PL55971B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 27.11.1965 Niemiecka Republika Demokratyczna Opublikowano: 30.IX.1968 55971 KI. 27 c, 12/04 MKP F04d .^/3Z UKP Wspóltwórcy wynalazku: inz. dypl, Klaus Dóge, inz. dypl. Helmut Diintzsch Wlasciciel patentu: VEB Turbowerke Meissen, Meissen (Niemiecka Re¬ publika Demokratyczna) <—.Wirnik szczelinowy do osiowych maszyn przeplywowych, w szczególnosci do wywietrzników i dmuchaw Wynalazek dotyczy szczelinowego wirnika lopat¬ kowego do osiowych maszyn przeplywowych, któ¬ ry pracuje jako kolo czynne lub kierownicze zwlaszcza do wywietrzników i dmuchaw, w wy¬ konaniu jalko maszyna jedno lub wielostopniowa.Znane jest obliczanie szczelinowej siatki lopat¬ kowej dla okreslonego celu oraz konstruowanie nieruchomych lopatek dla znalezionego rozwiaza¬ nia ukladu lopatkowego. Wlasnosci kierownicze szczelinowej siatki lopatkowej oraz scisle z tym zwiazane charakterystyki przedstawiajac zalez¬ nosc cisnienia od przeplywu i sprawnosci osio¬ wych maszyn przeplywowych, wyposazonych w tego rodzaju profile, sa zalezne w .bardzo znacz¬ nym stopniu od wzajemnego polozenia lopatek, lopatek kierowniczych i szczelin.Sztywny uklad lopatek jest niekorzystny dla uzyskania najlepszych warunków, poniewaz, jak wiadomo z doswiadczenia, pomiedzy punktem pra¬ cy zalozonym przy obliczaniu i punktem pracy wy¬ stepujacym rzeczywiscie w danym urzadzeniu za¬ chodza odchylenia, które pózniej juz nie moga byc .skorygowane przez nastawianie lopatek.Poza tym znane jest urzadzenie, w którym lo¬ patka kierownicza jest umocowana wahliwie ma 25 lopatce czynnej, podobnie jak w platach nosnych samolotu. Takie podobienstwo pozostaje równiez w wykonaniu lopatki kierowniczej jako lopatki pomocniczej. Lopatka kierownicza jest osadzona wahliwie w bardzo malej odleglosci za lopatka, 30 10 15 20 Z a nastawianie odbywa sie mechanicznie lub hydra¬ ulicznie.Znane jest równiez osadzanie obrotowe lopatek czynnych i kierujacych jak w normalnych kolach osiowych. Równiez znane jest osadzenie lopatek w rowkach nachylonych wzgledem kierunku Ob¬ wodu i majacych ksztalt linii srubowych, których kat odpowiada najczesciej katowi wychylenia lo¬ patek. Wskutek tego oprócz obrócenia lopatek mozna równiez zmieniac osiowe odleglosci lopatek czynnych i kierowniczych, jednak tylko w zalez¬ nosci od niezmiennego nachylenia rowków.Znane uklady nastawiania maja te wade, ze nie daja mozliwosci wystarczajacego oddzialywania na wskazniki cisnienia i wydatku, jak równiez spraw¬ nosci przez zmiane wlasnosci odchylania szczeli¬ nowej siatki lopatkowej.Jezeli lopatki czynne i kierujace sa osadzone tylko Obrotowo, to nastawianie wychylenia jest mozliwe tylko przez obracanie lopatek. Osiowa odleglosc od tylnej krawedzi profilowej lopatki do dzioba profilowego lopatki kierujacej równiez ulega zmianie bez pozostawienia mozliwosci od¬ dzialywania wedlug wymagan zgodnych z zasada¬ mi przeplywu.Gdy lopatka kierujaca jest osadzona obrotowo bezposrednio na lopatce czynnej, wówczas lopatki czynne i kierujace moga byc nastawiane wzgle¬ dem siebie tyllko z zachowaniem danego z góry kata nachylenia. , 55 97155 971 Znane szczelinowe wirniki lopatkowe nie moga byc dostosowane optymalnie do nowych warunków zwlaszcza w przypadku zmiennych warunków wydatku i cisnienia, jak to ma miejsce na przy¬ klad w kopalni, gdy szerokosc chodnika wzrasta 5 na skutek postepu robót wydobywania.Wynalazek ma na celu usuniecie wad znanych urzadzen w sposób mozliwie pelny i takie zapro¬ jektowanie wirnika szczelinowo-lopatkowego, zsfoy mógl on byc stale dopasowany do zmiennych wa- 10 runków. Wynalazek ma za zadanie wykonanie wirnika szczeHnowo-lopaiJkowego do osiowych ma¬ szyn przeplywowych, zwlaszcza wywietrzników i dmuchaw, który przez zmiane geometrii siatki za pomoca niezaleznego od siebie przestawienia 15 lopatek czynnych i kierujacych umozliwia uzy¬ skanie optymalnych wlasnosci siatki i uzyskanie w osiowych maszynach przeplywowych .bardzo korzystnych wlasnosci regulacji przez przestawia¬ nielopatek. 20 Wedlug wynalazku osiaga sie to w ten sposób, ze lopatki czynne i kierujace sa osadzone obrotowo niezaleznie od sielbie na promieniowo skierowanej osi, przechodzacej przez okreslony punkt przekroju profilowego, z reguly przez srodek ciezkosci. Ob- n sada lopatki kierujacej jest obracalna w kierunku obwodowym i przesuwna w kierunku osiowym wzgledem obsady lopatki czynnej.Wirnik szczelinowo-lopatkowy moze byc rów¬ niez wykonany tak, ze lopatki czynne sa osadzo- n ne Obrotowo na Obsadzie Jópatek kierujacych, a lopatki kierujace sa osadzone obrotowo na obsa¬ dzie lopatek czynnych.W specjalnych przypadkach zastosowania moze byc korzystne, gdy lopatki czynne i kierujace sa 35 wykonane jako nieruchome. Równiez obsada lo¬ patki moze byc wykonana nieobrotowo w kierun¬ ku obwodowym. Obsada lopatek