Opublikowano: 31.vm.1968 55779 KI. 45 c, 55 MKP AOld stfu Twórca wynalazku: mgr inz. Zygmunt Nowaczynski Wlasciciel patentu: Politechnika Wroclawska, Wroclaw (Polska) Kosiarka do wikliny Przedmiotem wynalazku jest kosiarka do wik¬ liny, uprawianej w rzedach na plantacjach, z tar¬ czowym przyrzadem gnacym, chwytakiem tasmo¬ wym i koszem, przystosowana do ciagnika rolni¬ czego (na przyklad Ursus C-328).Dotychczas znane kosiarki do wikliny nie spel¬ niaja wymagan jakie stawiane sa odnosnie jakosci ciecia tego surowca. Wiekszosc zbudowanych ko¬ siarek ma jako przyrzad tnacy palcowy aparat tna¬ cy maszyn zniwnych, który przecina pedy z duza iloscia uszkodzen. Konstrukcja nozy i ich kinematy¬ ka uniemozliwiaja osiagniecie dobrej jakosci cie¬ cia wszystkich pretów. Próby zbudowania ma¬ szyn z pila tarczowa jako organem tnacym, za¬ wiodly z powodu szybkiego zuzywania sie kra¬ wedzi roboczych zebów.Maszyna uzytkowana w przedsiebiorstwie upra¬ wy wikliny w Freising (NRF) z przyrzadem tna¬ cym z nozami osadzonymi na szybko obracajacej sie tarczy nie zapewnia dobrej jakosci ciecia. Zbu¬ dowana w NRD kosiarka z dwutarczowym przy¬ rzadem tnacym o ostrzu ciaglym moze zapewnic dobra, jakosc ciecia jedynie przy cieciu na duzej wysokosci, co pociaga za soba duza strate surow¬ ca. W Polsce wikline scina sie wylacznie recznie.Celem wynalazku jest maszynowe scinanie wik¬ liny na regulowanej w czasie pracy wysokosci ciecia, ciagle chwytanie pedów przed scieciem, przytrzymywanie ich podczas ciecia, odnoszenie ich po scieciu i zrzucanie do kosza, który jest okresowo podczas pracy oprózniany.Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie no¬ zycowego przyrzadu tnacego z nozami osadzonymi na obwodzie wirujacej tarczy i zespolem bagne¬ tów z przeciwostrzami, przymocowanym poprzez oslone tarczy do korpusu przyrzadu oraz chwyta¬ ka, którego czynnymi elementami sa dwa gumo¬ we pasy zamkniete, dociskane do siebie krazkami dociskajacymi, poruszajace sie wspólbieznie, nape¬ dzane przez dwa krazki napedzajace z predkoscia dostosowana do predkosci ruchu kosiarki i kosza gromadzacego prety zrzucane na koncu chwytaka.Zastosowanie wynalazku umozliwia szybki zbiór wikliny z plantacji w najkorzystniejszym okresie sezonu scinki, z uzyskaniem dobrej jakosci ciecia i duzej oszczednosci robocizny. Przy cieciu recz¬ nym powierzchnia przekroju preta jest znacznie odchylona od prostopadlej do jego osi, podeszwa preta jest tym samym wydluzona. Przy cieciu maszynowym, gdzie organ tnacy porusza sie w plaszczyznie poziomej, powierzchnia przekroju pre¬ ta jest nachylona prostopadle lub prawie prosto¬ padle do jego osi.Wynalazek zostanie omówiony na przykladzie wykonania przedstawionym na rysunkach, na któ¬ rych fig. 1 przedstawia rzut pionowy kosiarki, fig. 2 rzut poziomy kosiarki, fig. 3 przedstawia rzut pionowy kosiarki w wykonaniu zmodyfikowanym, 30 fig. 4 przedstawia rzut pionowy przyrzadu tnace- 10 15 20 25 55 7793 go, fig. 5 przedstawia rzut poziomy przyrzadu tna¬ cego, fig. 6 przedstawia elementy przyrzadu tna¬ cego wspólpracujace przy scinaniu, fig. 7 przed¬ stawia konstrukcje noza z miejscowymi przekro¬ jami, fig. 8 przedstawia przekrój bagnetu z osa- 5 dzonym na nim przeciwostrzem.Kosiarka umieszczona jest z boku ciagnika za tylnym prawym kolem 1. Zbudowana jest na ra¬ mie 2 polaczonej z ciagnikiem, czlonem przegubo¬ wym 3 i podpartej kolem podporowym 4 lozysko- 10 wym w przegubowej tulei lozyskowej 