PL56675B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 15.1.1964 Wielka Brytania Opublikowano: 30.1.1969 56675 KI. 5b, 27/34 MKP E 21 c m ¦1 UKD Wlasciciel patentu: British Jeffrey-Diainond Limited, Wakefield (Wiel¬ ka Brytania) Maszyna urabiajaca Wynalazek dotyczy maszyny urabiajacej na przyklad wrebiarki weglowej, a w szczególnosci ulepszonego ukladu sterowania ta maszyna.Maszyna urabiajaca wedlug wynalazku ma or¬ gan tnacy, urzadzenie napedowe poruszajace ten organ tnacy podczas pracy, urzadzenie wytwarza¬ jace elektryczny sygnal zalezny w swej wielkosci od predkosci przesuwu organu tnacego, urzadze¬ nie wytwarzajace sygnal odniesienia o zmiennej wielkosci, urzadzenie do wytwarzania sygnalu za¬ leznego od obciazenia w przypadku gdy obciaze¬ nie organu tnacego przekracza okreslona wartosc, oraz urzadzenie sterujace napedem, czule na po¬ wyzsze sygnaly i czynne przy braku sygnalu ob¬ ciazenia oraz zwiekszajace Lub zmniejszajace pred¬ kosc posuwu w przypadku gdy moc sygnalu od¬ niesienia jest wieksza lub mniejsza od wielkosci sygnalu zaleznego od predkosci, w przypadku gdy jest wytworzony sygnal obciazenia dla ogranicze¬ nia predkosci przesuwu a wiec ograniczenia ob¬ ciazenia organu tnacego.Dla latwiejszego zrozumienia wynalazku opi¬ sano ponizej urzadzenie wedlug wynalazku do przykladowej wrebiarki weglowej z powolaniem sie na zalaczony rysunek.Na rysunku fig. 1 przedstawia uklad maszyny i skojarzonego z nia ukladu sterujacego, a na fig. 2, 2A do 2F uklady polaczen elektrycznych urzadzen sterujacych maszyny.Uwidoczniona schematycznie na fig. 1 maszyna 10 15 ma niepokazany na rysunku organ tnacy, nape¬ dzany silnikiem 1 elektrycznym i zdolny do prze¬ suwu wzdluz obrabianej sciany, pod wplywem na¬ pedu w postaci silnika 2 hydraulicznego o zmien¬ nej predkosci, polaczonego z maszyna urabiajaca za pomoca urzadzenia napedowego 3 tak aby ma¬ szyna urabiajaca mogla byc poruszana w kazdym kierunku w 6tosunku do sciany.Silnik 2 hydrauliczny sterowany jest pompa 4 o zmiennej wydajnosci, z luzownikiem, którego polozenie okresla wydajnosc pompy. Luzownik jest polaozony z cylindrem 5 hydraulicznym tak aby ruch luzownika w jednym kierunku w bok od pozycja srodkowej, w której wydajnosc pompy wy¬ nosi zero, spowodowala dostarczanie oleju przez pompe do silnika 2 hydraulicznego, dla przesuwu maszyny do przodu, przy czym wydajnosc pompy, a wiec i predkosc przesuwu zaleza od polozenia luzownika w stosunku do polozenia srodkowego.Ruch luzownika w kierunku przeciwnym, powo¬ duje analogiczny ruch cofajacy maszyny urabia¬ jacej. Pompa 4 jest napedzana silnikiem 6 elek¬ trycznym za pomoca siprzegla 7, Dla sterowania polozenie luzownika, a wiec i predkosci przesuwu organu tnacego, cylinder 5 jest wlaczony w uklad hydrauliczny zawierajacy trzy pomocnicze pompy 8, 9, i 10, z których pierw¬ sza 8 jest polaczona przez zawór A z wlotem cylin¬ dra 5 usytuowanym w taki sposób, aby ciecz wpro¬ wadzona przez ten wlot spowodowala ruch luzo- 5667556675 wnika w kierunku powiekszenia predkosci przesu¬ wu organu tnacego, przy przesuwie maszyny do przodu. Zawór A jest sterowany cewka 11 A stano¬ wiaca czesc urzadzenia regulujacego 12, który be¬ dzie opisany ponizej, przy czym urzadzenie to dzia¬ la tak, ze przy przeplywie pradu przez te cewke zawór sie otwiera, pozwalajac na przeplyw cieczy z pierwszej pomocniczej pompy 8 do cylindra 5 luzownika. Zamkniecie zaworu w odpowiedzi na wylaczenie pradu do cewki lla powoduje opróz- foiCnie cylindra 5 z cieczy.'¦• Druga dodatkowa pampa 9 jest polaczona za po¬ moca zaworu B z drugim wlotem cylindra 5, usy¬ tuowanym w ten sposób aby ciecz wchodzaca tym wlotem powodowala przestawienie luzownika w kierunku zmniejszenia predkosci przesuwu organu tnacego o ile maszyna przesuwa sie naprzód. Za¬ wór B jest sterowtany analogicznie przez cewke 11B. Nalezy zaznaczyc, ze przy cofaniu maszyny urabiajacej, role odnosnych zaworów zostaja od¬ wrócone tak, ze otwieranie zaworu B bedzie po¬ wiekszalo predkosc przesuwu organu tnacego, a otwieranie zaworu A bedzie zmniejszalo predkosc przesuwu.Trzecia dodatkowa pompa 10 jest podlaczona za pomoca zaworu C do trzeciego wlotu do cylindra 5, przez który wprowadza sie olej celem predkiego cofania luzownika w polozenie srodkowe, w przy¬ padkach opisanych ponizej. Zawór C jest równiez sterowany przez cewke ale ma taka konstrukcie aby byl otwarty i laczyl pompe 10 z odnosnym wlotem prizy braku pradu w cewce 11C oraz od¬ wrotnie. Przy otwarciu zawór C pozwala cieczy hydraulicznej na zasilanie izolujacego zaworu E wstawionego w przewód pomiedzy pompami 8 i 9, a ich zaworami A i B tak aby zawór E zamknal sie i nie dopuszczal cieczy plynacej z pomp do za¬ worów A i B i za pomoca nieuwidocznionego prze¬ wodu kieruje ciecz do wylotu.Dalszy zawór D sterowany cewka UD wlaczony jest w przewód, który biegnie od przewodu lacza¬ cego pomocnicza pompe 10 z zaworem C i prowa¬ dzi do zamykajacego zaworu F, wlaczonego w przewód podlaczony równolegle do silnika 2 hy¬ draulicznego. Przy braku pradu w cewce UD urza¬ dzenie to otwiera zawór D, pozwalajac na prze¬ plyw cieczy do zaworu F, który wtedy jest otwarty i pozwala na to aby ciecz z pompy przeplywala przez wyzej wymieniony przewód równolegly co powoduje zatrzymanie silnika 2.Zawory A do D sa sterowane przez urzadzenie regulujace 12 zapewniajace regulacje predkosci posuwu organu tnacego w ramach regulacji prze¬ ciazeniowej to znaczy regulacji, która ogranicza obciazenie organu tnacego. Regulacje predkosci otrzymuje sie przez porównanie sygnalu odnie¬ sienia z potencjometru 13 z sygnalem zaleznym od predkosci otrzymanym z róznicowego transfor¬ matora 14 sterowanego przez luzownik. Regulacje obciazenia otrzymuje sie za pomoca pradowego transformatora 15 wlaczonego do kabla 16 lacza¬ cego silnik 1 z przewodami sieci 17. Na fig. 1 uwi¬ doczniono równiez kabel 18 zasilajacy silnik 6 pompy 4 oraz kabel 19 zasilajacy urzadzenie regu¬ lujace 12. Na rysunku 20 oznacza guzik nalezacy do potencjometru 13 zatrzymujacy przesuw a 21 ozna¬ cza lancuchem uruchamiane urzadzenie zatrzymu¬ jace, które beda objasnione dalej. 