kierujacych jest wykonana nieprzesuwnie w kierunfcu osiowym wzgledem obsady lopatek czynnych. Lopatki czyn- ^ ne i kierujace moga byc wedlug wynalazku obra¬ cane pojedynczo albo razem za pomoca mechaniz¬ mu nastawczego. Mozliwosc obrotu pierscienia nosnego wzgledem piasty w kierunku obwodowym jest z korzyscia ograniczona do podzialki lopatek.Poosiowy przesuw Obsady piasty i pierscienia nosnego wirnika szczelinowo-lopatkowego wzgle¬ dem siebie jest tak wykonany, ze lopatki czynne i kierujace nieco pokrywaja sie wzajemnie w kierunku osiowym, jak równiez w kierunku ob- 50 wodowym, bedac przedzielone szczelina. Ruch wzgledny pierscienia nosnego wzgledem piasty przeprowadza sie za pomoca sworznia srubowego na pierscieniu nosnym i gwintowanych tulei, które ea osadzone obrotowo w piascie i moga byc obró¬ cone jednakowo za pomoca.kól zebatych, Do osio¬ wego przestawiania moga byc równiez zastosowa¬ ne serwomotory uruchamiane hydraulicznie lufo pneumatycznie.Przestawianie poszczególnych elementów wirni- M ka szczelinowo lopatkowego wedlug wynalazku moze byc dokonywane podczas postoju lub pracy maszyny strumieniowej.Przy stosowaniu wirnika szczelinowo-lopatkowe¬ go moga byc znacznie zwiekszone wskazniki cis- 65 45 55 nienia i wydatku, a mianowicie dwukrotnie lub trzykrotnie. Wlasnosci kierownicze siatki szczeli¬ nowej i zwiazane z tym charakterystyki osio¬ wych maszyn przeplywowych moga byc zmienia¬ ne w bardzo znacznym stopniu przez zmiane wza¬ jemnego polozenia lopatek czynnych i kieruja¬ cych oraz szczeliny. Równiez sprawnosc osiowej maszyny przeplywowej moze byc korzystnie zmie¬ niana przez zmiane wzajemnego polozenia lopa¬ tek. Mozliwosc nastawiania stanowi wielka zalete konstrukcji regulowanego wywietrznika lub dmu¬ chawy.Wynalazek jest blizej wyjasniony na przykla¬ dzie jego wykonania uwidocznionym na rysunku, na którym fig. 1 wyjasnia mozliwosci nastawiania lopatek, fig. 2 przedstawia widok wirnika lopatko¬ wego patrzac w kierunku odwrotnym do prze¬ plywu, z elementami nastawnymi w czasie postoju, fig. 3 — widok wirnika szczelinowego, patrzac w kierunku przeplywu, a fig. 4 — przekrój wzdluz linii A — A na fig. 2.Fig. 1 wyjasnia rózne mozliwosci nastawcze, a mianowicie obrót lopatek czynnych i kierowni¬ czych na promieniowo skierowanej osi, obrót w kierunku obwodowym i poosiowe przesuniecie lopatek czynnych i kierowniczych wzgledem sie¬ bie.Szczelinowy wirnik lopatkowy osadzony na wale napedowym 1 ma taka konstrukcje, ze lopatki sa umieszczone na dwóch obsadach, z których obsa¬ da 2 lopatek 4 z piasta 2a jest osadzona na wale 1. Obsada 3 lopatek kierowniczych za posred¬ nictwem piasty 3a z odjpowiednio dobranym pa¬ sowaniem jest osadzona na obsadzie lopatkowej 2.Lopatki 4 sa polaczone za pomoca czopów 5 i na¬ kretek 6 z obsada lopatkowa 2 w sposób latwo rozlaczamy. Podobnie lopatki 7 sa polaczone za posrednictwem czopów nosnych 8 i nakretek 9 z Obsada lopatkowa 3 w sposób latwo rozlaczamy.W obsadzie lopaitkowej 3 sa lumocowane sworz¬ nie 10 w ten sposób, ze przylega do niej kolnierz 11 sworzni 10. Przy pomocy nakretek 12 obsada lopatkowa 3 jest umocowana na trzonie 13 sworz¬ nia 10, który jest przetkniety przez szczeline na- stawcza. Czesc sworzni 10 majaca gwint 15 jest polaczona z tulejami gwintowymi 16, które sa osadzone obrotowo w obsadzie lopatkowej 2. Tu¬ leje gwintowane 16 sa polaczone na. stale z kolami zebatymi 17 i wspóldzialaja z zebnikiem 18, który ma na swym obwodzie rowki 19. W praktyce sto¬ suje sie trzy sworznie 10, szczeliny nastawcze 14, tuleje .gwintowane 16 i kola zebate 17, rozmiesz¬ czone na kole podzialowym.Nastawianie lopatek 4 i lopatek kierowniczych 7 odbywa sie przez obluzowanie nakretek 6 i 9, które sa zabezpieczone przed obluzowaniem pod wplywem dzialania sil odsrodkowych i strumie¬ nia za .pomoca znanych srodków. Nastepnie lo¬ patki 4 i lopatki 7 zostaja obrócone za pomoca narzedzia na czopach nosnych 5 i 8 dla uzyska¬ nia zadanego nachylenia profilów, po czym na¬ kretki 6 i, 9 zostaja znów dokrecone i zabezpie¬ czone.Gdy lopatki 4 i lopatki 7 maja byc przestawione wzgledem siebie w kierunku obwodowym, to na-55 971 5 lezy obluzowac nakretki. Obsada lopatkowa 3 moze byc obrócona wzgledem obsady lopatkowej 2 w zaleznosci od dlugosci szczelin nastawczyoh J 14, które .patrzac w kierunku obwodowymi sa tak dlugie, ze umozliwiaja obrócenie o wielkosc 5 podziaflkilopatek. : Po obluzowaniu nie -pokazanego na rysunku za¬ bezpieczenia zebnika 18 przed obrotem mozna go < obrócic ma Obsadzie lopatkowej 2 za pomoca klu¬ cza haczykowego, zalozonego na fowki 19* Wsku- tek tego równiez tuleje gwintowane 16 zostaja obrócone za posrednictwem kól zebatych. Swo¬ rznie 10 zostaja wówczas przesuniete w kierunku osiowym, a jednoczesnie nastepuje poosiowe prze¬ suniecie obsady lopatkowej 3 wzgledem obsady 1K 6. lopatkowej 2. PL

