Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.VI.1968 55237 KI. 421, 3/55 MKP G Ol n UKD Wspóltwórcy wynalazku: inz. Stefan Pogruszewski, dr Jaroslaw Mlo- decki Wlasciciel patentu: Instytut Techniki Budowlanej, Warszawa (Polska) Aparat do oznaczania zawartosci powietrza w masie betonowej Aparat wedlug wynalazku przeznaczony jest do oznaczania zawartosci powietrza w masach wil¬ gotnych a w szczególnosci zawartosci powietrza w masie betonowej.Od czasu kiedy zaczeto stosowac srodki napo¬ wietrzajace do mas betonowych np. dodatki „Abie- sod PI", „Abiesod P2" emulsje „Hydrob 1" itp. wynikla koniecznosc dokonywania obliczen za¬ wartosci powietrza w masie betonowej.Przedmiot wynalazku przedstawiono na rysun¬ ku. Aparat sklada sie z naczynia pomiarowego 1 o pojemnosci najkorzystniej 5 litrów (najbardziej praktyczny, lecz przy duzych rozmiarach kruszy¬ wa stosuje sie naczynia 12 lub 70 litrowe), rury pomiarowej 3 osadzonej na pokrywie stozkowej 2. Pokrywa stozkowa polaczona jest szczelnie z naczyniem pomiarowym za pomoca zacisków sru¬ bowych 15, 16 i uszczelki gumowej miedzy kolnie¬ rzami 5. Rura posiada wyciecie tzn. wziernik 7.Wziernik zakrywa plytka z plexiglasu 6, która jest przymocowana do rury ramka 8 przy pomocy wkretów 17. Na ramce znajduje sie podzialka objetosciowa najkorzystniej wyskalowana co 5 ml.Pomiedzy szyba z plexiglasu a rura znajduje sie uszczelka.Dzieki podzialce na ramce mozna odczytac zmia¬ ny objetosci towarzyszace przesuwaniu sie slupa wody w rurze, pod wplywem dzialajacego cisnie¬ nia. Na pokrywie stozkowej znajduje sie kranik 20 do wyregulowania poziomu wody w rurze do 10 15 20 ,30 podzialki 300. Górna czesc rury zakonczona jest gwintem, na który nakrecona jest nakretka 4.Nakretka uszczelniona jest z rura przy pomocy uszczelki 22. Odkrecanie nakretki zabezpieczone jest wkretem 21. W nakretce znajduje sie otwór wleiwowy wody, zamykany korkiem 11 z uszczel¬ ka 12. W nakretke wkrecony jest wentyl 18, przez który pompka wtlaczane jest powietrze dla uzys¬ kania zadanego cisnienia.W wypadku nadmiaru, upust powietrza doko- nywuje sie przez nacisniecie wentyla. Cisnienie w rurze odczytywane jest przy pomocy manome¬ tru 19, Pomiar zawartosci powietrza w betonach i za¬ prawach, polega na wykorzystaniu zjawiska, ze sposród skladników masy betonowej tylko powie¬ trze jest scisliwe, natomiast pozostale skladniki masy praktycznie nie sa scisliwe.Na okreslona ilosc masy betonowej w zbiorni¬ ku nalewa sie wode wlewem po odkreceniu kurka.Nastepnie wentylem wtlacza sie powietrze pod cis¬ nieniem 1 atn., które poprzez wode wywiera na¬ cisk na mase betonowa. Pod wplywem cisnienia, zawarte w masie betonowej powietrze zmniejsza swa objetosc i przez to zmniejsza objetosc calej masy betonowej. Zmniejszenie objetosci powietrza w masie betonowej zalezy od wielkosci uzytego cisnienia. Wobec powyzszego dla warunków opi¬ sanego pomiaru sluszne jest równanie: 552373 P.Av V= P —H gdzie: V — ilosc powietrza w masie betonowej % AV — zmiana objetosci masy % ; tP — cisnienia calkowite w atm.H — cisnienie atmosferyczne w atm.Metoda ta nadaje sie do oznaczania zawartosci powietrza w zwyklych betonach i zaprawach. Nie mozna jej stosowac w przypadku betonów i .za¬ praw wykonanych przy uzyciu bardzo porowa¬ tych kruszyw, w których zawarta jest równiez czesc powietrza. Nalezy wówczas wprowadzic wy¬ razenie korygujace G na porowatosc kruszywa.Wyrazenie to wyznacza sie w sposób ponizej po¬ dany: do zbiornika wlewa sie wode do okolo 1/4 jego pojemnosci, wsypuje przygotowana porcje kruszywa potrzebna do wykonania 5 litrów masy betonowej i dolewa wody dokladnie do brzegów naczynia.Nastepnie zaklada sie i mocuje pokrywe i wle¬ wem w nakretce nalewa wode do podzialki 300, a nastepnie wykonuje pomiar zawartosci" powie¬ trza przez wywieranie cisnienia, w sposób poda¬ ny do opisanego powyzej dla masy betonowej.Odejmujac otrzymana wielkosc G od calkowitej zawartosci powietrza w masie betonowej, otrzy¬ muje sie zawartosc powietrza w zaczynie cemen¬ towym.Zaleta aparatu do pomiaru zawartosci powietrza w masie betonowej jest to, ze ma on bardzo pro- 4 sta konstrukcje, a tym samym obsluga oraz doko¬ nywanie pomiarów sa bardzo proste.Aparat ma maly ciezar i mozna stosowac go nie tylko w laboratoriach, lecz równiez na placach 5 budowy i poligonach doswiadczalnych. PL