Pierwszenstwo: 30.VI.1964 Francja Opublikowano: 10.VII.1968 55386 KI. 42 k, 20 MKF* Q 01 r Gi^oA/^M^O UKD [BIBLIOTEKA] Twórca wynalazku: inz. Flavien Lazarre Wlasciciel patentu: Societe Nationale des Petroles d,Aquitaine, Paryz (Francja) Komora z okienkami do prowadzenia obserwacji i pomiarów plynów pod wysokim cisnieniem Przedmiotem wynalazku jest komora z okien¬ kami do prowadzenia obserwacji i pomiarów ply¬ nów pod wysokim cisnieniem.Znane obecnie urzadzenia do wykonywania po¬ miarów na plynach poddanych wysokiemu cisnie¬ niu wyposazone sa na ogól w rury szklane lub grube plyty szklane scisniete pomiedzy kolnierza¬ mi umozliwiajace ich oberwacje za pomoca dwóch, lub jednego lustra. Jednak specjalne uklady tych urzadzen ogólnie nie pozwalaja na wykonywanie pomiarów Cisnien od kilkuset do 1000 i wiecej barów.Ponadto urzadzenia te uniemozliwiaja, ze wzgle¬ du na ich rozwiazanie, obserwacje lub pomiary na plynach stosunkowo nieprzezroczystych.W urzadzeniu wedlug Wynalazku zastosowano komore z okienkami umozliwiajaca bezposrednia obserwacje zjawiska lub pomiarów na plynie pod¬ danym cisnieniom az do wielu tysiecy barów.Komora z okienkami wedlug wynalazku umiesz¬ czona w zmontowanym szeregowo rurociagu lub równolegle na zbiorniku, moze byc wykorzysta¬ na do oznaczania poziomu plynów poddanych wy¬ sokim cisnieniom, mogacym osiagnac kilka ty¬ siecy barów.Wedlug wynalazku dwa okienka komory sa zmontowane na zasadzie polaczenia samozaciska- jacego, które pozwala na zapewnienie szczelnosci tym wiekszej im wyzsze jest cisnienie. Polacze¬ nie samozaciskajace wykonane jest w ten sposób, 10 15 20 30 ze powierzchnia styku miedzy tulejami i okien¬ kami jest dotarta i doszlifowana oraz ze otwór wziernika optycznego znajdujacy sie w srodku tulei dobiera sie w zaleznosci od cisnienia i w ta¬ ki sposób, ze stopien samozaciskania miedzy okienkami i tulejami zalezny jest od danych cha¬ rakterystycznych zastosowanych materialów.Rodzaj materialu jest dobrany w zaleznosci od rodzaju stosowanego promieniowania (swiatlo widzialne, swiatlo ultrafioletowe, promienie X, promienie y itd). Tuleje okienek sa poza tym zaopatrzone w urzadzenia uszczelniajace niezalez¬ nie od urzadzenia uszczelniajacego kazdego okien¬ ka. * W licznych sposobach wykonania wynalazku, odleglosc miedzy wewnetrznymi plaszczyznami okienek to jest przestrzen przeplywu plynu ob¬ serwowanego jest nastawiana przed montazem od 1/10 milimetra — bez podkladki dystansowej, do jednego lub kilku centymetrów — przy zasto¬ sowaniu ruchomego przyrzadu dystansujacego.Przestrzen ta moze byc oczywiscie regulowana przynajmniej od 1/1.0 milimetra do 1 metra i wie¬ cej, stosownie do potrzeb. Podczas dokonywania pomiarów lub obserwacji urzadzenie o ruchomym zderzaku umieszczonym miedzy tuleja okienka, a tuleja zamykajaca umozliwia w razie potrzeby dopasowanie przestrzeni miedzy okienkami; urza¬ dzenie to sluzy albo do wyrównywania zmian przestrzeni miedzy okienkami powstalych na sku- 553863 tek dzialania bardzo wysokich cisnien, na przy¬ klad dopasowania sie uszczelek, albo tez do regu¬ lacji tej przestrzeni zgodnie z wymogami pomia¬ ru, przy czym regulacja przestrzeni miedzy okien¬ kami moze takze byc dokonana po ustaleniu sie cisnienia w komorze.Wedlug innego sposobu wykonania wynalazku, oprawa utrzymujaca wkladki obserwacyjne kaz¬ dego okienka charakteryzuje sie tym, ze umozli¬ wia polaczenie kielichowe z drugim okienkiem jak równiez ~ wstepny docisk okienek, oraz swo¬ bodne, krazenie obserwowanego plynu w prze¬ strzeniach o ksztalcie promienistych kanalów od¬ plywowych.Wedlug wynalazku korpus komory posiada otwór, w którym dwa okienka przepuszczajace stosowane promieniowanie sa rozmieszczone sy¬ metrycznie w jego srodkowej czesci oddzielajac w ten sposób kanaly krazenia plynu.Okienka te, utworzone sa za posrednictwem oprawy opierajacej sie na tulejach unoszacych okienko za pomoca utworzonego podwójnego sa- mozaciskajacego zlacza z jednej strony — przez powierzchnie oparcia okienek na tulejkach i z drugiej strony — przez zlacze uszczelniajace umieszczone miedzy tuleja i tulejami zamykaja¬ cymi, wkrecanymi na dwóch koncach korpusu.Inne korzystne cechy charakteryzujace wynala¬ zek, wynikaja z dalszego sposobu jego wykonania na nieograniczajacym go niczym