Pierwszenstwo: 08.11.1965 Opublikowano: 30.IX.1968 55946 KI. 42 f,-34- S[0H MKP GOlg 5/Oh g czytelnT |Ur Poteote^pego NMlif iwwwf^l L" Twórca wynalazku: inz. Adam Frank Wlasciciel patentu: Wroclawskie Biuro Projektowo^Konstrukcyjne' Ma¬ szyn Przemyslu Materialów Budowlanych, Wro¬ claw (Polska) Waga hydrauliczna o wielozakresowym udzwigu z pojemnoscio¬ wym wskaznikiem Przedmiotem wynalazku jest waga hydrauliczna o "wielozakresowym udzwigu z pojemnosciowym wskaznikiem, zapewniajaca wazenie róznych mate¬ rialów o znacznej rozpietosci ciezaru z duza ich do¬ kladnoscia odczytu. v W znanych dotychczas wagach hydraulicznych jako urzadzenie pomiarowe stosuje sie manometry lub rury wskaznikowe.Wagi hydrauliczne z manometrem posiadaja po¬ wazne wady polegajace na ograniczonej rozdziel¬ czosci skali (wynikajacej ze stosunkowo krótkiej drogi strzalki wskaznikowej) co szczególnie wyste¬ puje przy wazeniu wiekszych ciezarów rzedu setek kilogramów i przedwczesnym zniszczeniu lub zu¬ zyciu na skutek wystepujacych przeciazen spowodo¬ wanych uderzeniami hyraulicznymi.Wagi hydrauliczne wyporowe z rura wskazniko¬ wa posiadaja wade polegajaca na tym, ze zakres ich udzwigu wiaze sie z dlugoscia rury, która nie powinna przekraczac praktycznej dlugosci, przy za¬ chowaniu optymalnej rozdzielczosci skali.Zamierzonym celem wynalazku jest wprowadze¬ nie do uzytku wag o prostej konstrukcji i jedno¬ czesnie zapewnienie dokladnego pomiaru ciezaru, jak równiez zapewnienie duzej odpornosci na usz¬ kodzenia mechaniczne oraz mozliwosc znacznego ograniczenia typów ze wzgledu na ich przeznacze¬ nie i wielkosci udzwigów wag dotychczas stosowa¬ nych w przemysle i handlu.Zadanie techniczne prowadzace do osiagniecia 25 zamierzonego celu polega na zastosowaniu ukladu reakcyjnego wspólpracujacego z wielozakresowym ukladem wskaznikowym.Rozwiazanie postawionego zadania polega na po¬ laczeniu podpory hydraulicznej z sylfonem jedno¬ stronnie zaslepionym, umieszczonym w naczyniu przechodzacym w rure wskaznikowa zaopatrzona w komore o nastawialnej objetosci od zera poprzez czynna objetosc rury wskaznikowej do jej Wielo¬ krotnosci, uzaleznionej od wymaganej ilosci zakre¬ sów.Odmiana rozwiazania polega na zastosowaniu w miejsce sylfonu komory reakcyjnej z elementem sprezystym i tlokiem.Objetosc nad tlokiem wypelniona jest ciecza slu¬ zaca do wskazan. Niedogodnosci techniczne zna¬ nych rozwiazan wag hydraulicznych nie wystepuja w przedmiocie wynalazku, bowiem zlozony instru¬ ment pomiarowy jakim jest manometr zastepuje sylfon lub element sprezysty z tlokiem i rura wskaznikowa.Dokladnosc odczytu, z czym wiaze sie rozdziel¬ czosc skali, zostala wyraznie zwiekszona dzieki za¬ stosowaniu komory z nastawiana objetoscia.