Pierwszenstwo: BIBLIOTEKA Urzedu Patentowa* Opublikowano: 17. IV. 1968 55250 KI. 45 a, 39/00 MKP A 01 b *»£* UKD 631.316/.319 Wspóltwórcy wynalazku: doc. dr inz. Stanislaw Matusz, Julian Tarnaw- czyk, mgr inz. Ryszard Pióro Wlasciciel patentu: Instytut Badawczy Lesnictwa, Warszawa (Polska) Urzadzenie do opielania upraw lesnych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do me¬ chanicznego opielania upraw lesnych zawieszane na ukladzie hydraulicznym ciagnika, sluzace do pracy na zapniaczonych i ukorzenionych glebach lesnych. Urzadzenie moze byc równiez wykorzysta¬ ne do mechanicznej uprawy gleby pod okapem drzewostanu stosowanej przy samosiewnym odno¬ wieniu lasu oraz do zakladania i utrzymywania lesnych pasów przeciwpozarowych.Znane dotychczas opielacze mechaniczne nie sa przystosowane do pracy na terenach zapniaczonych i ukorzenionych. Ich sztywne elementy robocze podczas pracy w lesie ulegaja szybkiemu niszcze¬ niu z powodu duzej ilosci pniaków i korzeni znaj¬ dujacych sie w glebie lesnej. Na skutek tych nie- domagan nie znalazly one do tej pory powszechnego zastosowania w gospodarstwie lesnym.Poniewaz rok rocznie do opielania upraw lesnych w skali krajowej przypada powierzchnia okolo 250.000 ha, które do tej pory sa wykonywane recz¬ nie, przewidywane w tym zakresie oszczednosci po zmechanizowaniu opielania wyniosa wiele milionów zlotych.IJrzadzenie wedlug wynalazku jest oparte na do¬ tychczas znanych glebogryzarkach jedno lub wielo¬ czlonowych stosowanych w rolnictwie i lesnictwie.Nowoscia w omawianym wynalazku jest zastoso¬ wanie do spulchniania gleby uchylnych elementów roboczych zawieszanych na koncach lancuchów lub lin, w miejsce dotychczas powszechnie stosowa¬ nych sztywnych nozy wylamujacych sie na pnia¬ kach i korzeniach.Na rysunku fig. 1 przedstawia schemat urzadze¬ nia opielajacego zawieszonego na ciagniku w wi- 5 doku z boku, fig. 2 — schemat urzadzenia opiela¬ jacego ze srodkowym napedem i narzedziami spulchniajacymi w widoku z góry, fig. 3 — sche¬ mat urzadzenia opielajacego z bocznym napedem i narzedziami spulchniajacymi w widoku z góry, io fig. 4 — schemat urzadzenia opielajacego dwuczlo¬ nowego z narzedziami spulchniajacymi w widoku z góry, fig. 5 — schemat walu roboczego urzadze¬ nia opielajacego z tarczami mocujacymi lancuchy w widoku z góry, fig. 6 — tarcze mocujaca lan- 15 cuchy w widoku z przodu i w przekroju poprzecz¬ nym, fig. 7 — lancuch roboczy z róznymi narze¬ dziami spulchniajacymi w widoku z boku, fig. 8 — line robocza z róznymi narzedziami spulchniaja¬ cymi w widoku z boku, fig. 9 — oslone sadzonek 20 w widoku z boku i z tylu.Na rysunku fig. 1 przedstawiony jest schemat urzadzenia do mechanicznego opielania w widoku z boku. Urzadzenie to jest przystosowane do trzy- 25 punktowego ukladu zawieszenia ciagnika. Sklada sie z walu 1, tarcz 2 mocujacych lancuchy, lancu¬ chów lub lin 3, narzedzi spulchniajacych 4, prze¬ kladni 5, oslony 6, stojaka 7, lancucha nastawczego 8, ramy 9, walu przegubowego 10 oraz oslony sa- 30 dzonek 11. 