Pierwszenstwo: Opublikowano: 11.VI.1965 (P 109 486) 02.111.1965 Czechoslo¬ wacja 10.VIII.1968 55767 KI. 4C c i,l4 MKP F "02 f UKD Wspóltwórcy wynalazku: inz. Eugeniusz Ajzenberg, inz. Jan Ziólkowski Wlasciciel patentu: Polsko-Czechoslowacki Osrodek Badawczo-Rozwo¬ jowy Ciagników, Brno (Czechoslowacja) Odsrodkowy filtr olejowy z samoczynna regulacja cisnienia i ilosci przeplywajacego oleju Przedmiotem wynalazku jest odsrodkowy filtr olejowy z samoczynna regulacja cisnienia i ilosci przeplywajacego oleju przez filtr w zaleznosci od zapotrzebowania oleju przez silnik. W istnieja¬ cych rozwiazaniach pelnoprzeplywowego odsrod¬ kowego filtra olejowego nie istniala mozliwosc samoczynnej regulacji ilosci przeplywajacego przez filtr oleju w zaleznosci od ilosci oleju zapotrzebo¬ wanego przez silnik. Ilosc przeplywajacego oleju przez silnik zalezna jest od stanu jego zuzycia.Przez nowy silnik przeplywa 4—5-krotnie mniej¬ sza ilosc oleju niz przez isilnik po dlugotrwalej eksploatacji. Jakosc filtracji oleju w pelnoprzeply- wowym filtrze odsrodkowym zalezna jest od szyb¬ kosci jego przeplywu przez wirnik filtra. Czym mniejsza jest ilosc* przeplywajacego oleju, tym mniejsza jest jego szybkosc przeplywu i tym lepsza jest jakosc filtracji.Jednoczesnie dla uzyskania duzej szybkosci ob¬ wodowej wirnika filtra konieczne jest odpowied¬ nio wysokie cisnienie oleju, które za filtrem musi byc zredukowane.W dotychczas -znanych rozwiazaniach pelno- przeplywowych filtrów odsrodkowych zredukowa¬ nie i utrzymanie stabilnego cisnienia oleju w sil¬ niku bylo uzyskiwane przy pomocy zaworu prze¬ lewowego umieszczonego za filtrem, który nad¬ miar oleju zlewal do miski olejowej silnika. W tym ukladzie przez filtr przeplywa zawsze pelna ilosc oleju, niezaleznie od stanu zuzycia silnika, 10 15 10 25 30 co powoduje zmniejszenie jakosci filtrowania oleju ze wzgledu na duze szybkosci przeplywu.Niedogodnosci te usuwa pelnoprzeplywowy od¬ srodkowy filtr olejowy z samoczynna regulacja cisnienia i ilosci przeplywajacego oleju przez filtr wedlug niniejszego wynalazku, za pomoca zaworu redukcyjnego samoczynnie regulujacego cisnienie i ilosc oleju przeplywajacego przez filtr w zaleznosci od ilosci oleju zapotrzebowanego przez silnik.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój pelnoprzeplywowego odsrodkowego filtra olejowego z zaworem samo¬ czynnie redukujacym cisnienie oraz schemat pod¬ laczenia tego filtra z pompa olejowa i glównym olejowym kanalem silnika, fig. 2 przedstawia przekrój filtra wzdluz linii A-A na fig. 1. W ukladzie przedstawionym na fig. 1, olej z miski olejowej ,silnika podawany jest przez pompe 1 do kanalu 2 pelnoprzeplywowego odsrodkowego filtra olejowego, nastepnie poprzez wkladke gwiazdzista 3 otwory 4 i 5 w osce 19 dostaje sie do pierscieniowej komory 6 w wirniku filtra.W pierscieniowej komorze 6 nastepuje rozdzial oleju na dwa strumienie. Jeden strumien otwo¬ rami 7 dostaje sie do dwóch dysz 8 i wyplywajac z nich nadaje ruch obrotowy wirnikowi filtra, po czym splywa do miski olejowej silnika.Drugi strumien oleju z komory pierscieniowej 6 5576755767 wyplywa otworami 9 dp przestrzeni 10 wirnika, gdzie, pod wplywem sily odsrodkowej nastepuje oddzielenie zanieczyszczen od oleju. Czysty olej otworami 11 dostaje sie do przestrzeni 12 wirnika.Z przestrzeni 12 olej po przejsciu przez otwory 13 lub maly otworek 14 w osce filtra 19, pierscie¬ niowe wytoczenie 26 i otwory 27 w tloczku 18, przeplywa rurka 15 i kanalem 16 do glównego olejowego kanalu silnika 17.Przeplywem oleju przez otwory 13 lub maly otworek 14 steruje samoczynnie tloczek 18, spre¬ zyna 20 i zderzak 24, zaworu redukcyjnego u- mieszczonego w osi filtra 19. Os filtra 19 jest w dolnej czesci umocowana sruba 25. W srubie 25 wykonane sa otwory 21, a jednoczesnie znajduje sie w niej zawór bocznikowy 22, na który dziala sprezyna 23. Przy zatrzymanym silniku, gdy pom¬ pa olejowa 1 nie podaje oleju, sprezyna 20 za¬ woru redukcyjnego dziala na tloczek 18, który znajduje sie w polozeniu dolnym, jak pokazano na fig. 1, wówczas otwory 13 sa odsloniete. Przy pracy silnika, gdy zapotrzebowanie oleju jest ma¬ le, olej przeplywajac przez otwory 13 z mala predkoscia nie jest dlawiony i w rurce 15, ka¬ nale 16 i glównym olejowym kanale silnika 17 panuje duze cisnienie oleju. Cisnienie to dziala¬ jac na tloczek 18 zaworu redukcyjnego powoduje pokonanie napiecia sprezyny 20 i przesuniecie tloczka w polozenie górne w kierunku zderzaka 24.W tym polozeniu tloczek 18 zamyka otwory 13 otwierajac maly otwór 14. Olej przeplywajac przez otwór 14 posiada wieksza predkosc przeply¬ wu nastepuje wiec zredukowanie jego cisnienia do zadanej wielkosci uzaleznionej od srednicy otworu 14. W miare wzrostu zapotrzebowania ole¬ ju przez silnik nastapi nieznaczny spadek cisnie- 10 30 nia oleju, sprezyna 20 przesunie tloczek nieco ku dolowi i dolna krawedz pierscieniowego wytocze¬ nia 26 w tloczku 18 odsloni czesciowo otwory 13 i przepuszcza tym samym wieksza ilosc oleju po¬ trzebna do smarowania silnika.Jezeli nastapi duzy wzrost oporów przeplywu oleju na drodze od kanalu 2 do kanalu 16 np. dla zimnego oleju, zadziala wtedy zawór boczni¬ cowy 22 umieszczony w srubie 25. Róznica cisnien oleju panujaca w kanale 2 i kanale 16 spowoduje pokonanie napiecia sprezyny 23 i podniesie zawór bocznikowy 22, wówczas olej z kanalu 2 poprzez otwory 21 poplynie do kanalu 16 i glównego ole¬ jowego kanalu silnika 17 omijajac calkowicie wir¬ nik filtra odsrokowego. PL