Pierwszenstwo: Opublikowano: 10. VI. 1969 57056 KI. 21 c, 69 MKP H01h l/flo CZYTELMA Twórca wynalazku: mgr inz. Wojciech Roszuk Wlasciciel patentu: Osrodek Rozwojowy Laczników Niskonapieciowych przy ZAE „Elester", Lódz (Polska) Trójfazowy przekaznik lub wyzwalacz magnetotermiczny Przedmiotem wynalazku jest trójfazowy prze¬ kaznik lub wyzwalacz magnetotermiczny do za¬ bezpieczania urzadzen elektrycznych, a zwlaszcza silników elektrycznych przed przeciazeniami i skutkami zwarc.Znane przekazniki magnetotermiczne charaktery¬ zuja sie tym, ze czlon termiczny zabezpieczajacy przed przeciazeniami i czlon elektromagnetyczny zabezpieczajacy przed skutkami zwarc sa nieza¬ lezne pod wzgledem elektrycznym, a powiazane sa jedynie w sposób mechaniczny. Czlon termiczny sklada sie z dwóch lub trzech termobimetali grzanych bezposrednio lub posrednio pradem roboczym lub odpowiednio obnizonym pradem z przekladnika. Kazdy z termobimetali pracuje nie¬ zaleznie oddzialywajac na wspólny uklad wyzwa¬ lajacy.Wada tych znanych przekazników jest koniecz¬ nosc regulowania kazdego termobimetalu od¬ dzielnie oraz zwiazane z tym duze trudnosci z dopasowaniem charakterystyk poszczególnych termobimetali.Celem wynalazku jest opracowanie takiej kon¬ strukcji przekaznika, w którym wyeliminowany bylby niekorzystny rozrzut charakterystyk poszcze¬ gólnych termobimetali.Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie jed¬ nego termobimetalu nagrzewanego grzejnikiem trójfazowym zasilanym z szybkonasycajacego sie transformatora trójfazowego, który transformuje 2 odpowiednia do zasilania grzejnika wartosc pradu, a jednoczesnie pozwala na unikniecie izolacji ro¬ boczej na znamionowe napiecie izolacji pomiedzy fazami grzejnika. 5 Czlon zabezpieczajacy przed pradami zwarcia stanowi ruchoma zwora przyciagana przez rdzen transformatora pod wplywem czesci strumienia, istniejacego w otaczajacej przestrzeni powietrznej, wytworzonego w wyniku silnego nasycenia rdze- io nia. W przekazniku wedlug wynalazku nastepuje dokladniejsze niz w dotychczasowych rozwiaza¬ niach modelowanie cieplne silnika, poniewaz wza- * jemne oddzialywanie cieplne pomiedzy fazami grzejnika, jest podobne jak oddzialywanie uzwojen 15 fazowych silnika. Transformator zasilajacy czlon termiczny wykorzystany jest równoczesnie jako czesc obwodu magnetycznego uruchamiajacego czlon elektromagnetyczny.Zmiane zakresów nastawczych przekaznika lub 20 wyzwalacza uzyskuje sie przez zmiane przekladni transformatora.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladach wykonania obejmujacych szereg odmian czlonu termicznego i elektromagnetycznego uwi- 25 docznionych na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia schemat ukladu elektrycznego przekaznika, fig. 2 przedstawia termobimetal z nawinietym nan grzejnikiem trójfazowym, fig. 3 przedstawia ter¬ mobimetal trójramienny, fig. 4 przedstawia termo- so bimetal warstwowy, fig. 5 przedstawia czlon 5705657056 3 elektromagnetyczny ze zwora klapkowa, fig. 6 i fig. 7 przedstawiaja przyklad czlonu elektro¬ magnetycznego ze zwora czolowa, a fig. 8 — sche¬ mat transformatora z odczepami do zmiany prze¬ kladni.Uklad elektryczny przekaznika przedstawiony na fig. 1 zawiera transformator 1, którego uzwojenie pierwotne 2 wlaczone jest w obwód zabezpiecza¬ nego silnika, a do uzwojenia wtórnego 3, przyla¬ czony jest czlon termiczny 5 z polaczonymi *»w gwiazde grzejnikami 4.* Fig.;2, fig. 3 i fig. 4 przedstawiaja trzy odmiany czlonu termicznego, mianowicie na fig. 2 przedsta¬ wiony jest termobimetal 6 ogrzewany posrednio trójfazowym grzejnikiem 7, na fig. 3 — trójramien- ny termobimetal grzany bezposrednio, a na fig. 4 — termobimetal skladajacy sie z trzech warstw 8 pomiedzy którymi umieszczone sa izolacyjne war¬ stwy 9.Fig. 5, fig. 6 i fig. 7 przedstawiaja dwie odmiany czlonu elektromagnetycznego. Fig. 5 przedstawia rdzen 10 ze zwora klapkowa 11, fig. 6 rdzen 12 ze zwora 13 wciagana, a fig. 7 przedstawia czlon elek¬ tromagnetyczny z fig. 6 w widoku z boku. Dzialanie ukladu jest nastepujace: w przypadku pojawienia sie przeciazenia symetrycznego w obwodzie pier¬ wotnym transformatora, w jego obwodzie wtórnym poplynie odpowiednio wiekszy prad symetryczny, który przeplywajac przez grzejniki 4 czlonu ter¬ micznego 5 lub bezposrednio przez termobimetale spowoduje ich zadzialanie.W przypadku wystapienia w obwodzie pierwot¬ nym transformatora, pradów zwarciowych wzrasta nasycenie rdzenia transformatora i przy okreslonej wartosci strumienia magnetycznego ruchoma zwora zostaje przyciagnieta do rdzenia. Zarówno termo- . bimetal jak i zwora czlonu elektromagnetycznego 5 przekazuja swój ruch do lacznika za pomoca dodat¬ kowego ukladu mechanicznego. Zmiany zakresów 4 n^stawczych dokonuje sie przez zmiane przekladni uzyskiwanej dzieki odczepom 14 transformatora 1. 10 . PL