5 Na fig. 2, 2A do 2F uwidoczniono uklady urza¬ dzenia regulacyjnego 12 skladajacego sie z dzie¬ wieciu zespolów, zalicza 110 (fig. 2) zespolu 200 re¬ gulujacego pozycje luzownika (fig. 2a) obejmujace¬ go wyzej wzmiankowany róznicowy transformator io 14 sterowany polozeniem luzownika dla wytworze¬ nia sygnalu, którego moc zalezy od predkosci ob¬ rotowej silnika 2, transformatorowego zespolu 300 zasilania (fig. 2E) zespolu 400 {fig. 2F) wytwarza¬ jacego sygnal odniesienia o zmiennej mocy, fazo- 15 czulego prostownika 500 (fig. 2A), który porównuje te dwa sygnaly, wzmacniacza 600 zespolu zaworów sterujacych (fig. 2B i 2C) sterujacego zaworami A i B tak aby zwiekszaly lub zmniejszaly predkosc przesuwu organu tnacego w zaleznosci od tego czy 20 sygnal odniesienia jest wiekszy czy mniejszy w stosunku do sygnalu zaleznego od predkosci. Uklad zawiera poza tym zespól 700 (fig.2ia) regulujacy obciazenie, który zawiera urzadzenie do wytwarza¬ nia sygnalu w przypadku gdy obciazenie na orga- 25 nie tnacym dojdzie do okreslonej z góry wielkosci, sluzacego do ograniczenia predkosci przesuwu or¬ ganu tnacego, zespolu 800 (fig. 2D) dzialajacego przy koncu przesuwu i zaopatrzonego w przekaz¬ nik czasowy wylaczeniowy, dzialajacy z opóznie- 30 niem, oraz zespól zatrzymujacy 900 (fig.2D) zao¬ patrzony w przekaznik czasowy wylaczajacy.Zespól zasilajacy 100 (fig.2) sklada sie z trzyfa- zowego transformatora 101, którego uzwojenie pierwotne 102 jest podlaczone do trzyfazowej sieci 35 103, a uzwojenie wtórne 104 jest podlaczone do prostownika 105. Prostownik 105 zasila dalsze urza¬ dzenia przewodami 106 i 107, z których jeden z tych przewodów ma napiecie powyzej, a drugi po¬ nizej napiecia na wspólnym przewodzie 108 pow- 40 rotnym.Zespól 100 zawiera stabilizator 109 z dioda Zenera 110 polaczona w szereg z opornikiem 111 pomiedzy kazdym z przewodów 106 i 107 i wspólnym prze¬ wodem 108, przy czym odgalezienia wziete od wspólnego przewodu miedzy kazda dioda i opor¬ nikiem tworza dalsze dwie linie zasilajace 112 i 113. Dalsza dioda Zenera 114 z opornikiem 115 jest podlaczona z przewodami 107 i 108 dla utwo¬ rzenia w analogiczny sposób dodatkowej linii za¬ silajacej 116.Zespól zasilajacy zawiera równiez drugi trans¬ formator 117, którego pierwotne uzwojenie 118 podlaczone jest na dwie fazy sieci i który ma trzy 55 wtórne uzwojenia 119, 120 i 121. Pierwsze z tych uzwojen wtórnych 119 ma diode Klipsela 122 wla¬ czona równolegle i zasila pelnookresowy mostko¬ wy prostownik 123, którego jeden zacisk wyjscio¬ wy jest podlaczony na dodatkowy wspólny prze*- 60 wód 124, uziemiony przez kondensator 124'. a któ¬ rego drugi zacisk jest podlaczony do zasilajacego przewodu 125. W przewód 125 jest wlaczony bez¬ piecznik 126 i przekaznik zanikowy 127. Miedzy przewody 124 i 125 wlaczony jest szeregowy uklad 05 opornika 128 z dlawikiem 129. Drugie wtórne uzwo- 45 5056675 6 jenie 120 podlaczone jest na pelnookresowy most¬ kowy prostownik 130, którego zaciski wyjsciowe sa polaczone ze wspólnym przewodem 124 i linia zasilajaca 131. Dioda Zenera 132 jest wlaczona na przewody 124 i 131. Trzecie uzwojenie wtórne 121 jest podlaczone do dwóch przewodów 133 i 134, które lacznie z odgalezieniem 135 od srodka tego uzwojenia stanowia osobna linie zasilajaca.Zespól 200 (fig. 2A) regulacji pozycji luzownika sklada sie z róznicowego transformatora 14 ma¬ jacego pierwotne uzwojenie 201 i wtórne uzwoje¬ nie 202 i 203. Pierwszy przewód wyjsciowy 204 jest wziety z wspólnego przewodu uzwojen 202 i 203 do fazoczulego zespolu prostownikowego 500.Drugi przewód wyjsciowy 205 i trzeci 206 sa wzie¬ te z pozostalych koncówek uzwojen wtórnych do zespolu prostownikowego 500. Pierwotne uzwoje¬ nie jest zasilane z generatora fali prostokatnej stanowiacego wyzej wymieniony transformatorowy zespól 300 zasilania.Zespól 300 zasilania (fig. 2E) stanowi w zasadzie generator i ma dwa zasilajace przewody 301 i 302 ze wspólnym powrotnym przewodem 303. Prze¬ wód 301 jest podlaczony do przewodu 106 (fig. 2), a przewód 302 do przewodu 107 (fig. 2). Miedzy kazdym z tych przewodów i przewodem wspól¬ nym sa podlaczone szeregowo oporniki 304 i diody Zenera 305. Odgalezienia wziete z polaczenia kaz¬ dego opornika 304 i jego diody 305 tworza osobne linie zasilajace 306 i 307. Zespól obejmuje piec tranzystorów 308 do 312. Tranzystor 303 „p-n-p" ma emiter polaczony z .przewodem 303, a jego kolektor jest polaczony za pomoca dwóch oporni¬ ków 313 i 314, z przewodem 307. Tranzystor 309 „p-n-p" ma baze przylaczona do zlacza tych dwóch oporników a jego emiter przez diode 315 laczy sie z przewodem 307 linii, oraz przez opornik 316 ze wspólnym przewodem 303. Kolektor tranzystora 309 jest polaczony przez szeregowo polaczona dio¬ de 317 z opornikiem 318 do bazy tranzystora 308, oraz przez dwa szeregowo polaczone oporniki 319, 320 z zasilajacym przewodem 301. Tranzystor 310 „p-n-p" ma baize polaczona ze zlaczem oporników 319, 320, a prfzez diode 321 z przewodem 306 linii, jego kolektor przez opornik 322 laczy sie z prze¬ wodem 302 zasilania, a jego emiter przez opornik 323 laczy sie z przewodem 301 linii. Tranzystor 311 (p-n-p) ma baze polaczona z emiterem tranzy¬ stora 310, oraz przez diode 324 z przewodem 306 linii, a jego emiter jest równiez polaczony z prze¬ wodem 306 linii. Kolektor tego tranzystora jest po¬ laczony za pomoca dwóch szeregowo polaczonych oporników 325 i 326 z emiterem tranzystora 312 „p-n-p". Opornik 325 jest równiez polaczony z linia 303 za pomoca dwóch diod 327, 328 i diody Zenera 329, polaczonych szeregowo. Równolegle do tego ukladu diod jest podlaczony podobny uklad diod 330, 331, 332, ale o odwrotnym kierunku prostowa¬ nia. Zlacze dwóch oporników 325 i 326 jest pola¬ czone przez kondensator 333 ze wspólna linia 303, oraz przez opornik 334 z jednym zaciskiem