Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.11.1969 56867 KI. 5 c, 17/02 MKP E 21 d 47/0& C1YTELNIA f Urzedu Patentowego Polski!) lze*w t\ li^wej Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Bohdan Smyla, mgr inz. Wlodzimierz Adamek Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno Mechanizacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Obudowa górnicza Przedmiotem wynalazku jest obudowa górnicza przeznaczona do podpierania stropu przy sciano¬ wej eksploatacji pokladów wegla kamiennego zlo¬ zona ze stojaków i stropnic przebiegajacych w kierunku prostopadlym doociosu. 5 Przy eksploatacji scianowej maszyna urabiajaca, np. bebnowy kombajn weglowy przesuwa sie wzdluz ociosu urabiajac zabiorem okreslonej gle¬ bokosci, który siega w pionie od spagu do górnego poziomu organu urabiajacego. Powyzej, az po 10 strop, pozostaje zawieszony wegiel w postaci, tak zwanej, laty przystropowej. W korzystnych warun¬ kach lata przystropowa kruszy sie sama i odpada od stropu. Wegiel uzyskany z laty przystropowej daje z reguly grubsze sortymenty niz wegiel uro- 15 biony bezposrednio organem urabiajacym maszyny.Aby lata przystropowa kruszyla sie i odpadala sama w danych warunkach geologicznych, grubosc jej nie moze przewyzszac okreslonej wartosci. Wy¬ maga to stosowania odpowiednio duzej srednicy 20 bebna urabiajacego lub zaopatrywania maszyny w dodatkowe organy urabiajace przystropowe.Moze to byc dodatkowy beben podnoszony na wymagana wysokosc lub specjalny wrebnik.Znana jest z literatury patentowej propozycja 25 zaopatrywania stropnic w ostrza przeznaczone do odlupywania laty przystropowej podczas podsuwa¬ nia stropnicy wzglednie calej obudowy do ociosu.Propozycja ta jest nierealna ze wzgledu na to, ze jak wynika z pomiarów wykonanych w róznych 30 warunkach geologicznych sila potrzebna do wcis¬ niecia ostrego klina miedzy strop a lata przystro¬ powa, która nie ma sklonnosci do samorzutnego odpadania, jest z reguly wyzszego rzedu niz sila potrzebna do przesuwania odciazonej stropnicy wzglednie zluzowanego czlona obudowy. Stad wy¬ nika, ze nie nalezy wiazac odlupywania laty przy¬ stropowej z równoczesnym posuwem obudowy.Mozna jedynie przystepowac do odlupywania laty przystropowej po dosunieciu obudowy i pelnym rozparciu jej stojaków.Wynalazek polega na zaopatrzeniu obudowy scianowej w urzadzenia hydrauliczne za pomoca, których pdlupuje sie late przystropowa wtlacza¬ niem klinów miedzy strop a late w oparciu o obu¬ dowe podsunieta unieruchomiona i calkowicie roz¬ parta miedzy spagiem a stropem.Dzieki zastosowaniu wynalazku dopuszczalne jest pozostawienie po przejsciu maszyny urabia¬ jacej laty przystropowej stosunkowo duzej gru¬ bosci. Wobec tego maszyna urabiajaca bebnowa moze miec mniejsza srednice bebna i zbedne sa w niej dodatkowe organy urabiajace przystro¬ powe.Glówna korzysc z wynalazku polega na tym, ze odlupywanie laty przystropowej za pomoca urza¬ dzenia wedlug wynalazku nie jest urabianiem wegla w scislym znaczeniu tego slowa, a jedynie wspomaganiem naturalnej sklonnosci laty przy¬ stropowej do odpadania. Dlatego osiaga sie znacz- 56867WS«7 na oszczednosc energii zuzywanej na calkowite wyeksploatowanie sciany w porównaniu z ura¬ bianiem polegajacym wylacznie na skrawaniu.Dalsza równiez wazna korzysc polega na uzyska¬ niu wiekszej ilosci wegla pochodzacego z laty przystropowej, który wypada w grubszych sorty¬ mentach.