Claims (9)

1. Zastrzezenia patentowe

2. Wirnik szczelinowy do osiowych maszyn prze¬ plywowych, w szczególnosci do wywietrzników i dmuchaw, znamienny tym, ze lopatki (4) i lo¬ patki kierujace (7) sa osadzone obrotowo nie¬ zaleznie od siebie na promieniowo skierowanej osi, przechodzacej przez punkt przekroju pro¬ filowego, korzystnie przez srodek ciezkosci a obsada lopatkowa (3) jest wykonana jako obro¬ towa w kierunku obwodowym i przesuwna 10 15 25 6 w kierunku osiowym wzgledem obsady lopat¬ kowej (2).

3. Wirnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jest zaopatrzony w obsady lopatkowe (2) i (3), na których sa umieszczone lopatki (4) i (7).

4. Wirnik wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze lopatki (4) sa wykonane jako nieruchome.

5. Wirnik wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze lopatki kierujace (7) sa wykonane jako nie¬ ruchome.

6. Wirnik wedlug zastrz, 1 i 2, znamienny tym, ze obsada lopatkowa (3) jest wykonana jako ruchoma w kierunku dbwodowyni wzgledem obsady lopatkowej (2).

7. Wirnik wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze dbsada lopatkowa (3) jest wykonana jako ru¬ choma w kieruinfcu osiowym wzgledem obsady lopatkowej (2).

8. Wirnik wedlug zastrz. 1—6, znamienny tym, ze jest zaopatrzony w czopy nosne (5, 8) i usta¬ lajace polozenie lopatek' nakretki (6,

9. ), które tworza mechanizm nastawczy do pojedynczego lub lacznego obracania lopatek (4) i lopatek kierujacych (7). Wirnik wedlug zastrz. 1—7, znamienny tym, ze obsada lopatkowa (3) jest obracalna najko¬ rzystniej o jedna podziaflfce lopatki wzgledem obsady lopatkowej (2). /&/KI. 27 c, 12/04 55 971 MKP F 04 d $M&| 1 v* «o <© cj ^ J^U$^^t5 ZG „Ruch" W-wa, zam. 907-68 nakl. 430 egz. PL