Opublikowano: 25.11.1969 56875 KI. 21 a1, 37/20 MKP UK Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Zbigniew Ulg, mgr inz. Wojciech Walczak, Jan Zaluska, Czeslaw Szymanski, Edward Seremak, Henryk Domoslawski , Wlasciciel patentu: Instytut Maszyn Matematycznych, Warszawa (Pol¬ ska) Wielosladowa dwuszczelinowa ferrytowa glowica magnetyczna Przedmiotem wynalazku jest wielosladowa dwu¬ szczelinowa ferrytowa glowica magnetyczna, prze¬ znaczona zwlaszcza do zapisu i odczytu cyfrowego, w której poszczególne obwody magnetyczne odpo¬ wiadajace pojedynczym sladom glowicy wielosla¬ dowej posiadaja wspólna czesc obwodu magnetycz¬ nego, zwarta magnetycznie w obrebie obu szczelin i wszystkich sladów.Opisana w patencie glównym Nr 55826 wieloslado¬ wa dwuszczelinowa glowica ferrytowa, charakte¬ ryzuje sie tym, ze jej konstrukcja, przy pomocy specjalnego naddatku technologicznego, umozliwia utrzymywanie mechaniczne wszystkich glowic sla¬ dowych przyporzadkowanych obu szczelinom, ale tylko do momentu szlifowania czola glowicy, po¬ niewaz podczas tej operacji nastepuje zdjecie nad¬ datku i calkowite ich rozdzielenie mechaniczne i magnetyczne. Przed zdjeciem naddatku caly zespól umieszczany jest w obudowie i zalewany zywica, dzieki czemu zachowane jest w sposób trwaly wzajemne polozenie geometryczne poszcze¬ gólnych glowic sladowych.W miare zwiekszania gestosci zapisywanych in¬ formacji lub w rozszerzonym zakresie wplywów zewnetrznych, jak temperatura, wilgotnosc, wi¬ bracje i wstrzasy, dotychczasowe rozwiazanie mo¬ ze sie okazac niedostatecznie odpornym, bowiem wykorzystanie zywic" epoksydowych, jako materia¬ lu wiazacego mechanicznie poszczególne obwody magnetyczne glowicy, nie zawsze zapewni odpo- 10 15 20 30 wiednia odpornosc glowicy na wspomniane wplywy.Celem wynalazku jest zatem udoskonalenie do¬ tychczasowych konstrukcji zarówno pod wzgledem mechanicznym jak i elektrycznym, przy' równo¬ czesnym zachowaniu wszystkich zalet, jakie osiag¬ nieto w konstrukcji opisanej w patencie glównym Nr 55826.Cel ten osiagnieto dzieki temu, ze w wielosladom wej dwuszczelinowej ferrytowej glowicy magne¬ tycznej, która wykonana jest w postaci zespolu mechanicznie nierozdzielnego o niesymetrycznych obwodach magnetycznych, ksztaltka srodkowa sta¬ nowiaca wewnetrzne kolumny rdzeni glowic sla¬ dowych posiada zawsze nierozcieta czesc materialu ferrytowego, zwierajacego magnetycznie poszcze¬ gólne obwody magnetyczne rdzeni glowic slado¬ wych, oraz posiada nierozcieta czesc materialu znajdujacego sie blisko czola glowicy i utrzymu¬ jaca caly zespól w stanie mechanicznie nieróz- dzielnym nawet po zaszlifowaniu czola wedlug wymaganego profilu, natomiast ekran miedzysla¬ dowy wykonany jest z jednego odcinka tasmy uksztaltowanej w postaci fali prostokatnej.Niezaleznie od wyeliminowania zywicy synte¬ tycznej, jako materialu wiazacego konstrukcje w celu mechanicznego zwiazania calego zespolu, osiagnieto dodatkowo szereg innych zalet, które podnosza jakosc glowic.Zastosowanie ekranów dynamicznych o ksztalcie 568753 56875 4 fali prostokatnej, z jednego odcinka folii, pozwala na latwe jego uziemienie, co umozliwia równo¬ czesnie wykorzystanie rdzeni i ekranu do odpro¬ wadzania ladunku elektrostatycznego gromadza¬ cego sie na glowicach w czasie przesuwania tasmy magnetycznej. Opornosci magnetyczne obwodów glowic, tworzacych slady glowicy wielosladowej mozna tak dobrac, ze prawie caly strumien mag¬ netyczny zamyka sie w obwodzie magnetycznym tworzacym jeden slad glowicy.Czesc strumienia magnetycznego, który przecho¬ dzi z glowicy odczytujacej na zapisujaca lub od¬ wrotnie znosi sie, w czesci wspólnej obwodów magnetycznych dzieki czemu dodatkowo zmniej¬ szaja sie przesluchy miedzyglowicowe. Dodatkowo dla dalszego zmniejszania wplywu pól rozproszo¬ nych zastosowano ekran miedzyglowicowy. Ponad¬ to obok uziemianej folii, stanowiacej ekran elek¬ trodynamiczny, wprowadzane sa ekrany magne¬ tyczne, które zwiekszaja