Pierwszenstwo; 31.VII.1965 dla zastrz. 1, 2, 15 7.II.1966 dla zastrz. 3—14 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano; 8.III.1968 55202 KI. 68 a, 38 MKP E 05 b mtJos UKD Wlasciciel patentu: Huwil-Werke Hugo Willach und Sóhne, Ruppichte- roth (Niemiecka Republika Federalna) Zamek z magnetycznie uruchamianymi zapadkami oraz klucz do tego zamka Przedmiotem wynalazku jest zamek z magnetycz¬ nie uruchamianymi zapadkami, skladajacy sie z obudowy, stanowiacej cylinder zewnetrzny obro¬ towego cylindra wewnetrznego, oraz umieszczonych pomiedzy nimi zapadek magnetycznych, urucha¬ mianych przez klucz, zaopatrzony w stale magnesy, za pomoca którego zamek mozna otwierac i zamy¬ kac.W jednym ze znanych zamków tego rodzaju, uklad zapadkowy sklada sie z magnetycznych czo¬ pów zapadkowych, umieszczonych ruchomo w pro¬ mieniowych otworach, wykonanych w obudowie i cylindrze wewnetrznym. W polozeniu zamkniecia, czopy wchodza w obie czesci zamka i sa w tym po¬ lozeniu utrzymywane przez dalsze magnesy, zamy¬ kajace promieniowe otwory obudowy od zewnatrz.W celu zamkniecia nalezy wprowadzic do cylindra wewnetrznego klucz. W trzonie klucza znajduja sie stale magnesy przeciwlegle w stosunku do czopów zapadkowych,, które powoduja zamkniecie. W celu pokonania sily magnesów obudowy, zamykajacych promieniowe otwory, klucz musi byc wyposazony w silne magnesy. Poza tym, w przypadku uzycia podrobionego klucza, lub na przyklad srubokretu, kruche czopy magnetyczne lamia sie i zamek staje sie bezuzyteczny.W innej znanej konstrukcji czopy zapadkowe wchodza w polozenie zamykajace tylko w wyniku c wlasnego ciezaru. Tego rodzaju zamki mozna sto- I sowac tylko w pewnym, scisle okreslonym poloze¬ niu, a poza tym nie nadaja sie one do uzytku.Znany jest równiez zamek, w którym magnetycz¬ ne czopy zapadkowe sa umieszczone parami prze- 5 ciwlegle, pociagajac sie wzajemnie, dzieki czemu utrzymuja sie w polozeniu zamkniecia. Czopy te jednak zachodza w otwór do klucza, przy czym klucz jest uzebiony i nie ma stalych magnesów.W wszystkich opisanych zamkach cylinder we- 10 wnetrzny jest równoczesnie. cylindrem zamkowym i w polozeniu wyjsciowym jest nieruchomy. Z tej przyczyny istnieje niebezpieczenstwo, ze w przy¬ padku uzycia podrobionego klucza lub na przyklad srubokretu, czopy zapadkowe moga ulec uszkodze- 15 niu, a zamek staje sie bezuzyteczny.Zadaniem wynalazku jest wykonanie zamka od¬ pornego na uszkodzenia. Poza tym magnetyczny uklad zapadkowy jest zbudowany bez stosowania sprezyn lub dodatkowych magnesów, za pomoca 20 najprostszych srodków.Celem wynalazku jest równiez konstrukcja zam¬ ka w którym klucze sa zewnetrznie do siebie po¬ dobne, przy równoczesnym zastosowaniu róznych ich odmian, odpowiadajacych róznym ukladom 25 magnetycznych zapadek.Wedlug wynalazku oprócz wewnetrznego cylindra zamkowego, w zamku znajduje sie cylinder posred¬ ni, a magnetyczny uklad zapadkowy jest umieszczo¬ ny pomiedzy tym cylindrem a cylindrem wewnetrz- 30 nym, przy czym magnetyczne zapadki sa umiesz- 55 2023 55 202 4 czone przeciwlegle i utrzymuja sie w polozeniu wolnego biegu przez wzajemne przyciaganie. W wy¬ niku umieszczenia w zamku posredniego cylindra, cylinder wewnetrzny jest w polozeniu zamkniecia zamka obojetny, to znaczy mozna go obracac do¬ wolnie. W przypadku