- Znane jest zaopatrywanie obudowy scianowej w stropnice, które maja elementy wysuwne w celu szybszego podpierania nowo otwartego stropu za- , nim zdazy sie podsunac obudowe do ociosu. W iufcktórych rozwiazaniach wysuwne przedluzenia a stropnic przesuwane sa za pomoca silowników hydraulicznych. Wszystkie znane wysuwne ele¬ menty stropnic stanowia jedynie ich przedluzenie w celu podpierania stropu, a nie sluza do odlupy- wania laty przystropowej.Obudowa wedlug wynalazku zaopatrzona jest na poziomie, na którym znajduja sie konce stropnic zwrócone do ociosu, w wysuwne narzedzia, które pod dzialaniem silowników wbijaja sie miedzy strop a wegiel, odlupujac late przystropowa. Ko¬ rzystne jest nadawanie tym narzedziom postaci klinów, umieszczonych na koncu tloków silowni¬ ków w przypadku jesli silowniki maja cylindry nieruchome, badz uksztaltowanie zakonczen prze¬ suwnych cylindrów silowników w postaci narzedzi odlupujacych. Kierunek przesuwu narzedzi do od- lupywania laty przystropowej jest w obudowie wedlug wynalazku prostopadly do ociosu. Silow¬ niki i prowadnice narzedzi moga byc umieszczone miedzy stropnicami, a wówczas za punkt oporu dla nich moga sluzyc belki poprzeczne laczace po¬ szczególne stropnice.Szczególnie korzystne okazalo sie umieszczenie silownika wewnatrz stropnicy o przekroju skrzyn¬ kowym, gdyz stropnica ta zarazem sluzy za pro¬ wadnice i za punkt oporu niezbedny dla wysuwu narzedzia z wymagana sila.Rysunek przedstawia przyklad wykonania obu¬ dowy wedlug wynalazku, w którym silownik ma przesuwny cylinder, a narzedzie do odlupywania laty przystropowej przyspawane jest bezposrednio na zewnatrz dna cylindra. Rysunek ten jest wido¬ kiem bocznym jednego z czlonów obudowy.Obudowa kroczaca sklada sie ze stojaków 1 ugrupowanych w dowolny znany sposób na pod¬ stawie 2, która moze byc wspólna dla calego czlo- na lub moze byc dzielona, oraz ze stropnic 3, w 10 30 35 40 45 50 których co najmniej przednia csesc czyli czecc zwrócona do ociosu ma przekrój skrzynkowy. Kaz¬ dy czlon obudowy polaczony jest z przenosnikiem scianowym 4 za pomoca wlasnego przesuwnika 5.Jest to szczegól ogólnie znany w rozwiazaniu obu¬ dowy kroczacej. Po przenosniku 4 posuwa sie ma¬ szyna 6 z bebnem urabiajacym 7. Srednica bebna jest znacznie mniejsza niz wysokosc wyrobiska, wobec czego pozostaje po przejsciu maszyny sto¬ sunkowo gruba lata przystropowa 8. Stropnica 3 zostala narysowana z odslonieta w przedniej cze¬ sci boczna sciana ukladu skrzynkowego w celu uwidocznienia wnetrza, w którym, jak w prowad¬ nicy, umieszczony jest przesuwny cylinder silow¬ nika 9 z przesuwnymi tlokiem i tloczyskiem 10.Na zewnatrz dna cylindra 9 zamocowane je$t na¬ rzedzie odlupujace 11 o postaci klina. Stropnica 3 ma na górnej powierzchni wystepy 12 w celu zwiekszenia sily tarcia miedzy stropnica a stro¬ pem.Dzialanie urzadzenia jest nastepujace. Przy pod¬ sunietym do ociosu czlonie obudowy stropnica 3 podpiera strop nad przenosnikiem 4. Po przejsciu maszyny 6, jezeli lata przystropowa 8 nie oderwie sie sama, zostaje uruchomiony silownik 9. Jego cylinder przesuwa sie do przodu wciskajac narze¬ dzie 11 miedzy strop a late 8. Narzedzie 11 pozo¬ stawione w stanie wysunietym po odpadnieciu laty 8, stanowi przedluzenie stropnicy 3 podpierajace nowo otwarty strop, podobnie jak to ma miejsce przy znanych obudowach ze stropnicami o wysuw- nych elementach przedluzajacych. PL