Pierwszenstwo: 16. XII. 1965 Szwecja Opublikowano: 30. VIII. 1968 55637 KI. 74 d, 3/01 MKP CUW-T-"" UKD Wlasciciel patentu: Kockums Mekaniska Versktads Aktiebolag, Malmó (Szwecja) Membranowy nadajnik dzwieku napedzany czynnikiem pod cisnieniem oraz sposób wytwarzania sygnalów dzwiekowych Przedmiotem wynalazku jest nadajnik dzwieku napedzany czynnikiem pod cisnieniem, oraz sposób wytwarzania sygnalów dzwiekowych. Wynalazek niniejszy odnosi sie do cisnieniowych cieczowych nadajników akustycznych, zawierajacych membra¬ ne, obudowe membrany oraz polaczony z nimi glo¬ snik sygnalu dzwiekowego, a takze zawór steru¬ jacy doplywem czynnika pod cisnieniem, umiesz¬ czony pomiedzy komora wlotowa czynnika nape¬ dzajacego, osadzona w obudowie membrany, a przejsciem przez kanal rezonansowy. Zawór ste¬ rujacy sklada sie z gniazda umieszczonego w obu¬ dowie membrany oraz z opartej o gniazdo mem¬ brany, która pod wplywem czynnika napedzajacego w komorze wlotowej, unosi sie okresowo z gniaz¬ da, z czestotliwoscia akustyczna wlasciwa nadaj¬ nikowi dzwieku.Nadajniki dzwieku tego rodzaju dzialaja zwykle pod wplywem cisnienia powietrza, pary lub dwu- lenku wegla. W przypadku, gdy czynnikiem na¬ pedowym jest para, niezwykle trudno jest zapobiec powstawaniu skroplin w parze doprowadzanej do nadajnika. Woda w czasie przechodzenia przez szczeline pomiedzy gniazdem i membrana, moze spowodowac nieregularnosci w ruchach membrany, których wynikiem jest nieczysty i slaby dzwiek.W takim* przypadku otrzymanie zadowalajacego dzwieku w nadajniku jest utrudnione lub nie¬ mozliwe. Równiez w przypadku innych gazowych lub parowych czynników napedowych moga wy¬ stapic podobne niekorzystne warunki, gdy czynnik napedowy zawiera czasteczki ciekle, takie jak skropliny. Podejmuje sie zatem starania celem eli¬ minacji jakiejkolwiek cieczy, która moglaby byc zawarta w czynniku napedowym, przy czym kroki podejmowane obecnie w tym celu ida w kierunku oddzielenia skroplin od czynnika zanim osiagna one szczeline miedzy gniazdem i membrana. Me¬ toda tradycyjna odnosnie membranowych nadajni¬ ków dzwieku uruchamianych para polega na izo¬ lacji cieplnej tych czesci nadajnika dzwieku, w których tendencja do powstawania skroplin jest najwieksza, na przyklad przez otaczanie tych czesci tak zwanym plaszczem parowym, to jest izolowana komora, do której para naplywa stop¬ niowo w miare powstawania skroplin i z której odciaga sie skropliny przy uzyciu odpowiednich srodków. Taki uklad zwieksza koszty nadajnika, a poza tym jest niepraktyczny z punktu widzenia 20 eksploatacji.Wynalazek niniejszy ma na celu wyeliminowa¬ nie tych niedogodnosci. Wedlug wynalazku za¬ miast oddzielac ciecz od czynnika napedowego za¬ nim zdazy on przeplynac przez zawór membrano- 25 wy, czynnik ten bezposrednio przed, podczas lub po wejsciu do komory wlotowej otrzymuje cieplo wystarczajace dla szybkiego odparowania jakiej¬ kolwiek cieczy w nim zawartej w miare doplywu czynnika zanim zdazy on dotrzec do zaworu. 