uzycia podrobionego klucza lub na przyklad srubokretu, zapadki magnetyczne nie moga ulec uszkodzeniu. Przy próbie zniszczenia wewnetrznego cylindra za pomoca wiertla, cylin¬ der ten obraca sie razem z wiertlem i nie mozna i go uszkodzic ani zniszczyc. Wzajemne przyciaganie sie zapadek umozliwia prosta konstrukcje zamka i eliminuje koniecznosc stosowania silnych magne¬ sów w trzonie klucza. W celu uproszczenia produk¬ cji, klucz moze byc wykonany z surowca magne- u tycznego, a jego powierzchnie boczne moga byc namagnesowane przeciwleglymi biegunami.Zamek wedlug wynalazku mozna budowac w róz¬ nych, zaleznych od potrzeb, odmianach. Ponizej omawia sie kilka mozliwosci wykonania zamka 20 wedlug wynalazku.W jednej z odmian jako zapadki magnetyczne za¬ stosowano obrotowe tarcze, zaopatrzone w stale magnesy, wzglednie w calosci wykonane z tworzy¬ wa magnetycznego, których osie ulozyskowane sa 25 w wybraniach cylindra wewnetrznego pionowo w stosunku do osi cylindra,, przy czym na obwodzie tarcz znajduja sie wreby, a w cylindrze zewnetrz¬ nym znajduje sie przesuwna w kierunku do osi cylindra zapadka magnetyczna z wystepem, który 30 zaglebia sie we wrebie i tym samym sprzega cylin¬ der wewnetrzny z cylindrem posrednim. Tarcze sa namagnesowane lub zaopatrzone w magnesy tak, ze magnesy klucza powoduja ich ustawienie w okreslonym polozeniu. W polozeniu tym wreby sa 35 dostosowane do wystepów, dzieki jczemu mozliwe jest sprzezenie cylindra wewnetrznego z cylindrem posrednim. Przy zmianie nastawienia tarcz o kil¬ ka stopni katowych, na przyklad w przypadku uzycia podrobionego klucza, sprzezenie jest niemoz- 40 liwe. Wielka ilosc mozliwych ukladów biegunów magnetycznych pomiedzy magnesami klucza a pa¬ ra tarcz umozliwia otrzymanie wielu róznych moz¬ liwosci zamkniecia. W przypadku gdy klucz jest wyciagniety, magnesy tarcz przyciagaja sie i utrzy- 45 muja sie dzieki temu w odwróconym polozeniu.W innej odmianie jako magnetyczne zapadki za¬ stosowano przesuwne w kierunku osi cylindra plyt¬ ki, ulozyskowane w przeciwleglych splaszczeniach cylindra wewnetrznego. Podluzna krawedz kazdej 50 plytki jest zaopatrzona w wyciecie. W wewnetrz¬ nym cylindrze znajduje sie umieszczony pionowo w stosunku do podluznej osi cylindra element zapad¬ kowy, zaopatrzony w wystep, który na skutek dzia¬ lania sprezyny wchodzi w wyciecie plytki, gdy plyt- 55 ka zostanie ustawiona we wlasciwym polozeniu przez magnesy klucza i laczy w ten sposób cylin¬ der wewnetrzny z cylindrem posrednim. Na plyt¬ kach mozna umiescic rózne uklady magnesów co umozliwia otrzymanie wielu kombinacji zamyka- 60 nia.W innej odmianie magnetyczny uklad zapadkowy jest wykonany w postaci szeregu przesuwnych pro¬ mieniowo zapadek magnetycznych. Zapadki te za¬ chodza w pierscienie, zaopatrzone na zewnetrznym 65 brzegu w wystep, zazebiajacy sie z sasiednim pier¬ scieniem, oraz wybrania w które wchodza zapadki.Po wlozeniu do zamka klucza magnesy klucza po¬ woduja wcisniecie zapadek w wybrania, dzieki cze- 5 mu cylinder wewnetrzny zostaje za pomoca posz¬ czególnych pierscieni polaczony z cylindrem po¬ srednim.W nastepnej odmianie zamka zapadki magne¬ tyczne sa umieszczone przesuwnie równolegle do osi 0 cylindra zamykajacego. Sa one umieszczone w wy¬ braniach wykonanych w pierscieniach i w wyniku