Pierwszenstwo: 29.VII.1966 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano: 10.IX.1968 55994 KI. 68 a, 38 MKP E 05 b ky SIBLlOl Ix7T| Wlasciciel patentu: Huwil — Werke Hugo Willach und Sohne, Rupich- teroth (Niemiecka Republika Federalna) Zamek z magnetycznie uruchamianymi zapadkami Przedmiotem wynalazku jest zamek, sklada¬ jacy sie z stanowiacego obudowe cylindra zewnetrznego, obrentowego cylindra wewnetrznego oraz umieszczonych pomiedzy nimi zapadek mag¬ netycznych uruchamianych za piomioca wprowa¬ dzanego do wewnetrznego 'cylindra klucza z sta¬ lymi magnesami.Wedlug patentu glównego nir P. 552012 pomiedzy cylindrem wewnetrznym a zewnetrznym znajduje sie cylinder posredni oraz magnetyczne zapadki, powodujace sprzezenie iz cylindrem wewnetrznym, przy czym zapadki sa umieszczone przeciwlegle i przez wzajemne przyciaganie sie utrzymuja islie w polozeniu, w którym cylindry nde sa polaczone.W wyniku zastosowania cylindra posredniego, wewnetrzny cylinder w przypadku uzycia niewla¬ sciwego klucza lub gdy klucz nie tkwi w zamku, obraca sie na jalowym biegu.W odmianach zamka wedlug patentu glównego, w celu uruchomienia zamka klucz nalezy nie tylko obracac w zamku lecz równiez przesuwac go w kierunku wzdluznym^ w celu sprzezenia, wzglednie rozlaczenia cylindra wewnetrznego z posrednim, przez co uruchamianie zamka nie bylo zbyt wy¬ godne.Celem wynalazku jest ulatwienie uruchamiania zamka przez zautomatyzowanie czynnosci wzdluz¬ nego posuwania klucza.Wedlug wynalazku jako magnetyczne zapadki 25 zastosowano dwa pierscienie umieszczone w pier¬ scieniowej przestrzeni- cylindra wewnetrznego.Pierwszy pierscien jest umieszczony obrotowo wo¬ kól osi cylindra i zaopatrzony w magnesy, umie¬ szczane przy jego otworze i moze zostac nasta¬ wiony wzglednie obrócony w pewne, z góry o- kreslone polozenie katowe wzgledem cylindra wewnetrznego przez przeciwne bieguny magnesów klucza. Drugi pierscien jet polaczony z elemen¬ tem zapadkowym i razem z nim wzdluznie prze¬ suwany w cylindrze wewnetrznym. Drugi pierscien jest zaopatrzony od' strony czolowej w magnesy o tak umieszczonych biegunach, ze gdy klucz jest wyciagniety z zamka, przeciwlegle bieguny pierw¬ szego pierscienia przyciagaja bieguny drugiego pierscienia i powoduja rozlaczenie cylindrów.W przypadku wprowadzenia klucza do zamka na¬ stawny pierscien zastaje obrócony o kat pomiedzy dwoma sasiednimi biegunami pierscienia*, w wy¬ niku czego cylindry zostaja polaczone. Przez wpro¬ wadzenie klucza pierwszy pierscien zastaje obró¬ cony tak, ze bieguny na jego tylniej 'stronie od¬ pychaja drugi pierscien i tym samym wciskaja wystepy izapadek w wybrania cylindra posredniego.Dlatego tez zamek mozna uruchamiac bez prze¬ suwania klucza lub cylindra wewnetrznego.W wyniku zastosowania róznych ukladów biegu¬ nów pomiedzy magnesami klucza a pierscieniem nastawnym oraz pomiedzy pierscieniem nastawnym a pierscieniem laczacym, mozna uzyskac wiele 558$t|3 55 994 4 mozliwych kombinacji zamykania i budowac wiele róznych zamków i kluczy.Pierscien nastawny moze byc, podobnie jak pierscien laczacy, wykonany z-kilku czesci. Rów¬ niez kolejnosc, uniaesizczenia w cylindrze pierscie- 5 nia nastawnego i laczacego moznia zmieniiac.Dla szeregu odmian zamka mozna wyfcomac klu¬ cze glówne. Klucz glówny jest zaopatrzony w u- klad magnesów, który dniala bezposrednio na mag¬ nesy pierscienia laczacego w wyniku czego zajmuje 10 on polozenia laczace cylindry.W celu ulatwienia obslugi, na pierscieniai za¬ stawczym mozna umiescic opory, ograniczajace jego obrót do jednego tylko odstepu pomiedzy mag¬ nesami. Równiez pierscien laczacy moze byc u- 15 mieszczony obrotowo wzgledem przesuwnej za¬ padki, a zakres jego obrotu moze byc ograniczony do jednego odstepu pomiedzy magnesami. W tym przypadku sprzezenie z cylindrem posrednim na¬ stepuje przez obracanie pierscienia laczacego za 20 pomoca 'klucza glównego.Przyklad wykonania zamka wedlug wynalazku uwidoczriiiono ma zalaczonym rysunku, ma fig. 1 przedstawila zamek wedlug 'wynalazku