30 W ten sposób przez szczeline pomiedzy membrana 10 15 5563755637 4 i gniazdem przeplywa tylko pozbawiony skroplin czynnik napedowy.Membranowy nadajnik dzwieku wedlug wyna¬ lazku sklada sie z obudowy tworzacej komore gniazda pierscieniowego w wyzej wymienionej ko¬ morze, oraz z membrany umieszczonej w komorze i tworzacej wewnatrz niej przegrode miedzy kana¬ lem wloowym na zewnatrz wspomnianego gniazda i kanalem rezonatora tego gniazda, a ponadto z syreny rezonansowej stanowiacej kanal przelo¬ towy bedacy dalszym ciagiem kanalu rezonatora, przy czym membrana, jako ruchomy czlon zaworu, stanowi we wspóldzialaniu z gniazdem zawór ste¬ rujacy polaczeniem miedzy obu przewodami. Poza tym nadajnik sklada sie z przewodu polaczonego z kanalem wlotowym i doprowadzajacego plyn napedowy celem okresowego unoszenia membrany z gniazda z nastawiona z góry czestotliwoscia aku¬ styczna, przy czym kanal wlotowy i czesc prze¬ wodu znajduja sie w bezposrednim wzajemnym sa¬ siedztwie, a kanal wlotowy tworzy przestrzen wlotowa dla wspomnianego zaworu. Ponadto na¬ dajnik zawiera przynajmniej jeden ogrzewacz elektryczny umieszczony w przestrzeni wlotowej w taki sposób, aby byl omywany przez czynnik na¬ pedowy doprowadzany do nadajnika dzwieku.W ten sposób otwieraja sie calkiem nowe per¬ spektywy przed sygnalizacyjna eksploatacja na¬ dajników dzwieku typu membranowego. W zasa¬ dzie, czynnik napedowy moze miec dowolna za¬ wartosc cieczy, pod warunkiem, ze ilosc dostarczo¬ nego ciepla okaze sie wystarczajaca dla odparo¬ wania cieczy doprowadzonej do komory wlotowej.W ten (sposób istnieje mozliwosc doprowadzania calej ilosci czynnika napedowego w postoci cieklej, szczególnie, jezeli jego cieplo parowania jest nie¬ wielkie, jak w przypadku Cieczy lotnych, alkoholi, freonu itp., dzieki czemu zamienia sie on w postac gazu lub pary dopiero po przedostaniu sie do ko¬ mory wlotowej. Mozliwe jest równiez zastosowa¬ nie plynu latwopalnego, zapalanego pod wplywem zetkniecia sie z ogrzewaczem, przy czym powstaja gazy spalinowe. W takich przypadkach istnieje mozliwosc nadawania sygnalów przez zastrzykiwa- nie niewielkiej dawki cieklego czynnika do ko-. mory wlotowej, najlepiej w postaci jednego lub wiecej drobnych strumieni uderzajacych na przy¬ klad o powierzchnie ogrzewana, lub w postaci pia¬ ny, która zamienia sie natychmiast w pare lub gaz, po czym utworzony w ten sposób gaz lub para dzialaja na membrane.* Zasadnicza zaleta takiego rozwiazania jest znacz¬ ne uproszczenie magazynowania czynnika nape¬ dowego. Gazowy czynnik napedowy nalezy prze¬ chowywac zawsze pod cisnieniem gwarantujacym wlot do nadajnika dzwieku w czasie nadawania sygnalów, po otwarciu zaworu miedzy nadajni¬ kiem dzwieku a komora cisnieniowa. W razie na¬ tomiast uzycia cieczy jako czynnika napedowego, nie zachodzi koniecznosc poddawania jej pod ci¬ snieniem. Istnieje moznosc zastrzykiwania jej do komory wlotowej przy uzyciu prostej pompy recz-* nej, której dzialanie mozna polaczyc z uruchamia¬ niem przelacznika - ogrzewacza elektrycznego dla odparowania cieczy w komorze wlotowej. Szcze¬ gólnie w odniesieniu do malego sprzetu przenos¬ nego, zalety ekonomiczne i uzytkowe sa duze, na przyklad ze wzgledu na znaczne uproszczenie na- 5 pelniania i skladowania czynnika