przesuwania wchodza w wybrania kolejnych na¬ stepnych pierscieni, których glebokosc jest o polo¬ we mniejsza. Magnesy klucza powoduja wsuniecia 5 zapadek w wybrania i sprzegaja tym samym cylin¬ der wewnetrzny za pomoca pierscieni z cylindrem posrednim. Pierscien jest zaopatrzony w dwa wy¬ brania, w które wchodza zapadki sasiednich pier¬ scieni z przeciwleglych stron. Bieguny zapadek sa korzystnie skierowane do przodu i do tylu, tak sa¬ mo jak magnesy klucza.W jeszcze innej odmianie magnetyczny uklad za¬ padkowy stanowia przesuwne w kierunku promie¬ niowym zapadki, umieszczone w wybraniach cylin¬ dra zewnetrznego, a cylinder wewnetrzny jest za¬ opatrzony w pierscieniowe rowki, w które zazebia¬ ja zapadki. Magnesy klucza wciskaja zapadki w wybrania zewnetrznego cylindra, w wyniku czego nastepuje sprzezenie odblokowanego cylindra we¬ wnetrznego z umieszczonym poza nim cylindrem posrednim.We wszystkich omówionych odmianach zamka, cylinder wewnetrzny obraca sie swobodnie w przy¬ padku uzycia podrobionego klucza. Elementy za¬ padkowe nie moga ulec uszkodzeniu. Spowodowa¬ ny sila magnetyczna ruch elementów zapadkowych i sprzegajacych, oraz wzajemne przyciaganie sie magnesów zapadkowych i sprzegajacych, umozli¬ wiaja zastosowanie prostej konstrukcji zamka.Obracanie sie, promieniowe lub wzdluzne przesu¬ wanie zapadek magnetycznych, polaczone z przesu¬ waniem czesci sprzegajacych stwarza mozliwosc wielu kombinacji zamykania. Czyni to zadosc wszel¬ kim stawianym wymogom.Zamek wedlug wynalazku uwidoczniono na za¬ laczonych rysunkach, na którym fig. 1 przedstawia zamek w przekroju poprzecznym w stosunku do osi podluznej zamka, fig. 2 — ten sam przekrój z wlozonym w zamek wlasciwym kluczem, fig. 3 — schematyczny uklad stalych magnesów i uklad bie¬ gunów, fig. 4 — odmiane zamka z obrotowymi tar¬ czami magnetycznymi w przekroju,, fig. 5 — inna odmiane z przesuwnymi plytkami magnetycznymi, fig. 5a — te sama odmiane w przekroju poprzecz¬ nym, fig. 6 — odmiane zamka z promieniowo prze¬ suwnymi magnetycznymi zapadkami z umieszczo¬ nym w zamku niewlasciwym kluczem, fig. 7 — od¬ miane w wzdluznie przesuwnymi zapadkami mag¬ netycznymi, fig. 8 — zamek z promieniowo prze¬ suwnymi zapadkami, przedstawionymi czesciowo w przekroju podluznym i czesciowo w przekroju poprzecznym.Jak wynika z fig. 1 i 2 w srodku wewnetrznego cylindra 6 znajduje sie otwór 6a o przekroju pro¬ stokatnym, w który wprowadza sie klucz 1. Na ob-55 202 5 wodzie wewnetrznego cylindra 6 znajduja sie dwa przeciwlegle wybrania 6b o tak dobranej wielkosci, ze kazde z nich miesci zapadke 2 z stalym magne¬ sem. Biegun pólnocny zapadki 2a skierowany jest na przyklad do osi cylindra, a biegun poludniowy 5 w kierunku obwodu. Prawa zapadka 2b natomiast ¦ jest namagnesowana przeciwnie. Wewnetrzny cy¬ linder 6 jest otoczony przez posredni cylinder 7, ulozyskowany obrotowo w nie pokazanej na rysun¬ ku obudowie. Jest on polaczony z mechanizmem 10 zamkowym na przyklad za pomoca wystepu. W we¬ wnetrznym plaszczu posredniego cylindra 7 znaj¬ duja sie dwa przeciwlegle wybrania 7a, których glebokosc i dlugosc jest równa wybraniom 6b, przy czym zapadki 2 moga w nie wchodzic w przyblize- 15 niu do polowy.Jak pokazano na fig. 3 klucz 1 jest zaopatrzony w szereg stalych magnesów, umieszczonych wzdluz jego