OpUblikowano: 20VIIL1968 55761 KI. 42 k, 26 MKP G011 5/2b £XA UKP Wspóltwórcy wynalazku; inz. Jan Tulik, Boleslaw Maciejewski Wlasciciel patentu: Zaklady Metalowe im. Gen. Waltera, Radom (Pol¬ ska) Urzadzenie do badania wytrzymalosci kluczy Przedmiotem wynalazku jest uniwersalne urza¬ dzenie hydrauliczne do badania wytrzymalosci klu¬ czy zwlaszcza momentem obrotowym. Znane przy¬ rzady do badania wytrzymalosci kluczy, zwlaszcza momentem obrotowym sa prymitywne i obslugiwa¬ ne recznie, a odpowiedniej wartosci naciski na szczeki badanego klucza wywierane sa recznie przez robotnika obslugujacego urzadzenie. Przyrzady takie maja te wade, ze nie zapewniaja stalej wartosci na¬ cisku na szczeki badanego klucza, maja mala wy¬ dajnosc oraz wymagaja duzego wysilku fizycznego robotnika zatrudnionego przy ich obsludze.Istota wynalazku polega na wyposazeniu urzadze¬ nia w dwa identyczne hydrauliczne stanowiska ba¬ dawcze umieszczone na plycie poziomej zamocowa¬ nej do plyty stolu urzadzenia.Z jednej strony plyty znajduje sie stanowisko do¬ stosowane do badania kluczy o mniejszych rozmia¬ rach, a z drugiej do kluczy o wiekszych rozmia¬ rach.Badanie wytrzymalosci kluczy momentem obro¬ towym na urzadzeniu wedlug wynalazku polega na uprzednim zalozeniu klucza szczekami na nasadke w ksztalcie nakretki, osadzona, w trzpieniu zamo¬ cowanym w lozysku i umocowaniu klucza za ra¬ mie w specjalnym uchwycie, a nastepnie urucho¬ mieniu pompy zasilajacej hydrauliczne urzadzenie obciazajace. Plyn tloczony pod odpowiednim cisnie¬ niem przez pompe zasilajaca powoduje przesuwa¬ nie tloka silownika, który poprzez odpowiedni uklad 10 20 25 30 polaczen z dzwignia powoduje jej obrót wraz z trzpieniem i nasadka, która badany klucz obejmuje szczekami i wywoluje moment o zadanej wartosci obciazajacy szczeki badanego klucza.W przewodach ukladu hydraulicznego wbudowa¬ ny jest manometr, wyskalowany w jednostkach mo¬ mentu — KGm. Regulacja cisnienia cieczy na po¬ wierzchnie tloka silownika odbywa sie za pomoca odpowiednich dlawików zamontowanych w ukla¬ dzie hydraulicznym. Po zakonczeniu próby, suwa¬ kiem sterujacym umieszczonym w ukladzie hydra¬ ulicznym zostaje odwrócohy kierunek przeplywu cieczy, która wytwarza cisnienie z odwrotnej stro¬ ny tloka silownika, powodujac obrót dzwigni wraz z trzpieniem w przeciwnym kierunku zwalniajac tym samym moment obciazajacy szczeki badanego klucza.Urzadzenie wedlug wynalazku cechuje sie zwarta i sztywna konstrukcja oraz mala masa czesci rucho¬ mych, a dzieki zainstalowaniu dwóch niezaleznych od siebie stanowisk do badania i wmontowaniu w ukladzie zasilajacym przyrzadów regulujacych ob¬ ciazenia, mozna badac jednoczesnie dwa róznej wielkosci klucze róznymi momentami w zaleznosci od ich wielkosci. Przedmiot wynalazku jest przed¬ stawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat hydraulicznego napedu urzadzenia, fig. 2 — jedna strone urzadze¬ nia badawczego zainstalowanego na pionowej ply¬ cie, a fig. 3 — przekrój A—A trzpienia obrotowego.A 55 7613 Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z