5. Organami roboczymi sa: przyrzad tnacy 6 polaczony z rama przy pomocy czworoboku przegubowego 7, oraz chwytak zlozony z symetrycznie ustawionych ram 8 krazków, przednich krazków napinajacych 9, 15 tylnych krazków napedzajacych 10 i ustawionych naprzemian krazków dociskajacych 11.Ustawione ukosnie ramy 8 krazków z krazkami 9, 10, 11 i rozpietymi pasami gumowymi 12 zawie¬ szone sa w przedniej obejmie 13 i tylnej obejmie 20 14 chwytaka (nalezacej do ramy). Z krazkami na¬ pinajacymi 9 polaczone sa kola pasowe 15 na¬ pedzajace pas klinowy 16 spelniajacy role rozdzie¬ lacza. W tylnej czesci chwytaka zawieszony jest kosz17. 25 Do elementów napedu chwytaka nalezy: prze¬ kladnia pasowa 18 odbierajaca naped z kola pa¬ sowego ciagnika,' przystawka napedowa 19 ze sprzeglem, lozyskowana nieruchomo wzgledem ciagnika, walek przegubowy 20 z teleskopem, 30 dwie przekladnie katowe 21, dwa walki przegu¬ bowe 22 z teleskopami, dwie przystawki 23 z ko¬ lami lancuchowymi, dwie przekladnie lancuchowe 24 i krazki napedzajace pasy 10. Do elementów napedu przyrzadu tnacego 61 naleza: przekladnia 35 pasowa 25 odbierajaca naped z kola pasowego ciagnika, przystawka napedowa 26 lozyskowana nieruchomo wzgledem ciagnika, walek przegubom wy 27 z teleskopem, przekladnia katowa 28 umieszczona na przyrzadzie tnacym 6.Zmodyfikowane wykonanie kosiarki rózni sie tym, ze rama 29 jest nieruchoma wzgledem ciagnika, a ramy 8 krazków chwytaka polaczone sa z druga obejma 14 chwytaka przegubcwo. Elementy skla¬ dowe przyrzadu tnacego przedstawiaja fig. 4, 5 i 6. 45 Tarcza 30 z nozami 31 w ilosci 2,3 lub 4 lozyskowa¬ na jest w wewnetrznej tulei 32 przyrzadu tnacego, która przesuwa sie w korpusie przyrzadu 33.Do korpusu 33 przymocowana jest górna oslona 34 tarczy a do niej przymocowany jest zespól bag¬ netów 35 z dolna oslona 36 tarczy. Na kazdym bag¬ necie zespolu bagnetów 35, osadzone jest przeciw- ostrze 37. Z przyrzadem tnacym polaczona jest prze¬ kladnia katowa 28, odbierajaca naped z walka przegubowego 27. Kat ostrza noza 31 yn = 18°-i-240.Kat ostrza pomocniczej krawedzi tnacej noza 31 ynp = 18° -r- 24°. Kat zaostrzenia przeciwostrza 37 ypo = 50° -i- 70°. Dlugosc przeciwostrzy 37 dosto¬ sowana jest do dlugosci krawedzi tnacej nozy 31.Ilosc nozy i ich dlugosc dostosowane sa do pred¬ kosci ruchu tarczy 30 i predkosci ruchu kosiarki.Dzialanie urzadzen kosiarki jest nastepujace: pa¬ sy 12 chwytaka rozpiete miedzy przednimi krazka¬ mi napinajacymi 9 i napedzajacymi je tylnymi krazkami 10, dociskane do siebie ustawionymi na ^ 4 przemian krazkami dociskajacymi 11 poruszaja sie wspólbieznie z predkoscia dostosowana do predT kosci ruchu kosiarki. Pedy scinanego rzedu wikliny oddzielane od pedów sasiedniego rzedu wprowa¬ dzane sa przy pomocy czynnych rozdzielaczy w po¬ staci pasów klinowych 16 napedzanych przez ko¬ la pasowe 15, zwiazane z przednimi krazkami 9 lub przy pomocy biernych rozdzielaczy, w postaci ustawionych ukosnie wasów, do klinowego wejscia miedzy przednimi krazkami napinajacymi 9 i na¬ stepnie zaciskane miedzy pasami 12 chwytaka.W czasie dalszego ruchu kosiarki pedy zacisniete w nachylonym chwytaku sa podciagane ku górze.Pedy wygiete prostuja sie, pedy rosnace na brze¬ gach rzedu nachylane sa dcH jego osi, przez co zmniejsza sie szerokosc rzedu w plaszczyznie ciecia.Napiecie pasów 12 jest regulowane i dobrane tak, by pedy po wyprostowaniu mogly sie z nich wy¬ suwac bez wystapienia uszkodzen.Nastepnie przednie