dlugosci, albo, jezeli jest on wykonany z ma¬ terialu magnetycznego, zaopatrzony jest w szereg 20 biegunów, których bieguny pólnocne moga byc umieszczone dowolnie z lewej lub prawej strony klucza. Wynika z tego mozliwosc uzyskania wielu róznych kombinacji kluczy. Ilosc biegunów zapadek odpowiada ilosci biegunów magnesów klucza, przy 25 czym przeciwlegle bieguny zapadek przyciagaja sie wzajemnie. Klucz jest namagnesowany tak, ze ma¬ gnesy zapadek zostaja odpychane.W przypadku gdy w zamku nie ma klucza, jak to pokazano na fig. 1 przeciwlegle zapadki przyciaga- 30 ja sie i znajduja sie w wyniku tego w polozeniu ja¬ lowego biegu. Wewnetrzny cylinder 6 mozna do¬ wolnie obracac, a cylinder posredni 7 pozostaje nieruchomy. Zamka nie mozna uruchomic. W przy¬ padku wprowadzenia klucza az do oporu w wybra- 35 nie Ca, magnetyczne zapadki 2 zostaja odsuniete na zewnatrz a cylinder wewnetrzny polaczony z cylin¬ drem posrednim — zamek mozna uruchomic. Po wyciagnieciu klucza magnetyczne zapadki 2 przy¬ ciagaja sie wzajemnie, a polaczenie cylindra 6 40 z posrednim cylindrem 7 zostaje przerwane. Zam¬ ka nie mozna uruchomic.Na fig. 3 pokazano przyklad namagnesowania.Magnetyczne zapadki 2 sa wykonane na przyklad w postaci magnesów równoleglosciennych o okres- 45 lonym rzedzie wielkosci. Powierzchnie zapadek 2 sa namagnesowane róznie, na przyklad parami (na rysunku 7), przy czym sa one skierowane poprzecz¬ nie lub wzdluznie w stosunku do magnesu. Mozli¬ we jest równiez namagnesowanie wzdluz przekat»- 50 nej, wzglednie wzdluz obwodu kola, w wyniku cze¬ go otrzymuje sie duze ilosci mozliwych kombina¬ cji zamka.Poniewaz równoimienne magnesy odpychaja sie (patrz strzalki 5) a róznoimienne przyciagaja sie 55 (patrz strzalki 4) to znaczy gdy w zamku nie ma klucza, pole magnetyczne dziala w kierunku 4. Na przeciw siebie w zamku znajduja sie tylko rózno¬ imienne magnesy. Magnesy przyciagaja sie. W przy¬ padku wprowadzenia klucza z jego polem magne- 60 tycznym, sily przyciagania magnetycznych zapadek znosza sie calkowicie, dzialaja natomiast sily od¬ pychajace magnetycznego klucza (patrz strzalka kierunkowa 5).Z uwagi na to, ze magnesy moga byc rozmiesz- 65 6 czone w wielu róznych kombinacjach, oraz ze od¬ pychaja sie one wzajemnie tylko wtedy, gdy znaj¬ duja sie w polozeniu dokladnie przeciwleglym, klucz magnetyczny dziala tylko po wprowadzeniu go do wewnetrznego cylindra 6 az do oporu.Szczególnie latwe jest wykonanie klucza z mateT rialu magnetycznego. Przed uzyciem klucz zostaje namagnesowany wedlug wzoru pokazanego na fig. 3. Na fig. 2 na przyklad po stronie lewej znajduje sie biegun pólnocny, a po prawej poludniowy. Przez umieszczenie biegunów na bocznych powierzch¬ niach klucza uzyskuje sie duze powierzchnie mag»- netyczne oraz latwosc produkcji.Odmiana zamka pokazana na fig. 4 sklada sie z klucza 1 wewnetrznego cylindra 6, do którego wklada sie klucz, umieszczonego za nim posred¬ niego cylindra 7, jak równiez z zewnetrznego cy¬ lindra 8, w którym sa ulozyskowane obrotowo dwa cylindry 6, 7. Koniec posredniego cylindra 7 jest przeprowadzony przez pokrywe obudowy i zaopa¬ trzony w element zamykajacy, który uruchamia za¬ mek. W srodku wewnetrznego cylindra 6 znajduje sie otwór klucza, a obok niego po jednym wybra¬ niu, w którym miesci sie tarcza 