pier¬ wotnego uzwojenia 201 (fig. 2A), przy czym zacisk drugiego uzwojenia pierwotnego jest polaczony z wspólna linia 303. To samo zlacze jest polaczone przez opornik 335 i dwa szeregowo polaczone kon¬ densatory 336 ze wspólna linia 303, a zlacze opor¬ nika 335 z kondensatorami 336 jest polaczone przez drugi opornik 337 z baza tranzystora 308. Kolektor 5 tranzystora 312 laczy sie z przewodem 307, a jego baza jest polaczona z kolektorem tranzystora 310.Przy pracy zespolu 300 tranzystory 308 i 309 sluza do wlaczania i wylaczania tranzystora 310, który steruje tranzystorami 311, 312. Do wywola¬ lo nia oscylacji, czesc sygnalu wyjsciowego jest uzy¬ ta jako sprzezenie zwrotne przez obwód RC skla¬ dajacy sie z opornika 337 i dwóch szeregowo po¬ laczonych kondensatorów 336. Sygnal wyjsciowy, który jest w granicach malej czestotliwosci, przy- 15 chodzi na pierwotne uzwojenie 201 róznicowego transformatora 14. Transformator 14 sluzy do róz¬ nicowej zmiany sygnalów wyjsciowych w przewo¬ dach 205 i 206 tak, aby w polozeniu centralnym luzownika sygnaly wyjsciowe byly równe i skie- 20 rowane odwrotnie, a ruch luzownika w jednym kierunku wytwarzal zmniejszenie sygnalu w jed¬ nym przewodzie, a powiekszenie w drugim prze¬ wodzie i odwrotnie.Potencjometryczny regulacyjny zespól 400 (fig. 25 2F) ma dwa zaciski wejsciowe 401 i 402 polaczo¬ ne z zaciskami. 901 i 902 nalezacymi do zatrzymu¬ jacego zespolu 900 (fig. 2D) polaczonego przez oporniki 903, 904 do przewodów 905, 906, które sa polaczone do glównej linii zasilajacej 112, 113 30 (fig. 2). Potencjometr 13 tego zespolu ma dwa opo¬ rowe uzwojenia 403, 404, jedno do przesuwu orga¬ nu tnacego do przodu, a drugie do przesuwu do tylu. Uzwojenia te na jednym koncu razem sa po¬ laczone i jednoczesnie z tego samego konca sa one 35 polaczone z zatrzymujacym wylacznikiem 20 przy¬ laczonym do zacisku minusa za pomoca opornika 405. Ramie 406 suwaka moze stykac sie z jednym lub drugim uzwojeniem i jest polaczone przez opornik 407 i zmienny opornik 408 z zaciskiem 40 401. Przewód z dwoma przelacznikami 409, 410 jest podlaczony na ramie 406 z jednej strony i nia zacisk wylacznika 20 przy zlaczu uzwojen 403 i 404 z drugiej strony. Wspólny zacisk przelaczni¬ ków 409 i 410 laczy sie z fazoczulym prostowni- 45 toowym zespolem 500.Zespól 400 potencjometru zasila prostownikowy zespól 500 sygnalem zaleznym od predkosci, który ma biegunowosc zalezna od przewidzianego kie¬ runku ruchu organu tnacego i który ma moc za¬ lezna od przewidzianej predkosci posuwu. Prze¬ laczniki 409 i 410 sa jak to .uwidoczniono na ry¬ sunku sprzegniete z ramieniem 406 tak, aby wlas¬ ciwy przelacznik zostal zamkniety gdy ramie jest przesuniete do styku z jednym z dwóch uzwojen potencjometru, przy czym drugi przelacznik pozo¬ staje otwarty. Poza tym zastosowano wazjemna blokade' przelaczników 409, 410 i wylacznika 20, zapewniajaca otworzenie obydwóch przelaczników 409 i 410 przy przycisnieciu guzika wylacznika 20.Prostownikowy zespól 500 (fig. 2A) ma trzy linie wejsciowe 501, 502, 503 podlaczone do linii 204, 205 i 206 wyjsciowych zespolu 200. Diody 504 wstawio¬ ne w dwie ostatnie linie a ich koncówki dalsze 65 od zespolu 200 sa polaczone przez opornik 505 i 50 55 6056675 7 8 kondensator 506 do wspólnego przewodu 501. Te odlegle konce diod sa poza tym polaczone ze so¬ ba przez szeregowy uklad opornika 507 i potencjo¬ metry 508. Do zlacza diody 504 i opornika 507 do¬ chodzi przez opornik 509 sygnal z zespolu 400 i do tegoz punktu dochodzi przez opornik 510 sygnal z zespolu 700 kontroli obciazenia. Sygnal z zespo¬ lu 400 dochodzi równiez przez opornik 510 do wspólnej linii polaczonej z wspólna linia 124. Su¬ wak potencjometru 508 jest polaczony ze wspólna linia przez kondensator 511 oraz z baza pierwszego tranzystora 604 (fig. 2B) wzmacniacza i kontrol¬ nego zespolu 600.Zespól prostownikowy ma zadanie porównania sygnalu z potencjometrycznego zespolu 400 z syg¬ nalem z transformatorowego zespolu 200. Jezeli miedzy tymi dwoma sygnalami nastapi równo¬ waga, wyjsciowy sygnal zespolu prostownikowego w postaci potencjalu na suwaku potencjometru 508 w stosunku do przewodu wspólnego wynosi zero. Jezeli natomiast brak jest równowagi, ze¬ spól prostownikowy daje potencjal wyjsciowy przekazywany z suwaka potencjometru 508 do zespolu 600, którego biegunowosc zalezy od tego czy sygnal odniesienia jest wiekszy czy mniejszy od sygnalu zaleznego od predkosci posuwu.Zadaniem ukladu oporników w fazoczulym ze¬ spole prostownikowym jest doprowadzenie wejscio¬ wego sygnalu z zespolu 400 do zera gdy nastapi brak zewnetrznego sygnalu odniesienia.Wzmacniacz (fig. 2B) ma wspólny przewód 601 polaczony ze wspólna linia 124, plusowy przewód 602 polaczony z plusowym przewodem 112 i mi¬ nusowym przewód 603 polaczony z ujemnym prze¬ wodem 113. Do przewodów 602, 603 sa podlaczone dwa wtórniki emiterowe 604, 604* i 605, 605* je¬ den z tranzystorem typu „n-pnn", a drugi z tran¬ zystorem „p^n-p", z których pierwszy otrzymuje na baze sygnal wyjsciowy z zespolu prostowniko¬ wego. Zadaniem wtórnika emiterowego 605 jest skompensowanie jakichkolwiek zmian w ukladzie emiter-baza w pierwszym tranzystorze na skutek niestalosci temperatury. Opornik 606 jest podla¬ czony miedzy przewód 602 i emiterowy wtórnik 604 a drugi opornik 607 jest .podlaczony miedzy przewód 603 i kolektor emiterowego wtórnika 605.Wzmacniacz zawiera dalsze dwa tranzystory 608, 609 typu „n-p-n", które twarza pare z kolektora¬ mi polaczonymi z przewodem 602 za pomoca opor¬ ników 610 i polaczonymi ze soba emiterami za po¬ moca oporników 611 i zmiennego opornika 612.Baza tranzystora 608 jest polaczona z emiterem tranzystora 605, a baza tranzystora 609 jest pola¬ czona z linia 601. Kondensator 610' jest podlaczo¬ ny z jednej strony do bazy, a z drugiej strony do kolektora tranzystora 608. Suwak zmiennego opor¬ nika 612 jest polaczony przez opornik 613 z su¬ wakiem drugiego zmiennego opornika 614, który jest podlaczony