przez przekladnie zebata.Jak uwidoczniono na fig. 1, fig. 2, fig. 3, fig. 4, fig. 5, silnik elektryczny lub spalinowy 1 jest po¬ laczony przez przekladnie mechaniczna 2 z pom¬ pami hydraulicznymi o zmiennym wydatku 3, któ¬ rych korpusy sa sprzezone lacznikiem 4. Pompy te sa polaczone z silnikami hydraulicznymi 5 na¬ pedzajacymi kola biegowe 6. Pompy 3 i silniki 5 sa polaczone przewodami 7 i 8 i stanowia zam¬ kniete uklady hydrauliczne. W obwód tych ukla¬ dów sa wlaczone wylaczniki krancowe 23 i 24, zawory przelewowe 9 i 10 oraz zawory upustowe 11 i 12. Zawory upustowe 11 i 12 polaczone sa przez zawór przelewowy 13 i przewód 14 ze zbior¬ nikiem 15.Pompa zebata 16, napedzana silnikiem 1 poprzez ' sprzeglo 17, jest polaczona poprzez zawór przele¬ wowy 19 i filtr 18 z przewodem 20, który przez zawory zwrotne 21 i 22 laczy sie z przewodami 7 i 8.Kazdy z silników 5 polaczony jest z kolem bie¬ gowym 6 przez przekladnie zebata w nastepujacy sposób. Silnik hydrauliczny 5 skrecony jest z obsa¬ da 25, a jego wal 26 sprzezony jest z walem 27, ulozysikowanym tocznie w obsadach 25 i 28, które sa zwiazane z konstrukcja 29.Na wale 27 utwierdzone jest kolo zebate 30, na¬ pedzajace trzy kola zebate 3il, ulozyskowane tocz¬ nie na osiach 32, zamontowanych w obsadzie 25.Kola zebate 31 zazebiaja sie z kolem 33 o uzebie¬ niu wewnetrznym, skreconymi z kolem biego¬ wym 6, osadzonym tocznie na wale 27.Dzialanie hydraulicznego napedu jazdy jest na¬ stepujace: silnik elektryczny lub spalinowy 1 przez przekladnie 2 napedza pompy o zmiennym wy¬ datku 3, tloczac olej do przewodów 7 lub 8 w za¬ leznosci od kierunku jazdy.Zakladajac kierunek jazdy w przód, przewody 7 beda przewodami wysokiego cisnienia a prze¬ wody 8 przewodami niskiego cisnienia. Olej prze¬ wodami 7 przeplywa pod cisnieniem do silników hydraulicznych 5 a po nadaniu ruchu obrotowego walom 26, odplywa pod niskim cisnieniem prze¬ wodami 8 do pomp hydraulicznych o zmiennym wydatku 3. W przypadku wzrostu cisnienia w przewodach 7 ponad dopuszczalne, zawory przele¬ wowe 9, ustawione na odpowiednie cisnienie, otwieraja sie i lacza przewody 7 z przewodami 8, chroniac instalacje hydrauliczna przed uszkodze¬ niem.Zawory upustowe 11 i 12, umozliwiajace staly odplyw oleju z zamknietych ukladów hydraulicz¬ nych, 'sterowane sa cisnieniem wystepujacym w przewodach 7 i 8. Po wystapieniu cisnienia w przewodach 7, jazda do przodu zostaja zamkniete zawory 11 i jednoczesnie otwarte zawory 12, przez które olej z przewodów 8 odplywa do zaworu prze¬ lewowego 13 i przewodem 14 do zbiornika J5.Aby umozliwic staly odplyw oleju z zamknie¬ tych ukladów hydraulicznych, jednoczesnie musi 5 byc dostarczany olej ze zbiornika, który zastapi poprzedni i dodatkowo uzupelni przecieki. W tym celu zastosowano pompe 16, która przez filtr 18 i zawory zwrotne 21 lub 22, w zaleznosci od kie¬ runku jazdy, tloczy olej do przewodów o niskim cisnieniu 7 Lub 8. Pompa 16 zabezpieczona jest przed przeciazeniem zaworem przelewowym 19.Wielkosc cisnienia oleju podawanego przez pom¬ pe 16 ustalona jest zaworem przelewowym 13.Przewody 14 odprowadzaja jednoczesnie prze¬ cieki z silników 5 i olej przeplywajacy przez za¬ wór 13. Oprócz omówionych elementów w ukla¬ dzie hydraulicznym zastosowano zawory 23 i 24, które spelniaja role wylaczników krancowych ste¬ rowanych elektrycznie. Dzialanie ich polega na tym, ze po napotkaniu przeszkody przez porusza¬ jace sie urzadzenie zostaja wcisniete odpowiednie przyciski elektryczne umieszczone w obwodach sterujacych, co powoduje przestawienie zaworów 23 lub 24 w polozenie umozliwiajace przeplyw ole¬ ju z przewodów 8 lub odwrotnie. W ten sposób cisnienie w obiegu spada i nastepuje zatrzymanie urzadzenia.Analogicznie dziala uklad przy jezdzie do tylu z tym, ze przewód 8 jest wtedy przewodem wyso¬ kiego cisnienia a przewód 7 przewodem niskiego cisnienia, zaworem przelewowym ukladu jest za¬ wór 10, a wylacznikiem krancowym wylacznik 24.Wspólnymi dla wszystkich ukladów sa: pompa hydrauliczna 16, filtr 18, zawory przelewowe 13 i 19 oraz zbiornik oleju 15. Silnik hydrauliczny 5 obraca wal 27 z kolem zebatym 30, które powo¬ duje obrót kól zebatych 31, a te w lancuchu kine¬ matycznym przekazuja ruch na kolo zebate 33, które polaczone jest kolem biegowym 6.Oczywiscie, wynalazek nie jest ograniczony tyl¬ ko do opisanych szczególowo i przedstawionych na rysunkach przykladów jego wykonania lub ich kombinacji albo do stosowania razem wszystkich jego cech, lecz obejmuje równiez stosowanie od¬ dzielnie pojedynczych cech i odmiany opisanych propozycji;o ile one nie wykraczaja poza zakres podstawowej mysli wynalazku. PL