Pierwszenstwo: Opublikowano: 10. VI. 1968 55523 KI. 59 b, 5/41 MKP F 05 t Fo4J tyk UKD Twórca wynalazku: mgr inz. Eugeniusz Bak Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Wirnik pompy hydraulicznej do cieczy unoszacej ciala stale Przedmiotem wynalazku jest wirnik pompy hy¬ draulicznej do cieczy zanieczyszczonej, zawieraja¬ cej ciala stale, o duzych przelotach w kanalach, którego lopatki maja górne plaszczyzny wypro¬ wadzone od zaokraglenia noska pod katem bez uderzenia oraz dolna plaszczyzne wyprowadzona stycznie do srednicy wlotowej.Znane wirniki w pompach stosowanych w hy- drotransporcie ze wzgledu na przeplyw cial sta¬ lych maja dwie, trzy lub cztery lopatki cienkie lub grube. Wirniki pomp o cienkich lopatkach jedno lub dwulopatkowych maja zbyt niska spraw¬ nosc. W szerokich kanalach miedzylopatkowych w tych wirnikach powstaje lokalny wir, który po¬ woduje odrywanie cieczy od scian lopatek.Wirniki grubolopatkowe majace kanaly w ksztal¬ cie litery S, stosowane na przyklad w pompach mulowych, spelniaja swoje zadanie jedynie przy niskich wysokosciach podnoszenia. Przy charak¬ terystycznej liczbie obrotów w granicach 15—25 krawedz wlotowa lopatek jest zbyt gruba, spraw¬ nosc pompy jest gorsza a transportowany ma¬ terial w cieczy powoduje mocne scieranie czola lopatek wirnika. Podobnie ujemne cechy wyka¬ zuja odmiany stosowanych wirników, w których lopatki wirnika sa w ksztalcie podwójnej litery S, wirniki bez prfedniej tarczy oraz bez przedniej i tylnej tarczy.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogod¬ nosci przez rozwiazanie wirnika pompy hydrau¬ licznej do transportu cial stalych przy duzych przelotach w kanalach, malej ilosci zastosowanych lopatek oraz duzych wysokosciach podnoszenia. 5 Wirnik do pompy hydraulicznej wedlug wyna¬ lazku uwidoczniono na rysunku, który przedstawia czesciowy przekrój poprzeczny.Wirnik pompy hydraulicznej sklada sie z tar¬ czy tylnej 1 polaczonej z piasta wirnika 2 sluza- 10 cej do mocowania na wale pompy, tarczy przed¬ niej 3 oraz lopatki 4. Nosek lopatki 5 jest zao¬ kraglony o promieniu od 0,03 do 0,12 srednicy 7 wlotu i stanowi krawedz wlotowa lopatki 4. Dol¬ na powierzchnia 6 lopatki 4 stanowi przedluzenie 15 zaokraglenia noska 5 i wyprowadzona jest stycznie do srednicy wlotu do wirnika 7.Górna powierzchnia 8 lopatki 4 wyprowadzona jest od zaokraglenia noska pod katem 0—5° wiekszym od kata wylotu bez uderzenia. Dalsze 20 przedluzenie dolnej powierzchni 6 oraz górnej powierzchni 8 lopatki 4 tworzy kanal miedzylo- patkowy 9. Uksztaltowany korzystnie gruboscia lo¬ patki kanal miedzylopatkowy 9 umozliwia pro¬ wadzenie cieczy bez odrywania strugi od scianek 25 lopatki. W dalszej swojej czesci górna powierz¬ chnia 11 lopatki 4 odgieta jest od tylu i razem z dolna plaszczyzna 6 lopatki 4 wyprowadzona jest na srednicy wylotu z wirnika 10 pod katem f}'2 równym ^2» Przy czym górna powierzchnia 11 30 lopatki 4 wykreslona jest promieniem 12 powierz- 55523• 3 55523 4 chni wewnetrznej zmniejszonym o szerokosc ka¬ nalu 9.Ze wzgledu na rozwiazanie przedniej czesci lo¬ patki skladajacej sie z noska 5, górnej powierz¬ chni 8 lopatki 4 i dolnej powierzchni 6 lopatki 4, która tworzy trójkat skierowany ostrzem w kie¬ runku wplywajacej do wirnika cieczy, kat wlo¬ towy cieczy do wirnika moze sie zmieniac w sze¬ rokich granicach bez spowodowania znacznych strat uderzeniowych i oderwania sie cieczy od scianek. Na skutek tego unika sie strat i zawi¬ rowan na wlocie co powoduje, ze wirnik posiada duza wysokosc zasysania. Po przedostaniu sie cie¬ czy w obszar miedzylopatkowy, kanal 9 o duzych przelotach dla cial stalych odprowadza ja bez zaklócen w kierunku srednicy wylotowej 10. Prze¬ bieg szybkosci w kanale 10 zmienia sie ciagle ale jednostajnie.Wirnik pompy hydraulicznej wedlug wyna¬ lazku posiada przy duzej wysokosci podnoszenia znacznie wyzsza sprawnosc od rozwiazan dotych¬ czasowych. Wlot cial stalych w cieczy do wirnika pompy odbywa sie prawie bez uderzenia o lo¬ patki, na skutek tego zuzycie krawedzi wlotowych lopatek wirnika jest znikome. Przy wlocie cial stalych i cieczy grubosc lopatek wirnika nie jest duza, przy czym kanal miedzylopatkowy wirnika jest lekko rozszerzony w kierunku wylotu pompy a kat nachylenia dolnej powierzchni lopatki za¬ pobiega odrywaniu sie cieczy od lopatek wirnika pompy.Wirnik pompy hydraulicznej na skuktek do¬ brego prowadzenia ciala w cieczy pod katem bez uderzenia, korzystnym uksztaltowaniu powierz¬ chni dolnej i górnej czesci lopatki wirnika oraz w rozszerzajacych sie kanalach miedzylopatko¬ wych ma równiez duza wysokosc zasysania. 5 PL