za posrednictwem oporników 615 do przewodów 601 i 603. Kolektory tranzystorów 608, 609 sa polaczone przez diody Zenera 616 i szeregowe oporniki 617 do przewodu 603 z pola¬ czeniem diody 616 nalezacej do tranzystora 608 z baza tranzystora 618A typu „n-p-n".Tranzystor 618A ma kolektor polaczony za po¬ moca dwóch oporników 619A, 620A do przewodu 131. Baza tranzystora 618A jest polaczona przez kondensator 621A z przewodem 601, a jego emiter 5 jest polaczony bezposrednio z tym wspólnym prze¬ wodem. Wspólny zacisk oporników 619A i 620A jest polaczony z baza tranzystora 622A typu „p-n-p", którego emiter jest polaczony przez diode 623A z przewodem 131, a kolektor przez opornik 624A z elektroda kontrolna silikonowego prostow¬ nika 625A. Ta elektroda kontrolna jest polaczona przez opornik 626A z przewodem 116. Kolektor tranzystora 622A jest polaczony przez diode 627A z przewodem 601 i przez opornik 628A z baza tranzystora 619A. Prostownik krzemowy 625A jest polaczony przez cewke HA z przewodem 125, a równolegle z ta cewka jest podlaczona dioda 629A.Tranzystory 618A i 622A tworza uklad spustowy zaworu A. Jezeli potencjal bazy tranzystora 618A podniesie sie ponad okolo +0,4 wolta w stosunku do przewodu 601, gdy 15 woltowe napiecie zasila¬ nia podniesie sie — wtedy tranzystor 618A wla¬ cza sie i uruchamia tranzystor 622A, a ten z kolei podnosi potencjal elektrody wyzwalajacej pro¬ stownika krzemowego 625A, który zaczyna przewo¬ dzic. Jezeli sygnal do tranzystora 618A zostanie przerwany, uklad wylaczy sie przy najblizszym potencjale zerowym na wejsciu. Prostownik prze¬ wodzi w zakresie kata okolo 150°.Zawór B ma podobny regulowany prostownik i uklad spustowy, którego czesci maja analogiczne oznaczenia liczbowe jak ich odpowiedniki dla za¬ woru A ale z litera B przy kazdej liczbie. Obwód zaworu B jest polaczony analogicznie z dodatnim przewodem 131 i ujemnym przewodem 116, cho¬ ciaz baza tranzystora 618B jest polaczona raczej z tranzystorem 609 anizeli z tranzystorem 608 wzmacniacza.Przy pracy wzmacniacza, sygnal wyjisciowy z ze¬ spolu wzmacniacza 500 powoduje, ze jeden z tran¬ zystorów 608 lub 609 przewodzi w zaleznosci od biegunowosci odebranego sygnalu w odniesieniu do przewodu wspólnego.W opisanym ukladzie kontrolnym biegunowosc wyjscia zespolu prostownikowego w stosunku do przewodu wspólnego jest ujemna o ile wielkosc sygnalu odniesienia jest wieksza od wielkosci syg¬ nalu zaleznego od aktualnej predkosci dla posuwu do przodu, a jest dodatnia o ile sygnal odniesie¬ nia jest mniejszy od wielkosci sygnalu zaleznego od predkosci dla posuwu w tym samym kierunku.Dla posuwu wstecz biegunowosc jest odwrócona..W przypadku gdy sygnal wyjsciowy z zespolu prostownikowego jest ujemny, tranzystor 604 zo¬ staje wylaczony, co powoduje, ze tranzystor 605 staje sie bardziej przewodzacym. To powoduje zmniejszenie przewodnictwa tranzystora 608, a zwiekszenie przewodnictwa tranzystora 609. Na skutek tego, ze tranzystor 608 zmniejszyl swoje przewodnictwo prad przeplywajacy przez diode 616 i szeregowy opornik 617 wlacza tranzystor 618A, co otwiera zawór A (fig. 1) i powieksza 15 20 25 30 35 40 45 90 55 6056675 9 10 predkosc posuwu organu tnacego w kierunku do przodu.Jezeli sygnal wyjsciowy z zespolu prostowniko¬ wego jest dodatni, odwrotne dzialanie ma miejsce i powoduje otworzenie zaworu B, co zmniejsza predkosc posuwu organu tnacego.Zmienny opornik 612 sluzy do zrównowazenia obydwóch obwodów spustowych, regulujacych za¬ worami A i B, a zmienny opornik 614 ustala po¬ ziom napiecia kolektorów tranzystorów 608 i 609 tak aby sygnal wejsciowy na baze tranzystora 604 mógl byc zmieniany od zera do okolo 1 volta za¬ nim odnosna cewka zaworu A lub B zostanie wzbudzona.Zawory C i D maja podobne obwody prostow¬ nicze i wyzwalajace i czesci skladowe tych obwo¬ dów zostaly oznaczone odpowiednimi liczbami z dodatkiem litery C dla zaworu C i litery D dla zaworu D. Jednak kazdy z tych ostatnich obwo¬ dów ma wejsciowy wtórnik emiterowy 630C, 630'C lub 630D, 630'D. Wtórnik emiterowy 630 ma tran¬ zystor typu „n-p-n", którego kolektor jest polaczo¬ ny do przewodu 112, a emiter do^ przewodu ujem¬ nego przez opornik 631C oraz bezposrednio do ba¬ zy tranzystora 618C. Baza tranzystora 630C jest polaczona przez opornik 632C do linii 112 i do tej bazy jest przylaczony zespól 700 kontroli obciaze¬ nia oraz wyjscie zespolu 800 zakonczenia pracy oraz zespolu 900 zatrzymania. Wtórnik emiterowy 630D ma podobny uklad jest wtórnik 630D za wy¬ jatkiem podlaczenia bazy, która jest polaczona tyl¬ ko z zespolami zakonczenia pracy i zatrzymania.Zespól 700 kontroli obciazenia (fig. 2) wskazuje napiecie wyjsciowe, pradowego transformatora 701, przez którego uzwojenie pierwotne przeplywa prad silnika organu tnacego. Napiecie jest podane na dwupolówkowy mostek prostownikowy 702, do którego zacisków wyjsciowych jest wlaczony pier¬ wszy potencjometr 703. Suwak tego potencjometru laczy sie przez opornik 704 z srodkowym odgale¬ zieniem wtórnego uzwojenia 121 transformatora 117, a jeden zacisk potencjometru ze wspólnym przewodem 705 polaczonym ze wspólnym przewo¬ dem 108. Zespól 700 ma poza tym drugi dwupo¬ lówkowy mostek prostownikowy 706, zalaczony na dwa zewnetrzne przewody" 153 i 134 wtórnego uzwojenia 121.Do zacisków wyjsciowych mostka 706 jest przy¬ laczony kondensator 706' i szeregowy uklad dwóch oporników 707 termistor 708 i dioda Zenera 709.Na ten ostatni zespól jest zalaczony kondensator 710, (którego okladzina dodatnia stanowi zacisk wyjsciowy podlaczony do zespolu 800 wylaczenia z opóznieniem), dwa kondensatory 711 polaczone szeregowo, których zlacze jest polaczone do wspól¬ nej linii 705, opornik 712 i potencjometr 713 po¬ laczony z nim w szereg, oraz jeszcze jeden opor¬ nik 714 i potencjometr 715 równiez polaczone w szereg. Dalsze dwie limie zasilania 716, 717 pola¬ czone z przewodami 112, 113 zasilaja piec tranzy¬ storów tego zespolu. Pierwszy tranzystor 718 ty¬ pu „p-n-p", ma emiter