Opublikowano: 25.X.1968 56151 KI. 75 c, 23/01 MKP ftogSJlio CZYTELi-UA Mieciu Ptri^n+o^ego Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Tadeusz Marchowski, mgr inz. Jerzy Czarnecki, Roland Mickiewicz Wlasciciel patentu: Sopockie Zaklady Przemyslu Maszynowego, Sopot (Polska) Urzadzenie do stabilizacji grubosci kurtyny lakierowej wyplywajacej z glowicy polewarki Regulacja grubosci kurtyny lakierowej, wyply¬ wajacej z glowicy polewarki odbywa sie dotych¬ czas przez zmiane szerokosci szczeliny roboczej, która zaleznie od wymaganej grubosci kurtyny wynosi w praktycznych granicach od 0,3 do 0,8 mm. Wydatek pompy zasilajacej glowice prze¬ wyzsza przy tym przepustowosc szczeliny robo¬ czej. Nadmiar lakieru dostarczanego do glowicy odplywa specjalnym otworem przelewowym, któ¬ ry jest zlokalizowany przewaznie naprzeciw krócca zasilajacego i polaczony jest przewodem z rynna odplywowa. Stosowane urzadzenia od¬ znaczaja sie niedostateczna dokladnoscia dozowa¬ nia, a uzyskana przy uzyciu danych urzadzen kurtyna lakierowa wykazuje duze zróznicowanie grubosci poszczególnych stref.Przyczyna niedostatecznej dokladnosci dzialania glowicy sa odchylenia wymiarowe krawedzi two¬ rzacych szczeline robocza, na które skladaja sie brak prostolinijnosci i równoleglosci tych krawe¬ dzi, poniewaz intensywnosc wyplywu jest pro¬ porcjonalna do szerokosci szczeliny, a strefowe natezenia wyplywu stoja w prostej proporcja do wzglednej wartosci odchylen liniowych odniesio¬ nych do rzeczywistej szerokosci szczeliny robo¬ czej. Praktycznie osiagalna tolerancja prostolinij¬ nosci i równoleglosci warg szczeliny wynosi oko¬ lo 0,05 mm co przy roboczym rozwarciu warg szczeliny w granicach 0,3—0,8 mm powoduje wzgledny blad równoleglosci krawedzi szczeliny, który posiada wartosc w granicach 6,0—16,7% szerokosci szczeliny.Teoretyczny blad równomiernosci dozowania jest jednak w praktyce znacznie wiekszy, ponie¬ waz przeplywowi cieczy przez uklad przewodu zasilajacego i glowice towarzysza zaburzenia cha¬ rakterystyczne dla zmiany przekrojów poprzecz¬ nych, wywolujac fale uderzeniowa we wnetrzu glowicy.Opisane wady wywolujace w efekcie odksztalce¬ nia równomiernosci wyplywu cieczy z glowicy stanowia powazne utrudnienie pracy przy nano¬ szeniu lakierów zwlaszcza dwukomponentowych, jak poliestrowych, których proces polimeryzacji wymaga nader dokladnego dozowania komponen¬ tów.Dotychczas znane polewarki nie posiadaja po¬ nadto zadnych urzadzen kontrolno-pomiarowych informujacych o wielkosci natezenia wyplywu cieczy z glowicy. Utrudnia to powaznie eksploa¬ tacje polewarki), a zwlaszcza korelacje wspólpra¬ cujacych ze soba glowic przy nanoszeniu lakie¬ rów dwukomponentowych. Ponadto brak tych 25 urzadzen uniemozliwia prowadzenie ciaglej kon¬ troli prawidlowosci lakierowania.Celem wynalazku jest usuniecie tych wad i o- pracowanie urzadzenia umozliwiajacego latwe sterowanie polewarki z duza dokladnoscia regu- 3e lacji natezenia wyplywu, zapewniajacego równa 20 56 15156151 grubosc kurtyny cieczowej na calej dlugosci szcze¬ liny roboczej.Dla osiagniecia tego celu wykorzystano zjawi¬ sko jakie towarzyszy ustalonemu wyplywajace¬ mu strumieniowi cieczy ze zbiornika podcisnie¬ niowego i zetknieciu sie tegoz strumienia z.cisnie¬ niem atmosferycznym. Wyplyw cieczy ze zbiorni¬ ka podcisnieniowego obniza cisnienie nad po¬ wierzchnia tej cieczy, zmniejsza czynna wysokosc zwierciadla, vredukujac proporcjonalnie do rózni¬ cy cisnien predkosc wyplywu. Poniewaz rzeczy¬ wisty wydatek glowicy jest funkcja predkosci wyplywu oraz powierzchni otworu wylotowego, przyjeto za wielkosc stala powierzchnie otworu wylotowego, która ustalono w zaleznosci od lep¬ kosci wyplywajacej cieczy.W powyzszym ukladzie stalego otworu, nate¬ zenie wyplywu reguluje sie zmiana czynnej wy¬ sokosci zwierciadla. Przy stalym poziomie wy¬ pelnienia glowicy, czynna wysokosc zwierciadla jest funkcja