3, ulozyskowana obrotowo wokól poziomej osi, przecinajacej piono¬ wo os cylindra. Kazda z tarcz 3 jest zaopatrzona na obwodzie w wybranie 9 oraz magnesy, albo za¬ opatrzona w bieguny w przypadku gdy jest wyko¬ nana z materialu magnetycznego. Przed wewnetrz¬ nym cylindrem 6 wewnatrz zewnetrznego cylindra 8 jest umieszczona zapadka 2 przesuwna wzdluz¬ nie, o takim samym przekroju i zaopatrzona w ta¬ ki sam otwór do klucza jak wewnetrzny cylinder 6.Wystep zapadki wystaje do przodu z zewnetrznego cylindra 8. Do tylu wystaje wystep 10 dla wybra¬ nia 9 tarczy 3 oraz czop laczacy 11, przeprowadzo¬ ny przez wewnetrzny cylinder 6 i moze byc wpro¬ wadzony w otwory 12 w posrednim cylindrze 7.Klucz 1 jest zaopatrzony w magnesy lub biegu¬ ny, które gdy klucz tkwi w zamku, pokrywaja sie z magnesami lub biegunami tarczy 3 jak to poka¬ zano na fig. 3.W celu zamkniecia zamka, magnetyczny klucz 1 nalezy wprowadzic przez otwór do klucza w za¬ padce do otworu w wewnetrznym cylindrze 6. Ma¬ gnesy klucza obracaja pare tarczy magnetycznych 3 tak, ze bieguny znajduja sie dokladnie na przeciw siebie. Wybranie 9 znajduje sie na przeciw wyste¬ pu 10. Wystep zapadki 2 zostaje wepchniety do ze¬ wnetrznego cylindra 8, przy czym wystepy 10 wcho¬ dza w wybranie 9, a czopy 11 w otwory 12 posred¬ niego cylindra 7. W wyniku tego klucz jest sprze¬ zony z elementem zamykajacym i zamek daje sie uruchomic.Przy wyciaganiu wystepu czopy 11 oraz wystepy 10 przestaja sie zazebiac z odpowiednimi wybrania*- mi wzglednie otworami. Przy wyciaganiu klucza równiez bieguny klucza 1 i pary tarczy 3 nie znaj¬ duja sie juz na przeciw siebie, pole magnetyczne zostaje przerwane, na przyklad od dolu i utrzymu¬ je sie tylko w górnej czesci. Górne pole magnetycz¬ ne postepuje za kluczem, co powoduje ruch obro¬ towy tarczy 3. Przy dalszym wyciaganiu klucza górne pole magnetyczne zostaje równiez zerwane.Magnesy tarczy 3 przeciagaja sie wzajemnie7 55 202 8 i utrzymuja sie w odwróconym polozeniu. Zapad¬ ka 2 nie moze zostac wcisnieta do zewnetrznego cy¬ lindra 8, a sprzezenie z posrednim cylindrem 7 jest uniemozliwione.Zamek pokazany na fig. 5 sklada sie z klucza 1 wewnetrznego cylindra 6, oraz obejmujacego go od tylu posredniego cylindra 7, którego tylny koniec wystaje z zewnetrznego cylindra 8 i jest zaopa¬ trzony w element zamykajacy. Wewnetrzny cylin¬ der ma po obu bokach wybrania 13, w których wzdluznie umieszczone przesuwnie magnesy 14 sa wykonane w postaci plytek. Na górnej powierzchni magnetycznych plytek 14 znajduja sie wybrania 9, oraz sa zaopatrzone w strefy magnetyczne, zgodne z strefami magnetycznymi klucza 1 w polozeniu po¬ kazanym na fig. 5. Plytki magnetyczne 14 wzdluz¬ nie przesuwne. Poza tym wewnetrzny cylinder 6 ma promieniowe przeciecie, w którym znajduje sie element ustalajacy 15, ulozyskowany przesuwnie w kierunku promieniowym. W swojej górnej cze¬ sci jest on zaopatrzony po kazdej stronie w ramie 16, wchodzace w wybranie 9, w przesuwnym mag¬ nesie 14, a w dolnej czesci ma wybranie-stopke, wchodzaca w wybranie 17 w posrednim cylindrze 7. Znajdujaca sie w górnej czesci wewnetrznego cylindra 6 ustalajaca sprezyna 18 powoduje docisk elementu ustalajacego 15 ku dolowi w zazebiajace sie polozenie. Poza tym element ustalajacy 15 jest zalamany w srodkowej czesci, tak, ze