polaczony z wspólna linia 705, kolektor przez opornik 719 z linia 716, a baze przez opornik 720 z suwakiem potencjometru 713.Równiez baza tego tranzystora jest polaczona przez diode 721 z wspólna linia 705, a przez opornik 722 i równolegle do niego podlaczony kondensator 723 z emiterem drugiego tranzystora 724 typu „n-p-n".Emiter drugiego tranzystora jest równiez polaczo¬ ny z linia 717 za pomoca opornika 725, jego ko¬ lektor jest polaczony z linia 716 za pomoca opor¬ nika 726 a jego baza przez diode Zenera 727 z kolektorem tranzystora 718. Trzeci tranzystor 728 typu „p-n-p" ma kolektor polaczony z linia 717, a baze przez diode Zenera 729 z emiterem tran¬ zystora 724. Emiter tranzystora 728 jest polaczony przez opornik 730 z linia 716. Czwarty tranzystor 731 „n-p-n" ma kolektor polaczony z linia 716, emiter polaczony przez opornik 732 z linia 717 i baze polaczona pnzez diode Zenera 733 z kolek¬ torem 724. Piaty tranzystor 734 (n-p-n) ma kolek¬ tor polaczony z zaciskiem wyjsciowym, polaczo¬ nym z baza tranzystora 630C. Jego emiter jest po¬ laczony bezposrednio z linia 705 a jego baza przez opornik 735 z suwakiem potencjometru 715, oraz przez równolegle polaczone kondensator 736 i dio¬ de 737 z linia 705. Emiter tranzystora 731 jest polaczony przez diode 738 z prostownikowym ze¬ spolem 500. To ostatnie polaczenie laczy sie z emi¬ terem trzeciego tranzystora 728 przez diode 739.Emiter tranzystora 731 jest polaczony ze wspólna linia 705 za pomoca diody 740, a emiter tranzy¬ stora 728 jest polaczony ze wspólna linia przez diode 741.Zespól 700 dziala w nastepujacy sposób. Przy braku sygnalu wyjsciowego z pradowego transfor¬ matora 701, kondensatory 711 równowaza mostek prostownikowy 706 w stosunku do linii 705. Przy poborze pradu przez silnik 1 organu tnacego, wyj¬ scie prostownika przestaje byc zrównowazone w stosunku do linii 705 i staje sie dodatnie. Zalez¬ nie od wielkosci tego pradu i po osiagnieciu przez niego pewnego poziomu nastawionego polozeniem suwaka potencjometru 713, zostaje wlaczony tran¬ zystor 718 odcinajacy tranzystor 724, który wla¬ cza dwa tranzystory 728 i 731 i sygnal z emite¬ rów tranzystorów 728 i 731 spowoduje w diodzie 738 prad dajacy na prostowniczy zespól 500 syg¬ nal dodatni. Teraz nalezy pamietac, ze przy prze¬ suwie organu tnacego naprzód, sygnal dodatni z zespolu 400 powoduje zadzialanie zaworu B w kierunku zwolnienia predkosci posuwu organu tnacego. Wobec tego to obciazenie przekracza nor¬ malna regulacje predkosci.W przypadku nadmiernego przeciazenia po¬ wiedzmy o 150% ponad normalny prad pracy usta¬ wiony na potencjometrze 715, tranzystor 734 zo¬ staje uruchomiony dla przerwania wzbudzenia cewki zaworu C, co spowoduje natychmiastowe zmniejszenie predkosci przesuwu. Jezeli potencjal bazy tranzystora 724 zostanie podniesiony, napie¬ cie kolektora spadnie i potencjal bazy tranzysto¬ ra 630C spadnie odcinajac ten tranzystor. Spowo¬ duje to wylaczenie tranzystora 718C, który z kolei wylacza tranzystor 722C i przez niego prostownik 625C. Jak tylko przeciazenie zostanie usuniete, cewka zaworu C znów zostanie wzbudzona i znów pozwoli aby silnik 2 hydrauliczny znów byl ste 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6056675 11 12 rowany przez tranzystory 718, 724 lub regulator predkosci.Zespól regulacji zakonczenia urabiania 800 (fig. 2D) zawiera pierwszy tranzystor 801 typu ,p-n^p", którego emiter jest podlaczony do dodatniego bie¬ guna Unii zasilajacej 802, przylaczonego do prze¬ wodu 716 (fig. 2A), a jego baza jest polaczona z linia 742 zespolu regulacji obciazenia, za pomoca diody 803 i dwóch szeregowo podlaczonych kon¬ densatorów 804. Nastepna dioda 805 jest wstawio¬ na pomiedzy zlaczem diody 803 z kondensatorami 804 a przewodem 802. Zmienny opornik 806 z opornikiem stalym 807 sa polaczone szeregowo i wraz z równolegle do nich podlaczona dioda 806 sa wstawione miedzy emiter i baze tranzystora 801. Kolektor tranzystora 801 jest polaczony z dwoma w szereg ze soba polaczonymi opornikami 809, 809* z których 809* laczy sie z minusowymi przewodem 810 prowadzacym do przewodu 717 (fig. 2A). Zlacze tych oporników jest polaczone przez diode 811 z baza drugiego tranzystora 812 typu „n-p-n", którego kolektor laczy sie z dodat¬ nim przewodem 802 przez opornik 814 i z baza tranzystora 801 przez opornik 819, a emiter z wspólna linia 813. Kolektor tranzystora 812 jest polaczony równiez przez diode 815 z przewodem prowadzacym z zespolu regulacji obciazenia do obwodu wyzwalajacego zawór C, oraz przez diode 816 z baza tranzystora 630D. Dioda 817 i szere¬ gowy opornik 818 sa wlaczone pomiedzy baze tran¬ zystora 812 i ujemny przewód 810 a opornik 820 miedzy baze i dodatnia linie 802.Zespól regulujacy zakonczeniem urabiania za¬ wiera równiez pdeciosekundowa zwloke w dziala¬ niu skladajaca sie z trzeciego tranzystora 821 ty¬ pu „p-n-p", którego emiter jest polaczony przez opornik 822 z linia 802, a kolektor jest polaczony z ujemnym przewodem 116. Baza tego tranzystora jest polaczona ze zlaczem kondensatora 823 i dio¬ dy 824, przy czym kondensator ten jest przylaczo¬ ny do przewodu 813 a dioda do przewodu 802.Równolegle ze soba polaczone opornik 825 i dioda 826 sa polaczone z jednej strony z baza tranzy¬ stora 821, a z drugiej strony ze zlaczem dwóch oporników 828 i 829, z których opornik 828 przez diode 827 laczy sie z przewodem prowadzacym do dodatniego przewodu 125, a opornik 829 ma przy¬ laczony równolegle kondensator 830 i razem lacza sie one z przewodem 813. Emiter tranzystora 821 jest równiez polaczony za pomoca szeregowo po¬ laczonego opornika 831 z dioda 832, z baza pierw¬ szego tranzystora 801.Zespól 900 regulacji zatrzymaniem maszyny, sklada sie z tranzystora 907 typu „n-p^n, którego kolektor jest polaczony z przewodem 905 za po¬ moca dwóch szeregowo polaczonych oporników 908, 909, a emiter z ujemnym przewodem 906. Baza tego tranzystora jest polaczona przez opornik 910 z koncówka 902 i przez dalszy