wartosci podcisnienia panujacego na swobodnej powierzchni. Poniewaz wartosc podci¬ snienia wyniika z aktualnego wydatku przewodu zasilajacego grubosc wyplywajacej kurtyny cie¬ czowej reguluje sie wydatkiem przewodu zasila¬ jacego, a zmierzona wartosc podcisnienia wyko¬ rzystuje sie jako miernik rzeczywistej grubosci wyplywajacej kurtyny cieczowej.Przyjecie zasady stalego otworu wylotowego o maksymalnej szerokosci pozwala, przy zacho¬ waniu dotychczasowej dokladnosci obróbki warg, zredukowac wzgledna wartosc odchylen równo¬ leglosci szczeliny, a tym samym zmniejszyc roz¬ rzut nierównomiernosci kurtyny do wielkosci sta¬ lej, mieszczacej sie praktycznie w granicach 1,5—2,0%.Urzadzenie wedlug wynalazku w zastosowaniu do nakladarki lakieru uwidocznione jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia glowice w przekroju podluznym w plaszczyznie pionowej, fig. 2 glowice w przekro¬ ju poziomym wzdluz linii A-A jak na fig. 1, fig. 3 glowice w przekroju poprzecznym wzdluz linii B-B jak na fig. 1.Wedlug wynalazku kurtyne lakierowa 1 wyply¬ wajaca przez szczeline z glowicy 2 formuje sie przy maksymalnym rozstawieniu warg 3 na dy¬ stans, który zaleznie od wiskozy i napiecia po¬ wierzchniowego stosowanej cieczy ustala sie w granicach najkorzystniej od 1,5 do 4,0 mm. W cze¬ sciowo lub calkowicie wypelnionej hermetycznej glowicy 2, przy stalym poziomie wysokosci zwier¬ ciadla cieczy, ustalonym zaleznie od wiskozy cieczy i ksztaltu poprzecznego przekroju glowicy w gra¬ nicach od 50 do 200 mm, wytwarza sie podcisnie¬ nie, którego wartosc zaleznie od wymaganej gru¬ bosci kurtyny dobiera sie w granicach od 40 do 190 mm slupa wody. Podcisnienie to wytwarza sie samoczynnie wskutek zredukowania wydatku za¬ silania do wartosci mniejszej od teoretycznej przepustowosci otworu szczeliny przy swobodnym wyplywie.W zaleznosci od potrzeb technologicznych, gru¬ bosc kurtyny 1 reguluje sie przy pomocy wska- 5 zan wakuometra 7 wykazujacego wartosc podci¬ snienia w glowicy 2, zmniejszajac lub zwieksza¬ jac wydatek ukladu zasilajacego jednym ze zna¬ nych sposobów, a mianowicie dlawieniem, bocz¬ nikowaniem lub zmiana obrotów pompy. io W celu wyeliminowania ujemnych skutków fa¬ lowania zwierciadla znieksztalcajacego równomier¬ nosc wyplywu, ciecz zasilajaca rozprowadza sie równomiernie na calej dlugosci glowicy przy po¬ mocy perforowanej rury 4 ustawionej równolegle 15 do szczeliny.Urzadzenie wedlug wynalazku skladajace sie z hermetycznej glowicy polewarki 2 jest wyposa¬ zone w zaslepiona z jednego konca rure rozprowa¬ dzajaca 4 umieszczona wewnatrz glowicy równo- 20 legie do szczeliny, oraz w wakuometr 7 i zawór odpowietrzajacy 6. Rura rozprowadzajaca 4 po¬ siada otwory wyplywowe 5, których powierzch¬ nie zwiekszaja sie stopniowo w kierunku prze¬ plywu cieczy, odwrotnie proporcjonalnie do na- 25 turalnego spadku cisnienia cieczy w przewodzie.Postepowanie przy uruchamianiu polewarki z glowica wedlug wynalazku jest nastepujace: glowice napelnia sie przy zwartych wargach 3 szczeliny i otwartym zaworze odpowietrzajacym 6. Po osiagnieciu wymaganego poziomu cieczy w glowicy 2 zamyka sie zawór odpowietrzajacy 6, po czym otwiera sie szczeline robocza do ustalo¬ nego optymalnego rozwarcia warg 3. Nastepnie na podstawie wskazan wakuometra 7, ustala sie „ wydatek zasilania do wymaganej wartosci, mani- 35 pul ujac odpowiednio zaworem bocznikowym lub dostarczajac wydatek pompy.Urzadzenie do regulacji grubosci kurtyny la¬ kierowej posiada szczególne znaczenie przy eks¬ ploatacji wieloglowicowych polewarek nanosza¬ cych dwukomponentowe lakiery zwlaszcza polie¬ strowe, które wymagaja duzej równomiernosci na¬ noszonych powlok i bardzo dokladnego dozowa¬ nia komponentów.Urzadzenie wedlug wynalazku ulatwia przygo¬ towanie wieloglowicowej polewarki do pracy, po¬ legajace na skorelowaniu grubosci kurtyn wyply¬ wajacych z poszczególnych glowic. 40 45 50 PL