Opublikowano: 30.IX.1968 55947 KI. 84 c, 1/00 MKP E 02 d /f/O O UKD Twórca wynalazku: mgr inz. Roman Dudzikowski Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo Geologiczno-Fizjograficzne i Geode¬ zyjne Budownictwa „Geoprojekt", Warszawa, (Pol¬ ska) Nomogram do wyznaczania naprezen i odksztalcen wystepuja¬ cych w podlozu gruntowym pod wplywem obciazenia fundamen¬ tem 'Przedmiotom wynalazku jest noimoigram do wy¬ znaczania naprezen i odksztalcen wystepujacych w podlozu gruntowym pod wplywem obciazenia fundamentem.Dotychczas do obliczania wymieniowych para¬ metrów nie uzywano specjalnie przystosowanych przyrzadów lub nomo,gramów, obliczano je w spo¬ sób rachunkowy na podstawie znanych wzorów z mechaniki gruntów.Obliczenie naprezen, a zwlaszcza osiadan podlo¬ za gruntowego obciazonego fundamentem jest bar¬ dzo pracochlonne i uciazliwe, gdyz konieczne jest wykonanie calego cyklu obliczen dla warstw jed¬ nostkowych, po czym zsumowanie tych wartosci dla uzyskania np. sumarycznego osiadania budo¬ wli.Celem wynalazku jest uproscic i ulatwic obli¬ czania.Cel ten osiagnieto dzieki opracowaniu nomogra- mu w ukladzie wspólrzednych prostokatnych, przy czym na pierwszej wspólrzednej wrysowane sa wartosci glebokosci liczac od spodu fundamentu, na drugiej wspólrzednej wrysowane sa wartosci osiadan poszczególnych warstw gruntu o okreslo¬ nej miazszosci, a ma trzeciej wspólrzednej, prosto¬ padlej do poprzednich wrysowane sa wartosci na¬ prezen w podlozu gruntowym.Miedzy wspólrzednymi wrysowane sa linie pro¬ ste oznaczajace wartosci modulów scisliwosci gruntu i linie krzywe oznaczajace szerokosc fun¬ io 15 20 25 damentów, przy czym linie wartosci modulów scisliwosci gruntu wrysowane sa od punktów prze¬ ciecia sie wspólrzednej oznaczajacej wartosci gle¬ bokosci ze wspólrzedna oznaczajaca naprezenia w podlozu gruntowym, natomiast linie oznaczajace szerokosc fundamentów wrysowane sa od punktu przeciecia sie wspólrzednej oznaczajacej osiada¬ nie ze wspólrzedna oznaczajaca naprezenia w podlozu gruntowym.Nomogramy opracowano dla dowolnych zesta¬ wien ksztaltu i wymiaru fundamentów, róznych skal profilów geologicznych i miazszosci warstw, dla dowolnych punktów podloza-i kierunków na¬ prezen oraz dla dowolnych wartosci naprezen wystepujacych bezposrednio pod podstawa funda¬ mentu.Dzieki zastosowaniu momogramów obliczenie roz¬ kladu naprezen, a zwlaszcza osiadan, uleglo znacz¬ nemu uproszczeniu i ulatwieniu."Wystarczy znac wartosc naprezenia wystepu¬ jacego w podlozu, ksztalt i wymiary fundamentu oraz wartosc modulu scisliwosci warstwy, aby dla dowolnego punktu profilu geologicznego od¬ czytac bezposrednio z nomogramu wartosc osia¬ dania jednostkowego. Suma osiadan jednosiko¬ wych wyznacza wartosc obliczeniowa osiadania budowli."Wynalazek zostanie blizej wyjasniony na przy- ikladzie wykonania przedstawionym na rysunku.Wspólrzedna z oznacza glebokosc liczac od spo- 55 94755 947 du fundamentu, przy czym moze byc wykonana w dowolnej sikali profilu geologicznego* Wspól¬ rzedna S oznacza wartosc osiadan poszczególnych warstw gruntu o okreslonej miazszosci, natomiast wspólrzedna ad prostopadla, do poprzednich ozna- 5 cza wartosc naprezenia wystepujacego w podlozu.Linie krzywe b wyprowadzone z punktu prze¬ ciecia sie wspólrzednej ad ze wspólrzedna S ozna¬ czaja szerokosc fundamentu, przy czym moga byc one narysowane w róznych wariantach w zal~z- 10 nosci od ksztaltu i wymiarów fundamentu oraz róznych skal profilu geologicznego. Linie proste E wyprowadzone z punktu przeciecia sie wspól¬ rzednej z ze wspólrzedna ad podporzadkowane sa róznym wartosciom modulów scisliwosci gruntu. 15 Punkt przeciecia sie wspólrzednej z ze wspólrzed¬ na ad oznaczony symbolem 0.0 oznacza poczatek ukladu .wspólrzednych.Nomcgramy wykonano na trwalym materiale przezroczystym np. celuloidzie, plexiglasie lub 20 foliach diapozytywowych, dzieki czemu 'uzyskano mozliwosc nakladania nomiograimu na profil lub przekrój geologiczny, co ulatwia odczytanie i wy¬ znaczanie osiadan.Na rysunku podano klucz 1 objasniajacy sposób 25 poslugiwania sie nomogramem.W celu wyznaczenia naprezen i odksztalcen w podlozu gruntowym przyklada sie do profilu lub przekroju geologicznego nómogram z odpowiednio dobranym ukladem linii b okreslajacych ksztalt 30 i wymiary fundamentów oraz naprezenia pod podstawa fundamentu.INomogram przyklada sie do profilu lub prze¬ kroju geologicznego w taki sposób, aby wspólrzed¬ na z pokrywala sie z osia profilu, przy czym 35 punkt 0.0 ukladu wspólrzednych nomogramu wi¬ nien znajdowac sie na poziomie odpowiadajacym projektowanej glebokosci posadowienia. Po tych czynnosciach wykonuje sie odczyt wedlug klucza 1 podanego na rysunku. 40 Ze wspólrzednej z dla odlpowiedmiej glebokosci profilu geologicznego liczac od spodu fundamentu, wyprowadza sie linie prosta prostopadla az do punktu przeciecia sie jej z odpowiednio wybrana krzywa oznaczajaca szerokosc fundamentu. Punkt 45 przeciecia sie tych linii okresla naprezenie dodat¬ kowe adi. Z tego punktu wyprowadza sie prosta równolegla do wspólrzednej S az do przeciecia sie jej z odlpowiednio wybrana linia oznaczajaca war¬ tosc modulu scisliwosci E po czym z tego punktu 50 wyprowadza sie kolejna linie równolegla do wspól¬ rzednej ad az do jej przeciecia sie ze wspólrzedna S oznaczajaca wartosc osiadania. Punkt oznaczony symbolem S oznacza wartosc osiadania jednostko¬ wego.W przypadJku, gdy nómogram sporzadzony jest przy zalozeniu naprezen bezposrednio pod pod¬ stawa fundamentu równych ad = 1,0 kG/cm2 wów¬ czas na wspólrzednej ad oznaczajacej wartosci naprezen w podlozu gruntowym, mozna bezposred¬ nio odczytac wspólczynnik zaniku naprezen rj, a przy dodatkowym zalozeniu, ze miazszosc roz¬ patrywanej warstwy wynosi 1,0 m, mozna od¬ czytac na wspólrzednej S wartosc osiadania ele¬ mentarnego Se rozpatrywanej warstwy. PL