daje sie on przesunac do dolu równiez w przypadku, gdy klucz tkwi w zamku. Do podniesienia elementu 15 sluzy górna strona klucza 1. Jest ona zaopatrzona w wglebienie, w które wchodzi element ustalajacy 15 w czasie gdy klucz tkwi w zamku, przy czym tyl¬ ny ukos wglebienia podnosi element 15 w czasie wyciagania klucza.W celu uruchomienia zamka klucz wprowadza sie w otwór wewnetrznego cylindra 6. Magnesy klucza powoduja przesuniecie sie magnesów 14 do wewnatrz, a bieguny klucza 1 znajduja sie doklad¬ nie na przeciw biegunów magnesów 14. Po wsu¬ nieciu klucza do oporu, wglebienie klucza 19 i wy¬ branie 9 znajduja sie dokladnie na przeciw ra¬ mion 16 magnesów 14. Magnesy 14 opadaja pod wplywem sprezyny 18 w wybrania 9. Równoczes¬ nie stopka elementu ustalajacego 15 wchodzi w wybranie 17 posredniego cylindra 7, w wyniku cze¬ go nastepuje sprzezenie wewnetrznego cylindra '6 z posrednim cylindrem 7. Zamek mozna urucho¬ mic. Przy wyciaganiu klucza 1 tylny ukos wglebie¬ nia 19- podnosi ustalajacy element 1? pokonujacy opór sprezyny 18. Zazebienie ramienia 16 oraz stop¬ ki zostaje przerwane, przesuwne magnesy 14 poda¬ zaja do przodu za magnesami klucza i utrzymuja element ustalajacy 15 w stanie nie zazebionym.Sprzezenie wewnetrznego cylindra 6 z posrednim cylindrem 7 jest przerwane, zamka nie mozna uru¬ chomic, a cylinder wewnetrzny 6 obraca sie na ja¬ lowym biegu.Zamek pokazany na fig. 6 sklada sie z klucza 1 wykonanego w postaci pustego walu wewnetrzne¬ go cylindra 6 oraz szeregu pierscieni A, B, C, D oraz posredniego cylindra 7, na którego wystaja¬ cym koncu znajduje sie element zamykajacy. We¬ wnetrzny cylinder 6, pierscienie A, B, C, D oraz posredni cylinder 7 maja równa srednice i sa tym samym ulozyskowane obrotowo w zewnetrznym cylindrze 8. Wykonany w postaci pustego walu otwór do klucza jest trwale polaczony z pierw¬ szym pierscieniem A, stanowiacym cylinder we¬ wnetrzny. Pierscien A ma na obwodzie wystajace do tylu przedluzenia, obejmujace drugi pierscien B.Przedluzenie pierscienia A oraz drugi pierscien B sa zaopatrzone od dolu i z góry w promieniowe wybranie 20. Pozostale pierscienie C, D sa wyko¬ nane analogicznie jak pierscien B. Posredni cylin¬ der 7 jest dopasowany do ostatniego pierscienia D.W wybraniach 20 sa ulozyskowane promieniowo przesuwnie magnetyczne zapadki 2. Dlugosc zapa¬ dek 2 równa sie dlugosci wybrania 20 w pierscie¬ niu. Zapadki sa namagnesowane tak, ze przeciw¬ legle bieguny przyciagaja sie z góry i z dolu.W kluczu 1 sa umieszczone magnesy 21, przeciw¬ legle do zapadek 2. Zewrfetrzne konce magnesów maja rozmieszczone bieguny tak samo jak we¬ wnetrzne koncówki zapadek 2. Gdy klucz tkwi w zamku, zapadki magnetyczne 2 zostaja wciskane na zewnatrz w wybrania przedluzen, w wyniku czego pierscienie zostaja sprzezone ze soba oraz z posrednim cylindrem 7.W celu uruchomienia zamka, klucz 1 wprowa¬ dza sie w wykonany w postaci pustego walu otwór do klucza az do oporu. Magnesy 21 klucza znajdu¬ ja sie w polozeniu przeciwleglym do zapadek 2.Równoimienne bieguny odpychaja sie (fig. 6 lewo) a róznoimienne przyciagaja sie (fig. 6 prawo). Po¬ kazane na fig. 6 polozenie zapadek 2 nastepuje w wypadku posluzenia sie niewlasciwym kluczem.Sprzezone sa tylko pierscienie A i B i daja sie obracac za pomoca klucza. Pozostale