czesci bagnetów przyrzadu tnacego wprowadzaja rozdzielane pedy do obszarów ciecia przy przeciwostrzach 37 poszczególnych bag¬ netów. Przednia rozdzielajaca czesc pierwszych bagnetów (liczac od strony nadchodzacego noza) odgieta zostala w prawo w tym celu, by nie wpro¬ wadzac do tych obszarów ciecia pedów, które by¬ lyby znacznie odchylone od przeciwostrza (fig. 6).Nadchodzacy nóz 31 nachyla do przeciwostrza 37 pedy oddalone od niego i po oparciu ich o prze- ciwostrze 37 przecina je. Sciete pedy odnoszone sa z przyrzadu tnacego 6 przez pasy 12 chwytaka i na jego koncu zrzucane do podwieszonego ko¬ sza 17 lub na przenosnik poprzeczny, który prze¬ nosi je do kosza zawieszonego w innym miej¬ scu. Opróznianie kosza odbywa sie przez przechy¬ lanie go lub przez otwieranie uchylnego dna.Naped pasów 12 chwytaka uzyskany jest z kola pasowego ciagnika lub z walka przekaznikowego mocy i przeniesiony przez przekladnie pasowa 18 na przystawke napedowa 19 ze sprzeglem sluzacym do wylaczania napedu w czasie manewrowania i transportu kosiarki. Z przystawki 19 naped prze¬ niesiony jest przez walek przegubowy 20 z telesko¬ pem na dwie sprzezone ze soba przekladnie kato¬ we 21 umocowane na ruchomej wzgledem ciagnika ramie 2 kosiarki i z nich przez dwa walki przegu¬ bowe 22 z teleskopami, które pozwalaja zmieniac polozenie ram 8 krazków chwytaka wzgledem ra¬ my kosiarki na dwie przystawki z kolami lancucho¬ wymi 23. Przystawki 23 przez dwie przekladnie lancuchowe 24 napedzaja tylne krazki 10 napedza¬ jace pasy 12 chwytaka. Obroty przekaznika mocy ciagnika zwiazane sa z obrotami mechanizmu jazdy.Do przeniesienia napedu przekaznika mocy ciagnika na przyrzad tnacy 6 kosiarki sluza: prze¬ sadnia pasowa 25, przystawka napedowa 26, walek przegubowy 27 z teleskopem i przekladnia katowa 28 osadzona na wewnetrznej tulei lozyskowej 32 walka tarczy 30 przyrzadu tnacego 6 lub na jego korpusie 33. Przyrzad tnacy polaczony jest z rama 2 kosiarki przy pomocy czworoboku przegubowego 7, który poprzez znany uklad dzwigni lub ciegien pozwala przy pomocy recznej dzwigni dostosowy¬ wac w sposób ciagly wysokosc ciecia do warunków terenowych.55 779 Przesuwanie tulei 32, w której lozyskowany jest walek z tarcza 30 przyrzadu tnacego wzgledem korpusu 33 przyrzadu zmienia odleglosc miedzy po¬ wierzchniami przylozenia nozy 31 i przeciwostrzy 37, w celu dostosowania jej do warunków i wyma¬ gan jakosci ciecia. W zmodyfikowanej budowie przyrzadu tnacego 6 przy lozyskowaniu walka z tarcza 30 w korpusie przyrzadu, taki sam skutek osiaga sie przez przesuwanie oslony 34 przyrzadu tnacego wzgledem jego korpusu 33. Dolna oslona 36 przyrzadu chroni pienki przed uszkadzaniem ich przez noze w tylnej czesci przyrzadu tnacego.Kosiarke wprowadza sie w polozenie transpor¬ towe przy pomocy podnosnika hydraulicznego ciag¬ nika, który poprzez ciegna powoduje obrót przegu¬ bowego czlonu 3 ramy 2. Ruch tego czlonu prze¬ niesiony jest przez ciegno lub popychacz na tuleje 5 kola podporowego 4, przez co zapewnia sie rów¬ nolegle podnoszenie ram. W zmodyfikowanym wy¬ konaniu przedstawionym na fig. 3, w którym rama kosiarki polaczona jest sztywno z ciagnikiem, po¬ lozenie transportowe uzyskuje sie przez uniesienie przyrzadu tnacego 6 w najwyzsze polozenie i przez uniesienie przedniej czesci chwytaka, którego ramy 8 krazków moga byc w przedniej obejmie 13 2g chwytaka przesuwane w góre, a w tylnej obejmie 14 chwytaka zamocowane sa obrotowo. PL