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat wagi hydraulicznej z sylfonem, fig. 2 wage hydrauliczna z elementem sprezystym.Konstrukcja wagi wedlug wynalazku z uwzgled¬ nieniem rozwiazania przedstawionego na fig. 1 jest 55 94655 9 3 nastepujaca: hydrauliczne podpory 1 w postaci trzech cylindrów z tlokami sa poaczone z soba prze¬ wodami 2. Przewód 3 przekazujacy cisnienie wywo¬ lane obciazeniem podpór 1 doprowadzony jest do sylfonu 6 jednostronnie zaslepionego. Sylfon 6 znaj- 5 duje sie w naczyniu 4 wypelnionym ciecza 14.Na skutek wywolanego cisnienia w podporach 1 zachodzi zwiekszenie objetosci sylfonu 6, a tym sa¬ mym wyparcie cieczy 14 z naczynia 4 do ukladu wskaznikowego. Uklad wskaznikowy stanowi wy- 10 skalowana wskaznikowa rura 7 oraz komora 8 o imiennej nastawianej objetosci za pomoca np. tlo¬ ka 9. Wskaznikowa rura 7 zakonczona jest zbiorni¬ kiem 16 zabezpieczajacym ciecz 14 przed przedosta¬ niem sie jej na zewnatrz. Ponadto wskaznikowa 15 rura 7 wyposazona jest w tarujace urzadzenie po¬ zwalajace na okresowe tarowanie wagi przez zmiane czynnej objetosci cylindra z tlokiem 15.Komora 8 o zmiennej nastawianej objetosci usta¬ lajaca zakres udzwigu umozliwia zmiane od zera do 20 wartosci bedacej wielokrotnoscia objetosci wskazni¬ kowej rury 7, zwiazanej z iloscia zaprojektowanych zakresów.Pierwszy zakres udzwigu (najmniejszy) jest wów¬ czas, gdy objetosc komory 8 z tlokiem 9 jest równa 25 zero. Wazenie w zakresie drugim zachodzi wtedy, gdy nastawiana objetosc komory 8 odpowiada obje¬ tosci rury wskaznikowej 7 ograniczonej dzialka 0 i koncowa x.Udzwig w tym zakresie jest podwojony w stosun- 30 ku do pierwszego. Analogicznie, kazdy z nastepnych zakresów jest wielokrotnoscia udzwigu oznaczonego na skali wskaznikowej rury 7. Ilosc zakresów udzwigów uzalezniona jest od charakterystyki sylfo¬ nu6. 35 Na przyklad dla wagi o maksymalnym udzwigu trzysta kilogramów bez komory 8 z tlokiem 9 przy wymaganej rozdzielczosci skali, dla której elemen¬ tarna dzialka odpowiadajaca jednemu kilogramowi wynosi piec milimetrów, to dlugosc wskaznikowej 40 rury 7 wynosic bedzie tysiac piecset milimetrów.Przy zastosowaniu komory 8 z tlokiem 9 np. dla dwóch zakresów dlugosc wskaznikowej rury 7 wy¬ niesie tylko piecset milimetrów. Dzieki temu, wy¬ miary urzadzenia wskaznikowego ulegna znaczne- 45 mu skróceniu. 4 Odmiana przedstawiona na fig. 2 rózni sie od roz¬ wiazania wedlug fig. 1 tym, ze w miejsce sylfonu 6 zastosowano komore reakcyjna skladajaca sie z na¬ czynia 4 sprezystego elementu 10 na przyklad spre¬ zyny, przymocowanej z jednej strony do regulacyj¬ nej sruby 11 i z drugiej do tloka 12 osadzonego w cylindrze 13.Prace sprezystego elementu 10 na najkorzystniej¬ szym odcinku jego charakterystyki zapewnia regu¬ lacyjna sruba 11. Nad tlokiem 12 znajduje sie ciecz 14 sluzaca do wskazan w ukladzie wskaznikowym opisanym powyzej.Przemieszczenie tloka 12 równe przyrostowi dlu¬ gosci elementu sprezystego 10 wywoluje wyparcie cieczy 14 znajdujacej sie nad tlokiem 12 do rury wskaznikowej 7. Poniewaz przemieszczenie tloka 12 i sila elementu sprezystego 10 sa w proporcjonalnej zaleznosci z cisnieniem w podporach hydraulicznych 1 — wysokosc slupa cieczy w odpowiednio wyskalo- wanej rurze 7 jest mierzona wielkoscia wazonego ciezaru. PL