opornik 904 z prze¬ wodem 906. Dioda 912 jest podlaczona miedzy baze tego tranzystora i przewód 906. Zespól regulacji zatrzymaniem ma poza tym drugi tranzystor 913, którego emiter jest polaczony z dodatnim prze¬ wodem 905, a kolektor przez oporniki 914 z ujem¬ nym przewodem 906. Baza tranzystora 913 jest polaczona przez opornik 915 z koncówka 901 i przez opornik 903 z przewodem 905, a dioda 916 jest wstawiona miedzy baze tego tranzystora i przewód 905. Zlacze oporników 914 jest polaczone z baza trzeciego tranzystora 917 typu „n-p^n", któ¬ rego kolektor jest polaczony przez opornik 918 z przewodem 905 oraz przez diode 920 z baza czwar¬ tego tranzystora 921 typu „n-p^n". Dioda 919 jest wstawiona miedzy emiter i baze tranzystora 917.Dioda 920 laczy baze tranzystora 921 typu „n-p- n" ze zlaczem oporników 908, 909, a jego kolektor jest podlaczony przez dwie diody 922 i 923 do przewodu prowadzacego do tranzystorów 630C i 630D. Kolektor tranzystora 921 jest polaczony przez opornik 924 z dodatnim przewodem 905, a emiter z linia 925.Zespól regulacji zatrzymania ma pieciosekundo- we urzadzenie opózniajace, skladajace sie z pia¬ tego tranzystora 926, którego emiter jest polaczo¬ ny z linia 925 a kolektor jest polaczony przez opor¬ nik 927 z linia 906. Baza tego tranzystora jest po¬ laczona ze zlaczem szeregowo polaczonych ze so¬ ba oporników 928, 929 wlaczonych miedzy linie 905 i kolektor tranzystora 930, który bedzie opisa¬ ny ponizej. To zlacze jest równiez polaczone przez diode 931 i szeregowy kondensator 932 z kolekto¬ rem tranzystora 921, z odprowadzeniem przez dio¬ de Zenera 833 do zlacza opornika 818 z dioda 817 zespolu 810 zakonczenia ciecia. Opornik 933 laczy zlacze diody 931 z kondensatorem 932 z przewo¬ dem 925.Urzadzenie opózniajace ma poza tym szósty tran¬ zystor 934 typu „n-p^n", którego kolektor jest po¬ laczony przez opornik 935 z linia 90$ i przez dwie diody z wtórnikami emiterowymi zaworów C i D.Emiter tranzystora 934 jest polaczony z linia 925 a jego baza ze zlaczem szeregowych oporników 938, 939 wlaczonych pomiedzy linie 905 i kolektor tranzystora 926. Kolektor tranzystora 926 jest po¬ laczony przez kondensator 940 z baza tranzystora 930, którego emiter jest polaczony z linia 925 a kolektor z linia 906 przez opornik 941. Opornik 942 laczy baze tranzystora 930 z przewodem 906.Zespól regulacji zakonczenia urabiania pracuje w nastepujacy sposób. Gdy organ tnacy przejdzie przez zloze wegla, obciazenie silnika napedowego, a wiec i sygnal z zespolu regulacji obciazenia nagle spadnie. Na skutek tego przez kondensatory 804 tranzystor 801 otrzyma impuls powodujacy wlaczenie tranzystora 812. W opisie zespolu 700 regulacji obciazenia podano, ze polaczenie bazy tranzystora 630C powoduje otwarcie zaworu C.Podobnie wiec tranzystor 812 powoduje otwarcie obydwóch zaworów C i D. Powrotne ustawienie zespolu zakonczenia ciecia nastepuje przez prze¬ laczenie regulatora potencjometrycznego.Gdy silnik 2 hydrauliczny ma byc zatrzymany, obwód sterujacy czynnoscia zatrzymania zostaje przerwany przez potencjometr. Ta czynnosc prze¬ rywa doplyw pradu do baz tranzystorów 907, 913 w wyniku czego tranzystor 921, który normalnie nie przewodzi, zostaje wlaczony, co z kolei powo¬ duje otwarcie zaworów C i D. Tranzystor 917 zo- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6013 56675 14 staje wylaczony przez tranzystor 913. Tu nalezy zaznaczyc, ze wstawienie urzadzenia „NOR" skla¬ dajacego sie z dwóch diod 920 zapewnia, ze gdy jeden z obwodów potencjometra kontroli pred¬ kosci zostanie przerwany, wlacza sie tranzystor 921 otwierajacy zawory C i D. Wylaczenie poten¬ cjometrem, powoduje równiez wlaczenie tranzysto¬ ra 926 gdy jego baza otnzyma impuls z tranzysto¬ ra 921. Kolektor tranzystora 926 zaczyna przewo¬ dzic wlaczajac tranzystor 934 i wylaczajac tran¬ zystor 930. Sprzezenie zwrotne z kolektora tran¬ zystora 930, dostaje sie przez opornik 928 na baze tranzystora 926 i wlacza go calkowicie. Konden¬ sator 940, który uprzednio zostal naladowany, za¬ czyna sie teraz rozladowywac przez opornik 942.Po pieciu sekundach, napiecie bazy tranzystora 930 podniesie sie dostatecznie aby ponownie wlaczyc ten tranzystor i obwód opózniajacy wraca w swe warunki pierwotne, wyczekujac na impuls nastep¬ ny. Tranzystor 934, po wlaczeniu ga na piec se¬ kund, w chwili wylaczenia urzadzenia, nie poz¬ wala aby zawory C i D zamknely sie az do uply¬ wu tych pieciu sekund. Jezeli w czasie tych pie¬ ciu sekund potencjometr zostanie przestawiony, tranzystor 921 wlaczy tranzystor 812 utrzymujacy zawory C i D w pozycji.Zespól regulacji zakonczenia urabiania ma rów¬ niez urzadzenie opóznionego dzialania. Gdy zasi¬ lanie zostanie wznowione, kondensator 830 jest rozladowany i przez tranzystor 821 wlacza tran¬ zystor 801. Jak podano powyzej, powoduje to wla¬ czenie tranzystora 812 otwierajacego zawory C i D.Kondensator 830 laduje sie, ale jego ladowanie ogranicza dioda 826 przez opornik 825 i baza tran¬ zystora 821, a po pieciu sekundach wylacza tran¬ zystor 821. Wobec tego zawory C i D sa przy¬ trzymane otwarte przez piec sekund. Takie dzia¬ lanie podtrzymujace nastapi po zamknieciu styku 127 przekaznika zanikowego. Brak napiecia do sil¬ nika narzadu tnacego powoduje, ze ten przekaz¬ nik wlacza prad iz przerwami do -prostowników regulujacych zawory (powodujac strate pradu w cewkach C i D) i do urzadzenia opózniajacego wlaczanie.W czasie pracy maszyny, przyjmujac, ze poten¬ cjometr jest w swej pozycji zerowej, wlaczenie napedu organu tnacego, automatycznie zasila sil¬ nik 6 pompy, ale poniewaz cewki C i D nie otrzy¬ muja pradu, organ tnacy nie przesunie sie. Do spowodowania ruchu organu tnacego w kierunku do przodu, potencjometr musi byc ustawiony na odpowiednia predkosc, co zasili cewki C i D i spowoduje niezrównowazenie w fazoczulym zespo¬ le prostownikowym, powodujac wzbudzenie cewki A. Wtedy zawór przepusci olej do luzownika, co spowoduje, ze hydrauliczna pompa dostarczy olej