Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.1.1969 56477 KI. 21 d\ 55/51 MKP H 02 k 4* liauoicK* j t irt^k) Pol*-"**"**-, • Wspóltwórcy wynalazku: prof. dr inz. Henryk Stanislaw Kozlowski, dr inz. Janusz Koskr mgr inz. Stefan Oksiuta, mgr inz. Slawomir Rózycki Wlasciciel patentu: Politechnika Warszawska {Katedra Maszyn Elek¬ trycznych), Warszawa (Polska) Maszyna elektryczna pradu zmiennego ze stojanem z pakietów blach kwadratowych z obcietymi czubkami rogów, ulozonymi wedlug linii srubowej, budowy zamknietej Przedmiotem wynalazku jest maszyna elektrycz¬ na pradu zmiennego, silnik lub pradnica, budowy zamknietej, posiadajaca rdzen statora zlozony z pa¬ kietów kwadratowych blach magnetycznych, któ¬ rych rogi maja sciety czubek i moga miec otwory.Pakiety te sa w znany sposób ukladane pod rózny¬ mi katami tak, ze ich rogi wyznaczaja wielozwojne linie srubowe, srubowo-zygzakowe, srubowo-lama- ne lub srubowo-zygzakowó-lamane.Dotychczas maszyny elektryczne zamknietej bu¬ dowy wykonywane byly w ten sposób, ze srubowe¬ go ksztaltu kanaly powietrzne utworzone przez krawedzie kwadratowych blach i wewnetrzna po¬ wierzchnie kadluba statora stanowily czesc drogi powietrza wewnetrznego obwodu wentylacyjnego, a zewnetrzne powietrze chlodzilo zewnetrzna po¬ wierzchnie kadluba, zwykle uzebrowana. Znane sa równiez konstrukcje budowy zamknietej z chlodze¬ niem plaszczowym w którym powietrze zewnetrz¬ ne przeplywa przez srubowe kanaly wentylacyjne, a wewnetrznego obwodu wentylacyjnego nie ma w ogóle poza mieszaniem powietrza zamknietego wewnatrz tarcz lozyskowych co wystarcza dla sil¬ ników klatkowych niewielkiej mocy.Przedmiotem wynalazku jest konstrukcja maszy¬ ny elektrycznej z chlodnicami stanowiacymi zew¬ netrzna koncentryczna czesc kadluba utworzona z walców z blach lub sztucznego tworzywa polaczo¬ nych ze skrajnymi czesciami kadluba posiadajacy¬ mi ksztalt podobny do pierscieni, których wnetrze porozdzielane jest sciankami na komory polaczone naprzemian — jedne z wnetrzem maszyny i prze¬ strzeniami chlodnicy przez które plynie powietrze cieple z wnetrza maszyny — drugie z zewnetrznym 5 powietrzem chlodzacym oraz tymi przestrzeniami chlodnicy przez które plynie powietrze zewnetrzne, a które polozone sa koncentrycznie lub prawie kon¬ centrycznie, naprzemian z przestrzeniami obwodu powietrza wewnetrznego. Konstrukcja wedlug wy- 10 nalazku przeznaczona jest dla tych silników budo¬ wy zamknietej, których straty sa zbyt duze, aby ich energia wydzielana pod postacia ciepla mogla byc usuwana z wnetrza silnika poprzednio opisa¬ nymi sposobami. Stwarza ona warunki posrednie- 15 go oddawania duzych ilosci ciepla w chlodnicach.Maszyna elektryczna konstrukcji wedlug wyna¬ lazku moze byc wykonana w dwóch odmianach, w zaleznosci od warunków pracy. W odmianie przed¬ stawionej na fig. 1, 2, 3 kanaly srubowe utworzo- 20 ne przez boczne powierzchnie pakietów rdzenia 1 i powierzchnie wewnetrzna plaszcza kadluba 2 sta¬ nowia droge zewnetrznego powietrza (linia ciagla) nie laczaca sie z wnetrzem maszyny lecz polaczo¬ na z tymi komorami segmentowymi pierscieni 25 koncowych 5 do których dochodzi powietrze zew¬ netrzne.Odmiane konstrukcji, bedacej przedmiotem wy¬ nalazku, przeznaczona do pracy w warunkach, w których nawet stykanie sie powietrza zewnetrzne- 30 go (linia ciagla) z powierzchnia zewnetrzna rdzenia 564773 56477 4 statora nie jest wskazane, przedstawiono na Fig. 4, 5, 6. Rózni sie ona od pierwszej tym, ze przez ka¬ naly srubowe plynie powietrze obwodu wentyla¬ cyjnego wewnetrznego (linia przerywana), który nie ma polaczenia z zewnetrznym powietrzem. Jest to uskutecznione przez polaczenie wlotów i wylo¬ tów kanalów srubowych z wnetrzem tych segmen¬ tów 6 pierscieni koncowych kadluba 3, które pola¬ czone sa z wewnetrznymi czesciami chlodnicy. Na Fig. 3 i Fig. 6 czesc COD przedstawia widok ma- szwiy po zdjeciu oslony wentylatora i tarcz lozy- :a£ Chlodnica maszyny wedlug wynalazku moze sie skladac z dowolnej liczby bebnów koncentrycznych, pomiedzy którymi tworza sie kanaly o przekroju pierscieniowym polaczone naprzemian z obwodem wentylacyjnym zewnetrznym i wewnetrznym. W ten sposób dowolnie duza powierzchnia oddawania ciepla moze byc osiagnieta w bardzo ekonomiczny sposób, z tanich elementów prostokatnych arkuszy blachy. Caly taki kadlub prócz uciecia, zwiniecia i zespawania plaszczy po obcisnieciu ich na rogach blach i zaokraglonych powierzchniach zwykle ze¬ liwnych pierscieni koncowych, nie potrzebuje ob¬ róbki, poza struganiem lap, wierceniem i gwinto¬ waniem otworów. Sztywnosc moze byc dodatkowo powiekszona przez umieszczenie rozporek pomie¬ dzy plaszczami chlodnicy. Rozporki te moga byc tak skierowane i rozmieszczone by powodowaly zwezenie, wydluzenie lub zmiany kierunku drogi strumieni powietrza, a przez to lepsze wyko¬ rzystanie chlodnicy. PL