pom¬ py zasilajacej 1 umocowanej na plycie poziomej sto¬ lu 2, suwaków sterujacych 3, dlawików 4 i mano¬ metrów 9 wskazujacych wartosci momentów w KGm polaczonych przewodami hydraulicznymi 11, 20, 19 z silownikiem 8, umieszczonym na plycie pio¬ nowej 5. Do plyty pionowej 5 (fig. 2) umocowany jest równiez uchwyt 6 mocujacy badany klucz oraz dzwignia 7 jednym koncem polaczona z osadzonym w lozylsiku tocznym 16 trapieni:eim 21 z. nasadka 'wy¬ mienna 10, a drugim koncem polaczona jest poprzez hak 15, ciegno 14 i tloczysko 13 z tlokiem 12.Elementy te stanowia jedno stanowisko badawcze i sa usytuowane po jednej stronie plyty pionowej 5 (fig. 2), natomiast po przeciwnej stronie tej plyty jest takie samo stanowisko z tym, ze przystosowane jest do badania, klluiczy o mamiejisizyoh rozmiarach. Si¬ lowniki obydwu stanowisk badawczych napedzane sa jedna pompa zasilajaca 1.Uruchomienie urzadzenia badawczego w celu przeprowadzenia badan wytrzymalosciowych polega na uprzednim zalozeniu badanego klucza szczekami na nasadke wymienna 10, która osadzona jest na trzpieniu obrotowym 21 zamocowanym w lozysku 16 i umocowaniu go za ramie w specjalnym uchwy¬ cie 6, a nastepnie wlaczeniu pompy zasilajacej 1.Pompa 1 tloczy ciecz przewodem 11 do suwaka ste¬ rujacego 3 oraz przez dlawik 4, przewodem 19 do dolnej czesci silownika 8, powodujac w ten sposób ruch pionowy tloka 12. Tlok 12 polaczony jest przez tloczysko 13 i ciegno 14 z hakami 15 zaklada¬ nymi na wystepy dzwigni 7. Dzwignia 7 drugim swym koncem umocowana na stale do trzpienia 21 z nasadka wymienna 10, obraca go o pewien kat wokól jego wlasnej osi.Ruch tloka przez obrót trzpienia 21 wraz z na¬ sadka wymienna 10 w ksztalcie nakretki, dziala odpowiedniej wartosci momentem na obejmujace ja szczeki badanego klucza. Wartosc tego momentu jest regu^wana dlawikiem 4, który mozna otwie¬ rac i zamykac czesciowo lub calkowicie w zaleznosci od wielkosci badanego klucza. Z chwila calkowite¬ go zamkniecia dlawika 4 ciecz o maksymalnej war- 761 4 tosci cisnienia dostarczana jest pompa zasilajaca 1 poprzez przewód 11, suwak 13 i przewód 19 pod powierzchnie tloka 12 silownika 8, przez co osiaga¬ na jest maksymalna wartosc momentu. Gdy nastapi 5 calkowite otwarcie dlawika 4, pompa zasilajaca 1 przetlacza ciecz ze zbiornika 18 przez suwak 3, dlawik 4 przewodem 17 powtórnie do zbiornika 18.Wartosc wywolanego momentu odczytywana jest na manometrze 9 posiadajacym skale wycechowana 10 w KGm, który polaczony jest z przewodem 19 do¬ starczajacym ciecz do silownika 8 i z suwakiem sterujacym 3L Wartosc momentu w zaleznosci od rodzaju badanego klucza ustalana jest przez regu¬ lowanie za posrednictwem dlawika 4 wartosci cis- l5 nienia oddzialywujacego na powierzchnie tloka 12.Po zakonczonej próbie suwakiem sterujacym 3 zmieniany jest kierunek obiegu cieczy i wtedy ciecz przewodem 20 zostaje wprowadzona do górnej cze¬ sci silownika 8, powodujac zmiane kierunku ruchu 20 tloka 12 i co za tym idzie powrotny ruch dzwigni 7, az do pozycji wyjsciowej, co oznacza, ze cykl bada¬ nia jest zakonczony. 25 PL