z dwoma pierscieniami z tkwiacym niewlasciwym kluczem 25 w przekroju podluznym,-Jig. 12 — dwa pierscienie . przyciagajace sie wzajemnie przy przerwanym po¬ laczeniu, fig. 3 — dwa pierscienie odpychajace slie wzajemnie z obróconym o kat pierscieniem niasftafw- nym z tkwiacym kluczem o polozeniu sprzezonym, 30 fig. 4 — klucz glówny.Zamek sklada sie z klucza 1, wewnetrznego cy¬ lindra 2, do którego wprowadza sie klucz, umie¬ szczonego za nim posredniego cylindra 3 oraz zewnetrznego cylindra 4, w którym sa umieszczo- 35 ne obrotowo oba cylindry. Koniec posredniego cylindra 3 jest przeprowadzony przez pokrywe obudowy i jest zaopatrzony w element zamyka¬ jacy 5 do uruchamiania mechanizmu zamka. Wew¬ netrzny cylinder 2 sklada sie z czolowej sciany 2a, 40 zaopatrzonej w rowek 2b, w który wchodzi nosek la klucza, plaszcza 2c, zaopatrzonego na koncu w wzdluznie skierowanie szczeliny 2d oraz z mie¬ szczacego sie w srodku otworu 2e do klucza 1.W pierscieniowej przestrzeni 2f pomiedzy otwo- 45 rem do klucza a plaszczem znajduje slie przedni pierscien 6 oraz tylny pierscien 7. Pierscienie sa zaopatrzone w stale magnesy lub sa wykonane z materialu magnetycznego i namagnesowane z za¬ chowaniem wlasciwego ukladu biegunów. Przedni 50 pierscien 6 ma przy otworze bieguny, przeciwlegle do biegunów Ib tkwiacego w zamku klucza z któ¬ rymi przyciagaja sie wzajemnie. Pierscien 6 na¬ stawia sie w polozenie odpowidajace polozeniu klucza i po wprowadzeniu noska la klucza w ro- 55 wek 2bf przyjmuje okreslone polozenie katowe wzgledem wewnetrznego cylindra 2. Tylny pier¬ scien 7 jest polaczony z zapadka 8, której ramio¬ na 8a obejmuja go, zaopatrzona w umieszczone ma tylnej stronie wystepy 8b zazebiajace sie w 60 wybrania 3a posredniego cylindra 3. Zapadka 8 wraz z laczacym pierscieniem 7 sa wzdluznie prze¬ suwne w wewnetrznym cylindrze 2, przy czym ramiona 8a posuwaja sie w szczelinach 2d cylindra wewne4rznego. Oba pierscienie maja na przeciw- 55 leglych wzgledem siebie powierzchniach czolowych pary biegunów 6a, 6b, ii 7c, 7d, które przyciagaja sie wzajmenie w polozeniu spoczynkowym jak po¬ kazano na fig. 2. Wystepy 8b zapadki 8 sa wy¬ ciagniete z wybran 3a, a cylinder wewnetrzny jest rozlaczony. Przeciagniete do kazdego bieguna pary biegunów promienne tworza kat a o wartosci na przyklad 15°. W przypadku gdy nastawny pier¬ scien 6 zostanie za pomoca klucza obrócony o kat a, odpychajace sie wzajemnie bieguny 6a, 7d wchodza w polozenie przeciwlegle wzgledem siebie, laczacy pierscien 7 z zapadka 8 zostaja przesuniete do tylu i polaczone z posrednim cy¬ lindrem 3, jak to uwidoczniono fta fig. 3 Zamek mozna uruchomic za pomoca klucza, poprzez no¬ sek la rowek 2b, wewnetrzny ^cylinder 2, zapad¬ ke 8, posredni cylinder 3 oraz element zamyka¬ jacy 5. W przypadku wyciagniecia klucza z zam^ ka, magnesy klucza nie "utrzymuja nastawnego pierscienia 6 w polozeniu roboczym. Odpychajace od siebie oba pierscienie pole magnetyczne powo¬ duje powrót, to znaczy obrócenie sie nastawnego pierscienia 6 w jego polozenie spoczynkowe, do¬ póki przyciagajace sie pary magnesów 6a, 6b i 7c, 7d nie znjajda sie na przeciw siebie, tak, ze la¬ czacy pierscien 7 jest przyciagany-przez nastawny pirscien 6 i tym samym polaczenie zostaje prze¬ rwane.Jak pokazano na fig. 3, obrót pierscieni mozna ograniczyc za pompca oparów. W tym celu na¬ stawny pierscien 6 ma wystep 6c, którego ruch jest ograniczony przez rowek 2g wewnetrznego cylindra 2, Rowek 2g ogranicza korzystnie ruch pierscienia nastawnego do odcinka nieco mniej¬ szego od odstepu pomiedzy biegunami. Laczacy pierscien 7 jest zaopatrzony w rowek 7e, ograni¬ czajacy jego obrót, przy czym rowek 7e wspól¬ dziala tz wystepem 8c zapadki 8.Na fig. 4 uwidoczniionio glówny klucz 9. Jest on zaopatrzony w umieszczony na jego koncu magnes 9c, dzialajacy bezposrednio na pierscien laczacy, cc powoduje jego obrót o pewien, z góry okreslony kat w wyniku czego pierscien 7 odpycha -sie od nastawnego pierscienia 6 i powoduje polaczenia cylindrów. , PL