pierscienie nie sa sprzezone i zamka nie mozna uruchomic.Po wlozeniu wlasciwego klucza wszystkie zapadki zostaja docisniete na zewnatrz i tym samym sprze¬ zone wszystkie pierscienie ze soba, a tym samym z posrednim cylindrem 7. Zamek mozna urucho¬ mic. Po wyciagnieciu klucza dziala tylko magne¬ tyczna sila zapadek 2. Przyciagaja sie one wza¬ jemnie i chowaja sie calkowicie w pierscieniach (fig. 6 na prawo).Zamek pokazany na fig. 7 sklada sie z klucza 1, wykonanego w postaci pustego walu wewnetrzne¬ go cylindra 6, .szeregu pierscieni E, F, G, H, I po¬ sredniego cylindra 7, na którego wystajacym kon¬ cu jest umieszczony element zamykajacy, oraz ze¬ wnetrznego cylindra 8, w którym sa ulozyskowane obrotowo cylinder wewnetrzny, pierscienie, oraz cylinder posredni, których przekrój zewnetrzny jest równy. Wykonany w postaci pustego, walu otwór do klucza jest na stale polaczony z pierw¬ szym pierscieniem E, który stanowi cylinder we¬ wnetrzny. Po stronie wewnetrznej u góry i na do¬ le pierwszego pierscienia znajduja sie wybrania, w które wchodza magnetyczne zapadki 2. Nastep¬ ny, pierscien F jest zaopatrzony w umieszczone z przodu wybranie do zapadki, w którym miesci sie tylko jej polowa, a po przeciwleglej stronie ma równiez wybranie do nastepnej zapadki. Pozo¬ stale pierscienie G, H sa wykonane analogicznie jak pierscien F. Pierscien I jest zaopatrzony w dwa wybrania, w które wchodza zapadki ze stron le- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 609 55 202 10 wej i prawej 25. W polozeniu spoczynkowym za¬ padki znajduja sie w wybraniach pierscienia H, wzglednie posredniego cylindra 7. Sa one namag¬ nesowane tak, ze odpychaja sie wzajemnie i same wprowadzaja sie w polozenie spoczynkowe.' Bie¬ guny zapadek 2 nie sa polozone jak w fig. 6 na górze i na dole, lecz po stronach lewej i prawej.Odpowiednio do tego, równiez bieguny magne¬ sów 21 klucza znajduja sie po obu stronach, jak to uwidoczniono na fig. 7. Poza tym kazdorazowo jeden biegun pólnocny klucza jest polozony prze¬ ciwlegle do bieguna poludniowego zapadki, tak, ze magnesy klucza i magnesy zapadek przycia¬ gaja sie.Przy wkladaniu klucza 1 do zamka przesuwaja sie równiez zapadki 2. Gdy wlasciwy klucz tkwi w zamku az do oporu, wszystkie zapadki 2 znaj¬ duja sie na przeciw magnesów 21 klucza i sprze¬ gaja wszystkie pierscienie E do I z posrednim cy¬ lindrem 7. Mechanizm zamka mozna uruchomic.Przy wciaganiu klucza zapadki wracaja w swoje polozenie spoczynkowe. Ostatnia zapadka z pra¬ wej strony zostaje w wyniku dzialania pola mag¬ netycznego odepchnieta przez przedostatnia za¬ padke i równiez wraca w polozenie spoczynko¬ we. Wewnetrzny cylinder z pustym walem moze sie obracac jalowo. Przy posluzeniu sie podrobio¬ nym kluczem jedna wzglednie kilka zapadek nie zajmuja polozenia roboczego i wewnetrzny cy¬ linder równiez obraca sie na jalowym biegu, nie uruchamiajac zamka.Sprzegajacy pierscien I mozna umiescic w do¬ wolnym miejscu pomiedzy pierscieniami E do H.Powoduje on zmiane kierunku ruchu odpowied¬ niej zapadki.Zamek pokazany na fig. 8 sklada sie z klucza 1, wewnetrznego cylindra 6, posredniego cylindra 7, którego wystajacy koniec jest zaopatrzony w ele¬ ment zamykajacy, oraz zewnetrznego cylindra 8, w którym sa obrotowo ulozyskowane cylinder wewnetrzny oraz posredni. