Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.VIII.1968 55699 ty*,**!** KlT 49 a, 35/01—* MKP B 23 b l)Aj2 # UKD Wspóltwórcy wynalazku: inz. Kazimierz Ruchaj, mgr inz. Edward Skrzypczak Wlasciciel patentu: Zaklady Przemyslu Metalowego H. Cegielski Przed¬ siebiorstwo Panstwowe, Poznan (Polska) Bezstykowy przelacznik wielopolozeniowy do imaków narzedzio¬ wych w obrabiarkach do metali Przedmiotem wynalazku jest bezstykowy prze¬ lacznik wielopolozeniowy do imaków narzedzio¬ wych w obrabiarkach do metalu, zwlaszcza 4-ro polozeniowy przelacznik na przyklad programu imaka suportu bocznego w tokarce rewolwerowej.Znane sa wielopolozeniowe przelaczniki do ima¬ ków narzedziowych w obrabiarkach do metalu zlozone z odpowiednio rozmieszczonych i zabudo¬ wanych np. w podstawach tych imaków laczników miniaturowych lub innych elementów stykowych.W czasie pracy obrabiarki podstawa imaka jest zalewana chlodziwem, które moze przedostawac sie az do laczników czy elementów stykowych. W zwiazku z powyzszym trwalosc mechaniczno-elek- tryczna i niezawodnosc dzialania tych przelaczni¬ ków jest bardzo mala.Wynalazek ma na celu unikniecie tych niedo^- godnosci i skonstruowanie bezstykowego przelacz¬ nika wielopolozeniowego, calkowicie zabezpieczo¬ nego przed ujemnym dzialaniem chlodziwa.Wedlug wynalazku cel ten osiaga sie przez za¬ budowanie w podstawie imaka odpowiednio roz¬ mieszczonych czujników indukcyjnych, oraz przez zaopatrzenie czesci imaka wspólpracujacej z pod¬ stawa w rowek profilowy. Czesc imaka z rowkiem profilowym jest zwora dla obwodów magnetycz¬ nych czujników. Rowek jest tak wykonany, iz dla kazdego polozenia imaka wzgledem podstawy wy¬ stapi inna kombinacja przewodnosci magnetycz- njrch czujników, co powoduje odpowiednie zmia- 10 15 20 30 ny opornosci indukcyjnych cewek czujników.Zmiany opornosci indukcyjnych cewek wykorzy¬ stywane sa do sterowania przerzutnikami tranzy¬ storowymi ukladu elektronicznego umieszczonego poza imakiem. Wyjscie ukladu elektronicznego stanowia przekazniki elektromagnetyczne lub wzmacniacze.Wielopozycyjny przelacznik bezstykowy wedlug wynalazku charakteryzuje sie prosta budowa i du¬ za niezawodnoscia dzialania.Przedmiot wynalazku jest dokladniej opisany na przykladzie wykonania w zwiazku z rysunkiem, na którym fig. 1 przedstawia podstawe oraz dolna czesc imaka 4-ro polozeniowego w przekroju pio¬ nowym, fig. 2 — ten sam imak w przekroju po¬ ziomym wzdluz linii A—A na fig. 1, a fig. 3 — elektryczny schemat blokowy przelacznika tego imaka.I Jak uwidoczniono na rysunku, w podstawie 1 imaka, sa umieszczone na jednej srednicy pod ka¬ tem 90° dwa czujniki indukcyjne 2 zaopatrzone w .cewki S. W dolnej czesci imaka 4 wykonany jest rowek profilowy 5. Rowek posiada dlugosc polowy obwodu kola, którego srednica przechodzi przez osie czujników 2.Cewki 3 czujników sa polaczone z ukladem elek¬ tronicznym zlozonym z dwóch przetworników syg¬ nalów 6, dwóch monostabilnych przerzutników tranzystorowych 7 i dwóch miniaturowych prze¬ kazników elektromagnetycznych 8. Kombinacje 5569955699 styków tych przekazników pozwalaja na uzyska¬ nie czterech niezaleznych obwodów wyjsciowych.Obwód magnetyczny kazdego czujnika 2 sklada sie z jego rdzenia, podstawy imaka 1 oraz imaka 4.Imak 4 spelniajacy funkcje ruchomej zwory dzie¬ ki posiadaniu rowka 5 powoduje rózna ale okre¬ slona przewodnosc magnetyczna opisanego obwodu dla kolejnych polozen imaka wzgledem podstawy.Wynikajace z powyzszego zmiany opornosci induk¬ cyjnych cewek czujników 3 za posrednictwem opi¬ sanego ukladu elektronicznego steruja zalaczaniem i wylaczaniem wspomnianych przekazników 8, któ¬ rych styki wykorzystuje sie do przesterowywania np. obrotów wrzeciona oraz posuwu suportu od¬ powiednio do wymogów narzuconych przez na¬ rzedzie, które przy danym polozeniu imaka obra¬ bia material, oraz do wymogów wynikajacych z zadanej jakosci obrabianej powierzchni. PL