5525055250 3 W zaleznosci od typu uzytej glebogryzarki, urza¬ dzenie opielajace (fig. 1) moze byc jednoczlonowe napedzane w srodku walu (fig. 2) lub z boku walu (fig. 3) oraz dwu (fig. 4) lub wieloczlonowe nape¬ dzane posrednio z specjalnej skrzyni przekladnio¬ wej.Na wale 1 znajduja sie mocujace tarcze 2 (fig. 5) umieszczone na stale lub dajace sie przesuwac i ustawiac w okreslonych odstepach w zaleznosci od szerokosci miedzyrzedów opielanych upraw.Tarcze 2 sa przystosowane (fig. 6) do mocowania na ich obwodzie ogniw lancuchów lub zaplotów lin 3. Maja one na swym obwodzie równomiernie rozmieszczone otwory 12 przystosowane do umiesz¬ czania w nich sworznia 13 przytrzymujacego ogni¬ wo lancucha lub zaplecionej liny 3. Lancuchy lub liny 3 z jednej strony maja ogniwo do zamocowy- wania go na sworzniu 13, a po przeciwnej stronie lancucha lub liny 3 zamocowane narzedzie spulch¬ niajace (fig. 7). Narzedzia te sa wymienne, wyko¬ nane z prostokatnych a, b lub okraglych plytek c o zaostrzonych krawedziach tnacych. Spulchniaja one gleboko glebe i scinaja chwasty.Jako odmiana narzedzi spulchniajacych (fig. 7) sa równiez narzedzia wykonane w postaci haków roboczych d, e zebranych w wiazki f lub maczugi g, zaopatrzone w kolce robocze. Spulchniaja one glebe tylko powierzchniowo, natomiast intensywnie la¬ mia chwasty.Nastepna odmiana (fig. 8) sa narzedzia spulchnia¬ jace wykonanne w postaci miotelek h, kulek i lub bijaków k, 1. Sa one przystosowane tyl¬ ko do lamania chwastów ponad powierzchnia gleby.Wal 1 wprawiany jest w ruch obrotowy prze¬ kladnia 5, która naped otrzymuje od walu przegu¬ bowego 10 napedzanego walkiem przekaznika mocy ciagnika. Wal 1 wprawiony w ruch obrotowy na¬ pina lancuchy 3 oraz usztywnia narzedzia spulchnia¬ jace 4 dzieki dzialaniu sily odsrodkowej nadajac im okreslona energie potrzebna do wykonania spulchnienia.Dla ochrony obslugi wykonana jest oslona 6 zabezpieczajaca kierowce ciagnika przed skalecze¬ niem i obsypywaniem przez odrzucane podczas pra¬ cy czasteczki gleby. Do nastawy glebokosci spulch¬ nienia jest wykonany stojak 7 i lancuch nastaw- czy 8, którego ogniwa sluza do usztywnienia polo¬ zenia ramy 9 a tym samym i walu 1, lancuchów 3 oraz narzedzi spulchniajacych 4, na ustalonej (w odniesieniu do terenu) wysokosci.Cale urzadzenie oparte jest na ramie konstruk¬ cyjnej 9, wiazacej poszczególne elementy robocze 1—8 w jedna calosc.Wal przegubowy 10 sluzy do przenoszenia mocy z walka przekaznikowego ciagnika, potrzebnej do napedzania walu 1 urzadzenia opielajacego.Dla oslony sadzonek przed zasypywaniem odry- 4 wajacymi sie czastkami gleby i chwastów wprowa¬ dzono oslone 11 sadzonek. Jest ona wykonana w postaci zwisajacego elastycznego fartucha sliz¬ gajacego sie podczas pielenia po sadzonkach. Od- 5 miane oslony (fig. 9) stanowi pólokragla przykrywa wykonana w postaci slizgajacych sie dwu plóz 14 polaczonych kablakami 15 przykrytych brezentem lub inna tkanina.Dzialanie urzadzenia opielajacego jest nastepu- io jace: ciagnik z zawieszonym urzadzeniem do opie- lania wjezdza kolami na mjgdzyrzedy uprawy. Po ustaleniu polozenia ramy na zadanej glebokosci spulchniania zawiesza sie odpowiednie ogniwo lan¬ cucha mocujacego 8 na stojaku 7. Nastepnie kie- 15 rowca wprawia w ruch walek przekaznika mocy ciagnika, który z kolei napedza wal przegubowy 10, skrzynie przekladniowa 5, wal 1 z lancuchami 3 i narzedzia opielajace 4. Obracajace sie lancuchy 3 z narzedziami opielajacymi 4 napiete sila odsrod- 20 kowa, uderzaja ostrymi krawedziami o chwasty i glebe powoduja niszczenie chwastów i czesciowe spulchnienie gleby. 25 PL