Pierwszenstwo: Opublikowano: 16.VI.1967 (P 121 177) 20.XII.1968 56492 KI. 42 k, 49/01 MKP G 01 b\6i CZYTELNIA U£Cc£) Pa*ntn««*go Pilskiej Izk*^ « -.Twórcawynalazku: dr inz. Jan Staniszewski Wlasciciel patentu: Centralny Osrodek Rozwoju Meblarstwa, Poznan (Polska) Urzadzenie mechaniczne do pomiaru pracy skrawania za pomoca dynamometru obrotowego Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie mecha¬ niczne do szybkiego pomiaru pracy skrawania, zwlaszcza drewna i tworzyw drzewnych, dzialajace na zasadzie dynamometru obrotowego.Dotychczas do pomiaru pracy skrawania stosowa- 5 no dynamometry wahadlowe charakteryzujace sie duzymi wymiarami gabarytowymi, ciezka z ko¬ niecznosci konstrukcja przez co znane dynamo¬ metry nie nadawaly sie do pomiaru pracy skra¬ wania w warunkach przemyslowych hal fabrycz- 10 nych, skladowisk wzglednie magazynów.Znane dotychczas sposoby warsztatowego okres¬ lania pracy skrawania przez próbne skrawanie ma¬ terialów róznymi narzedziami skrawajacymi nie po¬ zwalaly na scisle ustalenie porównywalnych wskaz- 15 ników pracy skrawania.Znane równiez dynamometry obrotowe konstruo¬ wane z przeznaczeniem najczesciej do oznaczania momentu obrotowego róznych silników oraz ma¬ szyn nie nadaja sie do oznaczania pracy, skra- 20 wania.Urzadzenie pomiarowe wedlug wynalazku ma na celu umozliwic dokonywanie w sposób szybki i do¬ statecznie dokladny pomiarów pracy skrawania w róznych warunkach nie tylko przemyslowych, lecz 25 równiez w warunkach laboratoriów i pracowni naukowych z dokladnoscia wystarczajaca dla oce¬ ny podatnosci na skrawanie badanych materia¬ lów.Cel ten zostal osiagniety dzieki skonstruowaniu 30 2 urzadzenia mechanicznego dostosowanego do po¬ miaru pracy skrawania za pomoca dynamametru obrotowego.Istota wynalazku polega na tym, ze sprezyna o znanej charakterystyce przez reczne nakrecenie akumuluje energie, która przy jej zwolnieniu wpra¬ wia w ruch obrotowy narzedzie skrawajace poprzez przekladnie zebata oraz wirnik, stanowiacy regu¬ lator obrotów, który pociaga nasuwke polaczona z posuwowym mechanizmem próbki materialu skra¬ wanego.Dzialanie regulatora obrotów polega na znanej zasadzie wirujacych obciazników, które dzieki sile odsrodkowej powoduja sciskanie sprezyny przez ulozyskowana nasuwke, pociagajaca posuwowy me¬ chanizm wraz z próbka w kierunku narzedzia skrawajacego zamocowanego na koncu osi regula¬ tora obrotów. Glebokosc skrawania, a tym samym przy znanym narzedziu skrawajacym objetosc wió¬ rów wskazuje zegarowy czujnik polaczony z mecha¬ nizmem posuwowym. Przebieg drogi w pracy skra¬ wania rejestrowany jest dodatkowo przy pomocy urzadzenia samopiszacego, skladajacego sie z walca napedzanego sprezyna przez przekladnie zebata oraz urzadzenia samopiszacego polaczonego z me¬ chanizmem posuwowym. Ze wskazan urzadzenia wedlug wynalazku mozna wyznaczyc prace skra¬ wania wedlug wzoru: E A = — x rj (KG/cm') 5649256492 3 W którym: A — wlasciwa praca skrawania KGm(cm2) E — znana energia potencjalna sprezyny spiral¬ nej (KGm) V — objetosc wiórów w (cm3) ti — sprawnosc przyrzadu na podstawie drogi skrawania Dzieki urzadzeniu wedlug wynalazku mozna usta¬ lic wskazniki pracy skrawania, które pozwalaja na prawidlowe rozwiazanie konstrukcji narzedzi skra- & wajacyeh, ustalenie optymalnych parametrów pracy t obrabiarek oraz podatnosci na skrawanie surow¬ ców i wlasciwej organizacji procesów obróbki skrawaniem.Budowe i zasade dzialania urzadzenia wedlug wynalazku uwidoczniono na rysunku.Urzadzenie napedzane jest spiralna sprezyna 3 o znanej charakterystyce napinana przy pomocy reczne^korbki 8.Przy zwolnieniu sprezyny ruch obrotowy prze¬ noszony jest poprzez przekladnie zebata 6 na wir¬ nik 1 stanowiacy regulator obrotów. Wirnik wypo¬ sazony jest w os 11 z jednej strony ulozyskowana w obudowie, a z drugiej strony zakonczona gwin¬ tem dla zamocowania skrawajacego narzedzia 7.Regulator 14 obrotów wirnika sklada sie z dwóch obciazników polaczonych ruchomo z nasuwka 13, oraz dziala na zasadzie sily odsrodkowej. Z nasuw¬ ka zaopatrzona w kolnierz sprzegajacy polaczony jest mechanizm posuwowy 2, na którym zamocowu- je sie badana na skrawalnosc próbke 15 np. drew¬ na.Urzadzenie posuwowe, po ustaleniu ruchu obro¬ towego wirnika, powraca do pierwotnego polozenia na skutek dzialania scisnietych sprezyn 10, oraz sprezyny 9. Zegarowy czujnik 4, polaczony z urza¬ dzeniem posuwowym, wskazuje glebokosc wniknie¬ cia narzedzia skrawajacego. Do rejestracji drogi 10 15 20 25 80 35 skrawania, sluzy rejestrator 5, napedzany sprezy¬ na 3, poprzez przekladnie zebata 12, z polaczonym z posuwowym mechanizmem 2 urzadzeniem samo- piszacym.Urzadzenie wedlug wynalazku sluzy do oznacza¬ nia pracy skrawania przy uzyciu róznych narzedzi jak: wiertel, frezów (chwytowych, czolowych, wal¬ cowo-czolowy eh), poglebiaczy, dlut zwyklych i kom¬ binowanych, glowic do wytaczarek i innych narze¬ dzi uzywanych do skrawania. Równoczesnie, urza¬ dzenie sluzy do oznaczania podatnosci na skrawa¬ nie róznych materialów obrabianych metoda skra¬ wania. PL