PL56444B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 22.IX.1965 (P 110 951) 15.1.1969 56444 Hlc^M Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Romuald Szukala, mgr inz. Mikolaj Fus Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcyjne Przemyslu Taboru Kolejowego, Poznan (Polska) Sprzeglo cierne odsrodkowe Przedmiotem wynalazku jest sprzeglo cierne, dociskane sprezynami, a w miare wzrostu obro¬ tów czesci napedzanej równiez sila odsrodkowa wirujacych ciezarków, sterowane pneumatycznie, zwlaszcza do napedu wentylatorów silników spa¬ linowych pojazdów szynowych.Znane sa sprzegla cierne, odsrodkowe posiada¬ jace pneumatyczny mechanizm wylaczajacy, któ¬ re nie moga byc rozlaczane przed rozruchem silnika pojazdu wskutek braku powietrza pod cisnieniem w zbiornikach.Znane sa równiez sprzegla cierne, odsrodkowe, posiadajace pneumatyczny mechanizm wylacza¬ jacy, w których moment tarcia sprzegla zalezny jest od nacisku wywieranego na tarcze sprzegla, uzaleznionego od cisnienia powietrza w cylindrze sterujacym.Znane sa sprzegla cierne, odsrodkowe posiada¬ jace mechanizm wylaczajacy z wirujacym cylin¬ drem sterujacym, co wymaga specjalnych roz¬ wiazan uszczelnien doprowadzenia powietrza sprezonego do czesci wirujacych, z natury rzeczy zuzywajacych sie i przez to zmniejszajacych zy¬ wotnosc urzadzenia.Znane sa takze sprzegla cierne, odsrodkowe, posiadajace cylinder niewirujacy, jenakze, w wy¬ niku umieszczenia wirujacych elementów mecha¬ nizmu sterujacego w czesci napedzajacej, bedacej zawsze w ruchu niezaleznie od polozenia mecha¬ nizmu wylaczajacego, posredni element miedzy 10 15 25 30 czescia wirujaca, a nie wirujaca mechanizmu, jakim jest najczesciej lozysko oporowe, znajduje sie w ruchu przez caly czas trwania wylaczania lub wlaczania, co ogranicza jego zywotnosc. Mo¬ ment tarcia sprzegla w znanych rozwiazaniach jest zalezny od predkosci obrotowej czesci nape¬ dzajacej, co w przypadku napedzania wentyla¬ tora uniemozliwia wykorzystanie znanej wlasnosci wentylatora, jaka jest niski moment obrotowy przy rozruchu, lagodzacy obciazenia podczas wla¬ czania sprzegla. Poza tym, w znanych rozwiaza¬ niach, zwlaszcza przy pracy w polozeniu piono¬ wym, wystepuje duzy moment szczatkowy, to znaczy, ze w wyniku docisku tarczy sprzegla wlasnym ciezarem i przylegania, sprzeglo prze¬ nosi pewien moment obrotowy równiez w stanie wylaczonym.Celem wynalazku jest usuniecie wyzej omówio¬ nych niedogodnosci dotychczasowych rozwiazan.Zostalo to osiagniete przez zastosowanie sprezyny wylaczajacej, utrzymujacej sprzeglo w stanie roz¬ laczonym niezaleznie od cisnienia powietrza w zbiornikach pojazdu. W wyniku uzycia sprezone¬ go powietrza tylko do przeciwdzialania sprezynie rozlaczajacej i zastosowania w czesci wirujacej sprezynowego i odsrodkowego mechanizmu doci¬ skajacego tarcze, moment tarcia sprzegla nie jest zalezny od cisnienia powietrza w ukladzie stero¬ wania.Mechanizm rozlaczajacy, to jest uklad przeno- 564443 szacy ruch od cylindra sterujacego na tarcze do¬ ciskajaca, sklada sie z dwóch systemów. Pierwszy z nich stanowia elementy niewirujace: — cylin¬ der sterujacy, sprezyna rozlaczajaca i dzwignia z lozyskiem oporowym, drugi z nich stanowia elementy wirujace: — dzwignie ulozyskowane wahliwie w tarczy napedzanej, wspólpracujace z lozyskiem oporowym i popychacze miedzy tymi dzwigniami a tarcza dociskowa sprzegla, przy czym elementy te sa osadzone w napedzanej czesci sprzegla to jest w czesci przeznaczonej do polaczenia z wentylatorem. Dzieki takiemu ukla¬ dowi elementów osiagnieto, ze cylinder, do któ¬ rego doprowadza sie powietrze, jest niewirujacy, a lozysko oporowe, posredniczace miedzy syste¬ mami wirujacych i nieruchomych elementów uklada rozlaczajacego znajduje sie w ruchu tyl¬ ko w czasie od rozpoczecia