napedowego.Przyklad postaci wykonania membranowego na¬ dajnika dzwieku wedlug wynalazku zostal uwi¬ doczniony na zalaczonym rysunku, na którym przedstawiono nadajnik w czesciowym rzucie bocz- 10 nym i przekroju osiowym.Stosownie do rysunku, nadajnik dzwieku obej¬ muje obudowe membrany, skladajaca sie z korpu¬ su 10 i polaczonej z nim pokrywy 11. Korpus 10 przechodzi we wklesle gniazdo 12 w ksztalcie grzy- 15 ba, wnetrze którego laczy sie z kanalem rezonan¬ sowym przechodzacym we wnerze syreny rezo¬ nansowej 13 umocowanej na korpusie. Membrana 14 jest docisnieta w obudowie pokrywa, co utrzy¬ muje ja w zetknieciu elastycznym z gniazdem 12. 20 W obudowie znajduje sie komora wlotowa 15 ota¬ czajaca gniazdo 12 i zaopatrzona w lacznik w po¬ staci filtru 16, dolaczajacy przewód 17 doprowa¬ dzajacy plyn napedowy do komory wlotowej.Membrana 14 stykajaca sie z gniazdem 12 stanowi 25 zatem we wspóldzialaniu z takowym zawór ste¬ rujacy lacznoscia miedzy komora wlotowa 15 i kanalem rezonansowym prowadzacym do syreny rezonansowej 13. Z chwila gdy cisnienie czynnika napedowego w komorze wlotowej osiagnelo war- 30 tosc wyznaczona, membrana zostaje uniesiona z gniazda i zmuszona do drgan z czestotliwoscia akustyczna wlasciwa dla nadajnika dzwieku, na która nastrojono syrene, co powoduje emisje dzwie¬ ku na wylocie syreny rezonansowej. Jak dotad, 85 opisany nadajnik dzwieku typu membranowego stanowi konstrukcje znana, dzialajaca na zna¬ nych zasadach.Wedlug wynalazku w komorze wlotowej w bez¬ posrednim sasiedztwie z lacznikiem 16 przewidzia- 40 no ogrzewacz elektryczny 18. Przewody elektryczne do tego ogrzewacza wyprowadzone sa z komory wlotowej 15, w miejscu oznaczonym liczba 19.Zgodnie z wynalazkiem, obudowa membrany jest ponadto calkowicie otulona warstwa izolacji cie- 45 plnej 20, która moze pokrywac równiez czesc re¬ zonansowa syreny, z mozliwoscia ogrzewania tej ostatniej spiralami grzejnymi. Ogrzewacz 18 ma wydajnosc dostateczna dla natychmiastowego od¬ parowania, w chwili wplywu czynnika napedowe¬ go, cieczy w nim zawartej, tak ze tylko gaz lub para dociera do zaworu utworzonego przez mem¬ brane 14 i gniazdo 12, bez wzgledu na to, czy czynnik napedowy sklada sie calkowicie z cie¬ czy, czy gazu lub pary z czasteczkami cieczy w niej zawartymi. Zamiast zamieniac sie w postac gazu lub pary^ przy zetknieciu z ogrzewaczem 18, czynnik moze byc takiego rodzaju, ze zapala sie i spala, przy czym utworzone w ten sposób gazy _. spalinowe dzialaja na membrane. 80 Ogrzewacz 18 pokazany jest w tym przypadku jako elektryczna spirala grzejna, moze jednak, oczywiscie, przybierac formy bardziej lub mniej zlozone, dla utworzenia duzej i wydajnej po- 35 wierzchni ogrzewania w celu jiatychmiftstpwego:5 55637 6 odparowania czynnika napedowego. Ogrzewacz 18 moze równiez byc umieszczony w otworze wloto¬ wym 16, 17 komory wlotowej 15 lub bezposrednio przed nim.Wynalazek nie ogranicza sie do przedstawionego na rysunku i opisanego nadajnika dzwieku typu membranowego, ale moze byc stosowany równiez w innych wersjach, nie odbiegajac od zasad wy¬ nalazku przedstawionych w zalaczonych zastrzeze¬ niach. PL