Pierwszenstwo: Opublikowano: 20. VI. 1968 55548 m' why//i? MKP F-Wlr CZYI^lfcb\ M/ 'o+^nTOy^^on u\\u Twórca wynalazku: mgr inz. Wladyslaw Szala Wlasciciel patentu: Biuro Projektów i Studiów Przemyslu Ceramiki Budowlanej, Poznan (Polska) Mechanizm korbowo-zapadkowy do zmiany ruchu obrotowego na ruch postepowy przerywany o zmiennym skoku Przedmiotem wynalazku jest mechanizm korbo¬ wo-zapadkowy do zamiany ruchu obrotowego na ruch postepowy przerywany o zmiennym skoku.Znane sa mechanizmy, w których ruch obrotowy zostaje zamieniony na przerywany ruch postepowy za pomoca korby i zapadki, przy czym zapadka dziala badz na kolo zapadkowe polaczone z prze¬ kladnia zebata, badz bezposrednio na listwe za¬ opatrzona w zaczepy. Równiez znane sa mecha¬ nizmy krzywkowe do zamiany ruchu obrotowego na ruch postepowy przerywany.W tych znanych mechanizmach stala predkosc obrotów korby powoduje przerywany ruch poste¬ powy o stalej predkosci i o stalym skoku. Gdy zachodzi potrzeba zmiany wielkosci skoku nalezy zmienic promien korby lub promien dzialania za¬ padki, jednakze zmiany tej nie mozna dokonywac cyklicznie w czasie pracy mechanizmu.W napedach niektórych urzadzen, na przyklad automatów zaladowczych katowych w przemysle ceramiki budowlanej, zachodzi potrzeba uzyskania ruchu postepowego przerywanego o skoku cykli¬ cznie zmiennym. Element napedzany po wykonaniu okreslonej ilosci skoków o wielkosci stalej winien wykonac jeden skok dluzszy, zas nastepne znów o wielkosci stalej. Wielkosc cyklu to znaczy ilosc skoków stalych miedzy dwoma skokami wydlu¬ zonymi bywa rózna i moze wahac sie w szerokich granicach.Stwierdzono, ze ruch o opisanej charakterystyce da sie osiagnac przez zastosowanie mechanizmu korbowo-zapadkowego do zamiany ruchu obro¬ towego na ruch postepowy przerywany o zmien¬ nym skoku wedlug wynalazku, przy czym kon- 5 strukcja mechanizmu jest prosta i pewna w dzia¬ laniu.Istota wynalazku polega na zaopatrzeniu mecha¬ nizmu korbowo-zapadkowego do zamiany ruchu obrotowego na ruch postepowy przerywany o zmiennym skoku w plaska tarcze krzywkowa, w której na róznych promieniach sa wykonane gniazda zapadkowe.Równoczesnie korbowód jest na koncu zaopa¬ trzony w zaczep dopasowany do tych gniazd. Mie¬ dzy gniazdami sa wykonane kanaly, które stano¬ wia dla zaczepu przymusowe prowadzenie w prze¬ chodzeniu z jednego promienia na inny. Kanaly i gniazda zaczepowe sa tak wykonane, ze zaczep korbowodu obraca tarcze o okreslony kat zawsze w jednym kierunku, zas w drugim swobodnie slizga sie po dnie kanalu do nastepnego gniazda.Dzialanie zaczepu na gniazdo polozone blizej srod¬ ka tarczy krzywkowej powoduje przy tym samym ruchu korby obrót tarczy o wiekszy kat. Tym 25 samym polaczona z tarcza krzywkowa przekladnia zebata przesunie napedzane urzadzenie o wiekszy skok.Przedmiot wynalazku jest opisany w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przed- 3o stawia mechanizm korbowo-zapadkowy do zamia- 10 15 20 5554855548 3 4 ny ruchu obrotowego na ruch postepowy przery¬ wany o zmiennym skoku w widoku z boku, a fig. 2 — przekrój fragmentu tego mechanizmu wzdluz linii A—A na fig. 1.Tarcza krzywkowa 1 posiada osiem gniazd za¬ padkowych, z których szesc gniazd 2 jest umiesz¬ czone na wiekszym promieniu, a dwa gniazda 3 na mniejszym. Miedzy gniazdami sa wykonane ka¬ naly 4 tworzace na wiencu tarczy obwód zamknie¬ ty. Korbowód 5 posiada widlaste zakonczenie, w którym z obu stron sa umieszczone zaczepy 6 zaopatrzone w kolki 7 ze sprezynami 8. Kolki 7 sa umieszczone w kanalach 4.W czasie jalowego ruchu korbowodu w kierunku zaznaczonym strzalka zaczepy 6 slizgaja sie w ka¬ nalach 4, przy czym kolki 7 stopniowo chowaja sie w swoich zaczepach, zas tarcza krzywkowa 1 stoi nieruchomo. Ruch korbowodu trwa do momentu, gdy kolki 7 dojda do gniazda 2 i pod dzialaniem sprezyn 8 wskocza w nie. W czasie powrotnego ruchu korbowodu nastepuje obrót tarczy krzyw¬ kowej 1 w prawo o kat wynikajacy z odleglosci gniazda 2 od osi obrotu. Przy nastepnych ruchach korbowodu 5 opisane dzialania powtarzaja sie.Po trzech obrotach o jednakowy kat, kolki 7 wskakuja w gniazdo 3 umieszczone na promie¬ niu dwa razy mniejszym, niz gniazda 2 i w tym wypadku tarcza krzywkowa 1 przy takim samym ruchu korbowodu 5 obraca sie o kat wiekszy. Po¬ laczona z tarcza krzywkowa 1, a nie pokazana na rysunku przekladnia zebata przesunie napedzane urzadzenie o odpowiednio wiekszy skok.Tarczakrzywkowa 1 pozwala na uzyskanie cyklu, w którym po kazdych trzech skokach normalnych nastepuje jeden skok dluzszy, przy czym na jeden pelny obrót tarczy przypadaja dwa takie cykle.Mechanizm wedlug wynalazku umozliwia uzyska¬ nie za pomoca wymiennych tarczy krzywkowych róznych cyklów pracy napedu. Gniazda zaczepowe moga byc na przyklad rozmieszczone na promie¬ niach stale malejacych lub rosnacych lub na pro- 5 mieniach równych z przesunieciem o okreslona ilosc gniazd ku srodkowi lub na zewnatrz. Wiel¬ kosc skoków napedu i okreslona kolejnosc zmian tej wielkosci uzyskuje sie przez odpowiednie roz¬ mieszczenie gniazd zaczepowych na tarczy krzyw- 10 kowej. PL