rozlaczania do czasu zatrzymania sie tarczy napedzanej wentylatora, podczas gdy w stanie wlaczonym lub wylaczonym — lozysko to jest nieruchome.Umieszczenie ciezarków dociskajacych sila od¬ srodkowa tarcze sprzegla w czesci napedzanej, zwiazanej z wentylatorem, pozwolilo na zlago¬ dzenie wlaczania sprzegla, l którego moment tarcia w czasie wlaczania rosnie stopniowo w miare rozpedzania sie wentylatora. Dzieki umieszczeniu na wale sprzegla sprezyny przesuwajacej tarcze sprzegla w stanie rozlaczonym w polozenie za¬ pewniajace brak kontaktu czesci napedzanych z napedzajacymi, zlikwidowano calkowicie moment szczatkowy sprzegla.Przedmiot wynalazku' jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sprzeglb w przekroju w plasz¬ czyznie pionowej, fig. 2 — sprzeglo w widoku bocznym. Sprzeglo wedlug wynalazku sklada sie z korpusu 1, na którym zabudowany jest me¬ chanizm sterujacy, skladajacy sie z nieruchome¬ go tloka 2, osadzonego na tloczysku 3, cylindra sterujacego 4, sprezyny rozlaczajacej 5, dzwigni sterujacej 6 z uchem 7 posiadajacym otwór 8 (do mechanicznego sterowania sprzegla) i lozyska oporowego 9. W korpusie sprzegla ulozyskowane sa czesci wirujace: napedzajaca i napedzana.Czesc napedzajaca sklada sie z walu napedowego 10 i osadzonej na nim piasty przesuwnej 11 z tarcza cierna 12 i sprezyna luzujaca 13. Czesc napedzana sklada sie z tulei 14 polaczonej z tar¬ cza 15, tarczy dociskowej 16, oslony 17 ze spre¬ zynami dociskowymi 18, dzwigniami prowadza- 4 cymi 19 z ciezarkami 20, oraz z mechanizmu wy¬ laczajacego, zlozonego z dzwigni rozlaczajacych 21, popychaczy 22 i srub regulacyjnych 23.Dzialanie sprzegla jest nastepujace: 5 W polozeniu rozlaczonym, przestrzen miedzy tlokiem 2 a dnem cylindra 4 nie jest wypelniona sprezonym powietrzem. Sprezyna rozlaczajaca 5 przesuwa cylinder 4 wraz z polaczonym z nim koncem dzwigni sterujacej 6 do góry, przy czym, io lozysko oporowe 9 przesuwa konce dzwigni roz¬ laczajacych 21 do tarczy 15, czemu towarzyszy ruch do góry popychaczy 22 i tarczy dociskowej 16. Sprezyny dociskowe 18 zostaja scisniete i tarcza dociskowa 16 nie dociska tarczy ciernej 12 15 do tarczy 15. Sprezyna luzujaca 13 ustawia tar¬ cze cierna 12 w polozeniu, zapewniajacym, rozla¬ czenie czesci napedzanej z czescia napedzajaca.Przy doprowadzeniu piowietrza sprezonego do przestrzeni miedzy tlokiem 2, a cylindrem 4, na- 20 stepuje ruch cylindra 4 w dól, az do oparcia o korpus 1. Cylinder 4 sciska sprezyne rozlacza¬ jaca 5, powodujac jednoczesnie ruch dzwigni ste¬ rujacej 6 wraz z lozyskiem oporowym 9 w dól.Pozwala to na ruch w dól dzwigni rozlaczajacych 25 21, popychaczy 22 i tarczy dociskowej 16, za po¬ moca której, sprezyny dociskowe 18 dociskaja tarcze cierna 12 do tarczy 15, powodujac pola¬ czenie czesci napedzanej z czescia napedzajaca.W miare wzrostu predkosci obrotowej czesci na- 30 pedzanej, osadzone na dzwigniach prowadzacych 19 ciezarki 20 powoduja pod wplywem sily od¬ srodkowej wzrost nacisku na tarcze cierna 12 i tym samym wzrost momentu obrotowego sprzegla. w PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sprzeglo cierne odsrodkowe, zaopatrzone w pneumatyczny mechanizm sterujacy z niewiru- jacym cylindrem, znamienne tym, ze miedzy kor- 40 pusem sprzegla (1) a kolnierzem przesuwnego cylindra (4) znajduje sie sprezyna rozlaczajaca (5), przy czym cylinder (4) polaczony jest z dzwignia sterujaca (6), na której osadzone jest lozysko oporowe (9) oparte w polozeniu rozlaczo- 45 nym o dzwignie rozlaczajace (21) osadzone w tarczy (15), przeznaczonej do zamocowania wenty¬ latora, przy czym na tarczy (15) osadzone sa rów¬ niez za posrednictwem oslony (17) ciezarki (20), a miedzy powierzchnia oporowa na wale (10) a 50 tarcza cierna (12) osadzona jest sprezyna luzu¬ jaca (13).K1..47.C, ,H 56444 MKP F 16 d PL