Pierwszenstwo: Opublikowano: 23.IX.1966 (P 116 593) 17.IV.1968 55214 KI. 21 cr 64/50 MKP H 02 p UKD 9M Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Andrzej Nodzynskir mgr inz. Kazi¬ mierz Smolinski, inz. Zdzislaw Wierzbicki Wlasciciel patentu: Instytut Automatyki Systemów Energetycznych, Wroclaw (Polska) Transduktorowy stabilizator napiecia Przedmiotem wynalazku jest transduktorowy sta¬ bilizator napiecia, który znajduje zastosowanie jako regulator wzbudzenia generatorów synchronicznych samowzbudnych.Znane dotychczas do tego celu transduktorowe stabilizatory napiecia maja skomplikowany uklad zawierajacy znaczna ilosc kondensatorów itp. Uklad taki ma duze wymiary gabarytowe i sklada sie z du¬ zej liczby elementów narazonych na niebezpieczen¬ stwo uszkodzenia. Znane sa na przyklad przypadki eksplozji kondensatorów w trakcie eksploatacji ukladu.Wymienione wady eliminuje calkowicie transduk¬ torowy stabilizator napiecia wedlug wynalazku, odz¬ naczajacy sie prosta konstrukcja oraz zapewniajacy trwala i bezpieczna eksploatacje. Szczególna jego za¬ leta jest okolo trzykrotnie mniejszy ciezar w stosun¬ ku do znanych tego rodzaju urzadzen, uzyskany mie¬ dzy innymi na skutek zastosowania jako elementu kompaundacji transformatora bez szczeliny powietrz¬ nej.Celem niniejszego wynalazku jest stabilizacja na¬ piecia na zaciskach generatora w wymaganym za¬ kresie dokladnosci, a zadaniem wynalazku jest opra¬ cowanie ukladu do realizacji tego celu.Istota wynalazku polega na zastosowaniu w ukla¬ dzie transformatora kompaundacji pozbawionego szczeliny powietrznej, którego uzwojenie pierwotne napieciowe jest polaczone w szereg z amplistatem sterowanym przez czlon pomiarowy, skladajacy sie 15 20 25 30 z mostka diod Zenera, który za posrednictwem ukla¬ du mostkowego prostowników krzemowych podla¬ czony jest do zacisków generatora, przy czym na jednej z faz generatora znajduje sie przekladnik pradowy, którego strona wtórna oddzialywuje na czlon pomiarowy. Ponadto uzwojenia pierwotne pra¬ dowe i napieciowe oddzialywuja na uzwojenie wzbu¬ dzenia generatora poprzez uzwojenie wtórne trans¬ formatora kompaundacji i uklad mostkowy prosto¬ wników krzemowych.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest na rysun¬ ku, który przedstawia schemat ukladu transdukto- rowego stabilizatora napiecia.Podstawowym elementem ukladu regulacyjnego jest trójfazowy transformator kompaundacji 1, który na kolumnie kazdej fazy posiada dwa uzwojenia pierwotne i jedno uzwojenie wtórne. W szereg z uzwojeniem pierwotnym napieciowym jest wla¬ czony amplistat 2, którego uzwojenie sterujace zasi¬ lane jest z czlonu pomiarowego 3. Czlon pomiarowy 3 sklada sie z mostka diod Zenera i ukladu mostko¬ wego z prostowników krzemowych.Transformator kompaundacji 1 jest pozbawiony szczeliny powietrznej. Na jednej z faz generatora 4 znajduje sie przekladnik pradowy 5, który strona wtórna podlaczony jest do czlonu pomiarowego 3.Uzwojenie wtórne transformatora kompaundacji 1 zasila uzwojenie 6 wzbudzenia generatora 4 poprzez uklad mostkowy 7 prostowników krzemowych. Sa¬ mowzbudzenie generatora 4 nastepuje przez chwilo- 552143 55214 4 we zwarcie amplistatu 2 w punktach 8r 9 za pomoca nieuwidocznionego na rysunku przycisku.Dzialanie transduktorowego stabilizatora napiecia o konstrukcji wedlug wynalazku jest niezawodne.Polaczenie transformatora kompaundacji 1 poprzez 5 uzwojenie napieciowe z amplistatem 2 powoduje, ze prad uzwojenia wtórnego transformatora kompaunda¬ cji 1 jest uzalezniony nie tylko od wielkosci obcia¬ zenia generatora 4, lecz takze od rodzaju obciaze¬ nia. Przez uzwojenie sterujace amplistatu 2 plynie 10 prad staly o wartosci zaleznej przede wszystkim od wielkosci odchylki napiecia na zaciskach generato¬ ra 4.Wypadkowy przeplyw uzwojen pierwotnych — pradowego i napieciowego zalezny jest od wielkosci 15 i rodzaju obciazenia synchronicznego samowzbudne- go generatora 4. Prad i napiecie uzwojenia wtórnego transformatora kompaundacji 1, polaczonego z uz¬ wojeniem 6 wzbudzenia generatora 4 przez uklad mostkowy 7 prostowników krzemowych przyjmuja 20 zatem rózne wartosci w zaleznosci od wielkosci i ro¬ dzaju obciazenia generatora 4, zapewniajac stalosc napiecia na zaciskach tego generatora z odchylka ± 2,5% w pelnym zakresie obciazen. Przekladnik pradowy 5 stanowi kompaundacje pradowa czlonu 25 pomiarowego, dzieki której mozna uzyskac dowolna statycznosc charakterystyki zewnetrznej pradnicy, umozliwiajacy wspólprace równolegla kilku pradnic.Przeprowadzone próby statyczne i dynamiczne w pelnym zakresie obciazen potwierdzily calkowicie prawidlowosc rozwiazania wedlug wynalazku. PL