skutecznosc ekranowania, zwlaszcza w zakresie wyzszych czestotliwosci, przy równoczesnym ekranowaniu pradami wirowymi indukowanymi w ekranie elektrodynamicznym.Poszczególne obwody magnetyczne glowic ele¬ mentarnych utrzymywane sa w sposób trwaly i stabilny na wspólnej czesci materialu ferrytowe¬ go, przez co uzyskuje liniowosc szczelin. Sposób rozwiazania ekranowania dynamicznego i magne¬ tycznego miedzy sladami, ulatwia montaz oraz sto¬ sowanie koniecznych uziemien poszczególnych cze¬ sci skladowych glowicy.Wynalazek zostanie blizej wyjasniony na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia spojone wzdluz szczelin roboczych ksztaltki ferrytowe, fig. 2 przedstawia fragment glowicy wielosladowej dwu¬ szczelinowej wraz z uzwojeniami ,a fig. 3 przed¬ stawia sposób umieszczenia ekranu elektrodyna¬ micznego i ekranów magnetycznych miedzyslado- wych.Fig. 1 przedstawia zespól ksztaltek tworzacych rdzen glowicy dwuszczelinowej wielosladowej, z których ksztaltki zewnetrzne 1 podciete w czesci kolumnowej przeznaczone sa na zewnetrzne ko¬ lumny glowic sladowych, a ksztaltka srodkowa 2 posiadajaca ksztalt regularnego prostopadloscianu, przeznaczona jest na wewnetrzne kolumny glowic sladowych. Ksztaltki zewnetrzne 1 posiadajace od strony czola glowicy naddatek czolowy spajane sa spoiwem szklanym wzdluz krawedzi tego naddatku z ksztaltka srodkowa 2, tworzac nierozdzielny me¬ chanicznie zespól, z którego w dalszych operacjach przez odpowiednie nacinanie tworzy sie rdzenie sladowe glowicy dwuszczelinowej wielosladowej.Ciecia takie wykonuje sie sciernicami diamento¬ wymi wzdluz osi przestrzeni miedzysladowych oraz wzdluz podluznej plaszczyzny symetrii przechodza¬ cej przez ksztaltke srodkowa 2.Ciecia pierwsze wzdluz osi miedzysladowych, prowadzone sa wzdluz obu ksztaltek zewnetrznych 1 i rozcinaja je na poszczególne kolumny glowic sladowych, przy czym sciernica o szerokosci odpo¬ wiadajacej odleglosci miedzy glowicami sladowymi wykonuje naciecia w ksztaltce srodkowej 2 na niewielka glebokosc.Ciecie drugie wykonywane równiez wzdluz osil miedzysladowych i prowadzone takze wzdluz obu ksztaltek zewnetrznych 1 odbywa sie przy uzyciu nieco szerszej sciernicy w celu zmniejszenia szero- 5 kosci kolumn rdzeni glowic sladowych, koniecznej: dla pomieszczenia uzwojen w gabarycie szerokosci poszczególnych sladów. Podczas tego ciecia scier¬ nica zaglebiana jest tylko na glebokosc zewnetrz¬ nych rdzeni glowic sladowych.Ciecie trzecie wykonywane jest wzdluz podluz¬ nej plaszczyzny symetrii ksztaltki srodkowej 2 i tworzy przestrzen przeznaczona na umieszczenie ekranu miedzyglowicowego, przy czym glebokosc naciecia nie moze spowodowac rozdzielenia po¬ szczególnych glowic sladowych nawet po zeszlifo- waniu czola wzdluz linii 3.Zwory glowicy stanowia dwie ksztaltki 6 wyko¬ nane w postaci grzebieni z nacieciami rozmiesz¬ czonymi odpowiednio do naciec tworzacych po¬ szczególne glowice sladowe.Fig. 2 przedstawia rozciete kszaltki ferrytowe zewnetrzna 1 i 2 wewnetrzna tworzace asyme¬ tryczne rdzenie poszczególnych glowic sladowych: na których zewnetrzne kolumny nalozone sa bez- karkasowe cewki 4. W wycieciu ksztaltki srodko¬ wej 2 umieszcza sie ekran miedzyglowicowy 5.Tak rozciete ksztaltki zewnetrzna 1 i 2, wew¬ netrzna z nalozonymi cewkami tworza wraz ze zworami 6 glowice wielosladowa dwuszczelinowa,. która posiada miedzysladowe ekrany magnetyczne- i dynamiczne, jak to pokazane jest na fig. 3.Ekran dynamiczny 7 wykonany jest z tasmy fos- forbrazowej w postaci fali prostokatnej i obej¬ muje kolumny zewnetrzne ksztaltki zewnetrznej 1 wchodzac równoczesnie w wykonane wyciecie w ksztaltce srodkowej 2. Dodatkowo umieszczone sa ekrany magnetyczne 8, wykonane w postaci ply¬ tek z materialu magnetycznego. Tasma 7 tworza¬ ca ekran dynamiczny jest tak uksztaltowana, ze- kazda glowica sladowa objeta jest z obu stron ekranem dynamicznym, a powierzchnie tych ekra¬ nów rozdzielone sa ekranem magnetycznym 8. PL