przykladzie wy¬ konania zilustrowanym na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z góry komo¬ ry z okienkami, fig. 2 — przekrój komory z okien¬ kami wzdluz osi II—II z fig. 1, fig. 3 — szczegól opraw podpierajacych okienka, fig. 4 — przekrój komory w wykonaniu ze srednia przestrzenia miedzy okienkami, fig. 5 — przekrój komory w wykonaniu z wieksza przestrzenia miedzy okien¬ kami.Urzadzenie wedlug wynalazku utworzone jest przez korpus komory 1, w której wykonane sa dwa kanaly krazenia plynu 2, 3, które na zew¬ natrz korpusu komory posiadaja gwintowane otwory 4, 5, w które wkrecane sa przewody ru¬ rociagu z plynem przeznaczonym do obserwacji.W rozwiazaniu przykladu wykonania wedlug wynalazku otwory maja jednakowa srednice, co nie wyklucza mozliwosci stosowania róznych sred^ nic. Otwór 6 wywiercony prostopadle do kanalów 2 i 3 posiada w swej srodkowej czesci okienka 7 i 7a, miedzy którymi znajduje sie komora 8 kra¬ zenia plynu polaczona z kanalami 2, 3.Okienka 7, 7a tworza wkladki odpowiedniego materialu dobranego w zaleznosci od rodzaju uzy¬ wanego promieniowania przechodzacego przez nie (swiatlo widzialne lub ultrafioletowe, promienie X, promienie y itd.), wkladki te obudowane sa oprawami 9, 9a skreconymi z tulejami 10, lOa tak, ze sa dociskane z jednej strony plaszczyznami czolowymi do ograniczników 11 opraw 9, 9a, a z drugiej strony do tulei 10, lOa powierzchniami czolowymi 22, 22a tak, ze tworza zlacze samoza- ciskajace miedzy okienkami 7, 7a i tulejami 10, lOa. Ogranicznik 11 oprawy 9 (fig. 3) tworzy z ogranicznikiem oprawy 9a polaczenie kielichowe 55386 4 zapewniajace swobodne krazenie obserwowanego plynu w przestrzeniach w ksztalcie promienistych kanalów przeplywowych przebiegajacych miedzy ogranicznikami, które rozciagaja sie w sektorze A 5 nizszym niz sektor B oddzielajacy dwa sasiadu¬ jace ograniczniki.Szerokosc tych ograniczników 11 okresla mini¬ malny odstep miedzy okienkami. Ponadto tulejki 10, lOa opieraja sie poprzez odsadzenia 12, 12a, io uszczelki 14, 14a i podkladki dystansowe 15, 15a o tuleje zamykajace 13, 13a posiadajace nagwinto¬ wane konce 16, 16a dla skrecenia ich z~korpusem komory 1. W ten sposób tulejki 10, lOa sztywno polaczone z okienkami 7, 7a otrzymuja nacisk od 15 cisnienia plynu i dociskaja uszczelki sila tym wieksza im wieksze jest cisnienie, wedlug zasady dzialania uszczelek samouszczelniajacych.Tuleje 17, 17a skrecone sa nagwintowanymi koncami 18, 18a z tulejami 10, lOa i umozliwiaja, z jednej strony wyciagniecie zespolu tulei zamy¬ kajacych 13, a z drugiej strony ewentualnie po¬ woduja za pomoca kolnierzy 19, 19a wstepny do¬ cisk uszczelek 14, 14a przed poddaniem ich cis¬ nieniu. Poza tym mozna równiez zmienic rozstaw okienek 7, 7a przez zmiane grubosci podkladek dystansowych 15, 15a i w tym ostatnim przypadku szerokosc komory 8 moze sie zmienic znacznie.Podkladki dystansowe 15, 15a stanowia na ogól pierscien dociskowy w ksztalcie stosu okraglych podkladek.Podkladki te umozliwiaja nastawienie rozstawu okienek przed uruchomieniem, zaleznie czy sa one umieszczone miedzy tulejami zamykajacymi 13, 13a i podkladkami dystansowymi 15, 15a czy tez miedzy oprawami 9, 9a utrzymujacymi okienka.Na fig. 2 pokazano komore z okienkami jedynie z podkladkami dystansowymi 15, 15a.Na fig. 4 i 5 przedstawiono sposób wykonania wynalazku z podkladkami o grubosci 3 mm z 40 srednia i maksymalna odlegloscia miedzy okien¬ kami.Lozyska kulkowe 21, 21a sztywno umocowane miedzy tulejami zamykajacymi 13, 13a i podklad¬ kami 15, 15a umozliwiaja usuniecie powstalego 45 w czasie pracy urzadzenia luzu przez scisniecie uszczelek 14, 14a. Czesciowo odkrecenie tulei za¬ mykajacych 13, 13a umozliwia regulacje prze¬ strzeni miedzy okienkami 7, 7a w czasie ustabi¬ lizowanego juz cisnienia w komorze. 50 Cisnienie plynu dzialajace na tuleje 10, lOa po¬ srednio i bezposrednio — za posrednictwem opraw 9, 9a i okienek 7, 7a, wypycha te ostatnie na zew¬ natrz w takim stopniu w jakim tuleje zamykaja¬ ce 13, 13a sa cofniete na zewnatrz przez odkre- 55 cenie. Jak to pokazano na fig. 1 i 2 tuleje 10, lOa i tuleje 17, 17a sa zmontowane w ten sposób, ze tworza otwór 20, 20a, przez który przechodzi pro¬ mieniowanie; w szczególnym przypadku otwór 20, 20a jest cylindryczny. 30 35 60 PL