Opublikowano: 12.VI.1968 55581 KI 10 », 8/01, MKPV B 23 b U*CD sjsi.Twórca wynalazku: mgr inz. Jan Zautaszwili Wlasciciel patentu: Zaklady Przemyslu Metalowego H. Cegielski Przed¬ siebiorstwo Panstwowe, Poznan (Polska) Urzadzenie do zamiany ruchu obrotowego na posuwisto- zwrotny, zwlaszcza w przyrzadach do nacinania gwintów na automatach tokarskich Przedmiotem wynalazku jesit urzadzenie do za¬ miany ruchu obrotowego na powtarzalne okreslo¬ ne w czasie przemieszczenia posuwisto-zwrotne z mozliwoscia stopniowej regulacja wielkosci tych przemieszczen, zwlaszcza w przyrzadach do na¬ cinania gwintów na automatach tokarskich.W znanych urzadzeniach do nacinania gwintów na automatach tokarskich ruchy suportu nozowego uzyskuje sie za pomoca znanego- ukladu patron- -nakretka. W przypadku przejscia na inny skok nacinanego gwintu zachodzi koniecznosc dorobie¬ nia i wymiany patronu i nakretki. Powoduje to powstawanie dodatkowych kosztów zwiazanych z przystosowaniem przyrzadu. Ponadto znane urzadzenia nie pozwalaja na stosowanie wysokich predkosci skrawania z powodu wystepowania znacznych sil dynamicznych.Inne znane rozwiazania zagranicznych przyrza¬ dów do nacinania gwintów wyposazone sa w krzywki walcowe, bardzo klopotliwe do wykona¬ nia, które takze wymagaja kazdorazowego dora¬ biania i wymiany dla kazdego skoku i dlugosci nacinanego gwinltu.Wynalazek ma na celu skonstruowanie urzadze¬ nia, które umozliwiloby nacinanie gwintów o do¬ wolnym skoku i dowolnej dlugosci przy uzyciu jedynie wymiennych kól zebatych w napedach od¬ powiednich mechanizmów.Wedlug wynalazku cel ten osiaga sie przez za¬ stosowanie krzywki tarczowej lub czolowej lub 2 walcowej napedzanej od wrzeciona za posrednic¬ twem gitary zaopatrzonej w zespól wymiennych kól zejbatych. Czesc robocza krzywki ma ksztalt np. spirali Archimedesa. Krzywka wspólpracuje z popychaczem, który za posrednictwem nacietej na nim zejbatlki napedza kolo zebate, a to z kolei za posrednictwem nastepnej gitary napedza drugi popychacz, dzialajacy bezposrednio na suport no¬ zowy przyrzadu do nacinania gwintów.Odpowiednie dobranie kól zejbatych w gitarach umozliwia nacinanie gwintu o okreslonym skoku na okreslonej dlugosci przedmiotu obrabianego bez wymieniania krzywki, której skok roboczy jest staly, a Obroty sa uzaleznione od obrotów wrzeciona.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia naci¬ nanie gwintów metrycznych, calowych i specjal¬ nych, wewnetrznych lub zewnetrznych jedno lub wielozwojnych, przy lewych lub prawych obrotach wrzeciona obrabiarki. Osiaga sie to jedynie droga wymiany kól zejbatych w gitarach. Opisany wach¬ larz mozliwosci nacinania gwintów umozliwia jednoczesnie wykonywanie na obrabianym przed¬ miocie takze innych operacji, np. wiercenia, to¬ czenia poprzecznego itp.Cechy znamienne wyinalazku sa dokladniej opi¬ sane na przykladzie wykonania w zwiazku z ry¬ sunkiem, na którym uwidoczniono schemat kiine-' so matyczny urzadzenia. 25 55 58155 581 3 Walek 1, otrzymuje ruch obrotowy od nie po¬ kazanego na rysunku wrzeciona za posrednictwem nie pokazanej na rysunku przekladni stalej. Walek I napedza gitare 2 zaopatrzona w zespól wymien¬ nych kól zejbatych. Z gitary naped jest przenie¬ siony na walek 3 na którym jest osadzona krzyw¬ ka tarczowa 4, której czesc robocza posiada ksztalt spiradi Arch-imedesa.Krzywka 4 styka sie z popychaczem 5 dociska¬ nym do -niej za pomoca sprezyny 6. Fopychacz 5 jest zaopatrzony w zejbaflke, która za posrednic¬ twem kola zebatego osadzonego na walku 7 nape¬ dza gitare 8 wyposazona w zespól wymiennych kól zebatych. Gitara 8 za posrednictwem walka 9 i kola zebatego 10 przenosi naped na popychacz II zaopatrzony w zebatke. Popychacz 11 jest pola¬ czony bezposrednio z suportem nozowym 12 przy¬ rzadu do nacinania gwintów.Krzywka 4 posiada na swojej czesci roboczej okreslony staly skok, natomiast dlugosc ruchu wykonywanego przez suport nozowy 12 musi byc rózna w zaleznosci od dlugosci nacinanego gwin¬ tu. Wymagana dlugosc ruchu suportu 12 uzyskuje sie przez odpowiednie dobranie kól zebatych gi¬ tary 8. Wymagany skok nacinanego gwintu w 20 stosunku do obrotów wrzeciona uzyskuje sie przez dobranie kól zebatych gitary 2 napedzajacej krzywke 4. PL