do silnika 2 hydraulicznego i uruchomi go do prze¬ suwu organu tnacego. Silnik hydrauliczny powiek¬ szy predkoc az luzownik znajdzie sie w pozycji, w której róznicowy transformator 14 wytworzy sygnal wyjsciowy równy i odwrotny w stosunku do sygnalu z potencjometru. W tym punkcie cew¬ ka A straci prad i luzownik zatrzyma sie w tej pozycji az wystapi ponowne niezrównowazenie syg¬ nalu z potencjometru w stosunku do sygnalu z transformatora. Predkosc wyjsciowa silnika hy¬ draulicznego pozostaje stala i porusza organ tnacy ze stala predkoscia.Przy przesuwie potencjometru wstecz do pozy¬ cji zerowej równowaga sygnalów znów bedzie zachwiana, ale w kierunku przeciwnym i zawór B bedzie funkcjonowal w sposób podobny do za¬ woru A z tym wyjatkiem, ze predkosc organu tnacego bedzie sie zmniejszala az nastapi równo¬ waga pomiedzy sygnalami z potencjometru i z transformatora, po czyim znów predkosc ta ustabi¬ lizuje sie. Organ tnacy zatrzymuje sie gdy po¬ tencjometr bedzie nastawiony na zero, przy czym cewki zaworów C i D zostana pozbawione pradu.Dla uruchomienia regulacji przeciazeniowej na¬ lezy nastawic potencjometr na najwieksza pred¬ kosc. Przy wywolanym przez to przyspieszeniu, zo¬ stanie wkrótce osiagniete okreslone obciazenie or¬ ganu tnacego. W tym momencie regulacja obcia¬ zeniowa spowoiduje zmiane predkosci przez za¬ dzialanie zaworu B, a gdy obciazenie spadnie po¬ nizej okreslonej wielkosci, zadziala zawór A zwiek¬ szajacy predkosc a wiec i obciazenie. Wobec tego organ tnacy bedzie przyspieszal i zwalnial lub utrzyma stala predkosc zaleznie od obciazenia sil¬ nika elektrycznego, utrzymujac obciazenie na za¬ sadniczo stalym poziomie.Podczas pracy maszyny, moze sie zdarzyc nagle przeciazenie organu tnacego, którego zawór B nie jest w stanie opanowac dostatecznie szybko aby przeszkodzic zatrzymaniu. W tym przypadku ze¬ spól regulacji obciazenia przerywa zasilanie cew¬ ki zaworu C, co powoduje szybki powrót. luzow¬ nika w pozycje zerowa. Jezeli to nastapi bez utkniecia organu tnacego, predkosc zmniejszy sie szybko i zmniejszy obciazenie. Cewka C otrzyma prad i zawór A powiekszy predkosc maszyny z powrotem az do osiagniecia ustalonego obciazenia.Jezeli natomiast nastapi zaciecie organu tnacego, zadziala przekaznik zanikowy napiecia, pozosta¬ wiajac luzownik w pozycji nie zerowej, a wiec w pozycji pewnej predkosci przy ponownym uru¬ chomieniu silnika. Ponowne wlaczenie maszyny moglo by wiec wywolac sytuacje grozna w posta¬ ci nieoczekiwanego ruchu maszyny. Dla przeciw¬ dzialania temu zawory C i D pozostaja otwarte przez wyzej wymieniony czas opóznienia po wla¬ czeniu pradu, dla umozliwienia aby luzownik wró¬ cil na pozycje zerowa w czasie gdy wydatek pom¬ py bedzie omijal silnik hydrauliczny, po czym do¬ piero nastapi normalna praca urzadzenia.Aby zapobiec zbytniemu przyspieszeniu przy zej¬ sciu organu tnacego na nieurobiony koniec sciany, zespól regulacji zakonczenia urabiania otwiera za¬ wory C i D az do czasu gdy potencjometr regu¬ lacyjny zostanie recznie przestawiony na zero.W przypadku, gdy konieczne jest natychmiasto¬ we przerwanie dostarczania cieczy hydraulicznej do silnika hydraulicznego, wylacznikiem 20 otwie¬ ra sie zawory C i D. Uruchomienie tego wylacz¬ nika mechanicznie cofa potencjometr regulacyjny.Dalsze zabezpieczenie stanowi awaryjny wylacz¬ nik 21 zdalnie uruchamiany za pomoca lancucha 10 15 20 23 30 35 40 45 50 55 6056675 15 lufo liny. Uruchomienie tego wylacznika wylacza calkowicie maszyne, wylaczajac prad tak do sil¬ nika pompy jak i silnika napedowego organu tna¬ cego. Z chwila uruchomienia tego wylacznika, przed nastepnym uruchomieniem maszyny poten¬ cjometr musi byc cofniety w pozycje zerowa.Jak z tego widac, kontrola predkosci dziala bezstopniowo w calym zakresie predkosci osia¬ ganych przez unzadizenie, z ograniczeniem przez ewentualne przeciazenie. Podczas pracy normal¬ nej wymaga isie utrzymania najwiekszej wydajno¬ sci organów tnacych w scisle okreslonych grani¬ cach i w izmiennych warunkach oporów spotyka¬ nych podczas pracy. Sprowadza sie to do wymo¬ gów automatyzacji bez potrzeby recznej regula¬ cji nastawienia (potencjometru i zespolu regulacji obciazenia, który to zespól pracuje w obydwóch kierunkach przesuwu organów tnacych, co wlas¬ nie umozliwia urzadzenie wedlug wynalazku.Opóznienie w zadzialaniu calego ukladu moze byc zmienione przez wstawienie elektrycznej tasmy zwlocznej miedzy punktami zadzialania zaworów A i B i/lub pirzez zmiane predkosci przeplywu przez hydrauliczny obwód kontrolny. PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Maszyna urabiajaca organ tnacy i urzadze¬ nie napedowe przesuwajace ten organ w cza¬ sie pracy, znamienna tym, ze ma zespól wy¬ twarzajacy elektryczny sygnal, zalezny w swej mocy od predkosci przesuwu organu tnacego; zespól wytwarzajacy nastawny sygnal odnie¬ sienia predkosci; .zespól wytwarzajacy sygnal obciazenia w przypadku przeciazenia organu tnacego, oraz zespól kontroli posuwu, czuly na te sygnaly i dzialajacy wobec braku syg¬ nalu obciazenia, zwiekszajacy lub zmniejszaja¬ cy predkosc przesuwu w zaleznosci od róznicy mocy sygnalu 'Odniesienia i sygnalu zaleznego od aktualnej predkosci, a gdy róznicowy syg¬ nal jest wytworzony, ogranicza predkosc prze¬ suwu celem ograniczenia obciazenia organu tnacego.

2. Maszyna wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze zespól sygnalu odniesienia ma recznie prze¬ stawny potencjometr.

3. Maszyna wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienna tym, ze zespól wytwarzajacy sygnal zalezny od aktualnej predkosci ma róznicowy transfor¬ mator sprzegniety z zespolem regulacji na¬ pedu.

4. Maszyna wedlug zastrz. 1—3, znamienna tym, ze organ tnacy ma elektryczny silnik nape¬ dowy, a zespól wytwarzajacy sygnal obciaze¬ nia ma transformator pradowy zasilany pra¬ dem przechodzacym przez ten silnik, oraz urzadzenie wylaczajace przylaczone do linii za¬ silajacej i regulowane przez ten transforma¬ tor.

5. Maszyna wedlug zastrz. 3 lub 4, znamienna tym, ze urzadzenie napedowe ma podlaczony do potencjometru fazoczuly prostownik, trans¬ formator róznicowy i urzadzenie wylaczajace, 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 10. 11. 16 dzialajace przy braku sygnalu obciazenia, da¬ jace sygnal wyjsciowy o pewnej biegunowosci gdy moc sygnalu odniesienia przekracza sile sygnalu zaleznego od predkosci, a o odwrotnej biegunowosci gdy moc sygnalu zaleznego od predkosci przekracza moc sygnalu odniesienia i w obecnosci sygnalu obciazenia wytwarza sygnal wyjsciowy o biegunowosci przeciwnej, przy czym ten zespól regulacji ma poza tym uklad regulujacy pozycje elementu reguluja¬ cego w zaleznosci od sygnalu zespolu prostow¬ nikowego. Maszyna wedlug zastrz. 1—5, znamienna tym, ze urzadzenie napedowe ma hydraulicznie na¬ pedzany silnik przesuwu sprzezony z orga¬ nem tnacym i pompe o zmiennej wydajnosci na ciecz hydrauliczna, sterowana przez ele¬ ment regulujacy, zasilajaca silnik przesuwu. Maszyna wedlug zastrz. 6, znamienna tym, ze zespól regulacji ma hydraulicznie sterowany luzownik iz pozycja srodkowa, w której pom¬ pa regulacyjna jest nastawiana na zero a prze¬ suniecie w jednym kierunku powoduje, ze sil¬ nik uruchamia przesuw w kierunku urabiania, a w odwrotnym kierunku uruchamia wycofa¬ nie organu tnacego, przy czym predkosc prze¬ suwu organu tnacego zalezy od odleglosci po¬ zycji luzownika od pozycji srodkowej. Maszyna wedlug zastrz, 7, znamienna tym, ze zmontowany na cylindrze luzownik jest wy¬ posazony w zawory wstawione w obwody hy¬ drauliczne zasilajace cylinder i sterowane przez zespoly regulacyjne, przy czym jeden zawór przy zadzialaniu dostarcza ciecz hy¬ drauliczna do pierwszego wlotu cylindra i przesuwa luzownik w jednym kierunku, a na koncu tego wlotu jest osadzony zawór, oraz drugi zawór dostarczajacy ciecz hydrauliczna do drugiego wlotu cylindra, powodujacy prze¬ suniecie luzownika w kierunku odwrotnym, a na koncu tego drugiego wlotu jest równiez osadzony drugi zawór. Maszyna wedlug zastrz. 8 znamienna tym, ze ma trzeci zawór odprowadzajacy ciecz od pierwszego i drugiego wlotu cylindra i prze¬ kazujacy ja do trzeciego wlotu cylindra dla szybkiego przesuwu luzownika w pozycje srod¬ kowa, przy czym ten trzeci zawór powoduje jednoczesnie wpuszczenie cieczy do zaworu od¬ cinajacego pierwszy i drugi zawór od zasila¬ nia ciecza, oraz ma czwarty zawór wpuszcza¬ jacy ciecz do zaworu otwierajacego przelot obiegowy omijajacy silnik przesuwu, przy czym zawory trzeci i czwarty sa uruchamiane gdy potencjometr zostanie ustawiony w pozycji ze¬ rowej w stosunku do sygnalu odniesienia. Maszyna wedlug zastrz. 9, znamienna tym, ze zespól wytwarzajacy sygnal obciazenia ma dru¬ gi uklad wylacznikowy, wlaczony w obwód pradowy zasilajacy, dzialajacy na trzeci za¬ wór w przypadku przeciazenia organu tnace¬ go. Maszyna wedlug zastrz. 10, znamienna tym, ze ma zespól regulacji konca urabiania podla-56675 17 czony do transformatora pradowego, który przy spadku obciazenia na organie tnacym uruchamia zawory trzeci i czwarty, a poten¬ cjometr ma uklad przywracajacy ten zespól regulacji w pozycje zerowego sygnalu odnie¬ sienia. 12. Maszyna wedlug zastrz. 11, znamienna tym, ze potencjometr jest wlaczony w obwód za¬ wierajacy urzadizenie utrzymujace trzeci i czwarty zawór w polozeniu czynnym na okre¬ slony czas po powrocie potencjometru do po- cyzji zerowego sygnalu odniesienia i to nieza¬ leznie od tego potencjometru. 13. Maszyna wedlug zastrz. 12, znamienna tym, ze pierwszy i drugi zawór maja osobne cewki, które przy wzbudzeniu uruchamiaja te za¬ wory, a zawory trzeci i czwarty maja osobne cewki, uruchamiajace te (zawory przy zaniku pradu w tych cewkach. 14. Maszyna wedlug zastrz. 13, znamienna tym, ze w obwodzie pradowym ma regulowany pro¬ stownik krzemowy, wlaczany przez cewki pierwszego lub drugiego zaworu i kazdy z tych prostowników ma zródlo napiecia wstep¬ nego utrzymujacego prostownik w stanie nie- przewodzenia, oraz zródlo podwyzszajace to napiecie dla wprowadzenia prostownika w stan przewodzenia. 15. Maszyna wedlug zastrz. 14, znamienna tym, ze urzadzenie podwyzszania napiecia wstepnego ima tranzystor podlaczany w obwód zasilania, 15 20 25 30 16. 17. 18. 19. 18 przy czym bazy pary tranzystorów sa pola¬ czone z dwoma ramionami ukladu pary tran¬ zystorów, których elektrody regulacyjne, sa przylaczone do fazoczulego prostownika tak aby jeden tranzystor pary przewodzil w za¬ leznosci od biegunowosci sygnalu wyjsciowe¬ go prostownika. Maszyna wedlug zastrz. 14, znamienna tym, ze regulowany krzemowy prostownik jest pod¬ laczony do linii zasilajacej poprzez cewke trze¬ ciego lub czwartego zaworu i kazdy z tych prostowników ma zródlo napiecia wstepnego zatrzymujacego jego przewodnictwo oraz uklad napiecia podwyzszajacego napiecie wstepne dla wprowadzenia prostownika w stan przewo¬ dzenia. Maszyna wedlug zastrz. 16, znamienna tym, ze zespól zakonczenia urabiania i obwód poten¬ cjometru maja trzeci i czwarty wylacznik, kazdy z nich zdolny do zmiany napiecia wstep¬ nego dla trzeciego i czwartego zaworu. Maszyna wedlug zastrz. 17, znamienna tym, ze kazdy uklad napiecia wstepnego zawiera tran¬ zystor, do bazy którego jest podlaczony uklad wtórnika emiterowego, a prad przez niego jest kontrolowany przez odnosny przelacznik. Maszyna wedlug zastrz. 18, znamienna tym, ze zespól zakonczenia urabiania zawiera uklad utrzymujacy zawory trzeci i czwarty w stanie czynnym na okreslony czas po powtórnym wzbudzeniu ich cewek po przerwie. Ma=f lts |— ws ™*D 72. i ha i , iL_H u/c T JKI. 5b, 27/34 56675 MKP E 21 c r' \202- \sLmsur201 \ 14 7fov 204- ,501 509 ¦HVW- 506 ¦t L. [0"llO(|0*| 205_ V502 1-504 510i —m— -Hb—MF- 506 505 T y 503} TTOOto \r200 I Y20§ V505\ fr504\ I _L 3^ -500 709 l71!\ 110 7/SL 7?7V 7^f 733 7/fr, ?1M 1t£ i-7tf (W)^, 720, 7/1 72/ W 724 105 W W 729' 725' ?: 714 715 ¦735\ —^tt 7*gJJ 741-^ m A 726 M- \742\ \7U\ , U 737 ^733 ^732 ~7iV~ \700 FIG.2AKI. 5 b,27/34 56675 MKP E 21 c 6256 600 FIG.2B 600 FIG.2CKI. 5b, 27/34 56675 MKP E 21 c S02 I 306 SOS 820 S/f S2,7824 822 903 9/0 909 g/3 ef 9,05 vf-\-i—f--r-r\-\i—' ' ' ' ' ' 955 {-~ K9U0 FIG.2D 3/8. 3/7- ^ 35/A 315 509 L 3/4 \% ¦304 ^07/302 \- 330< Hf 326 $12 •322 FIG.2E 1300 -J WDA-1. Zam. 1521. Nakl. 220 egz. PL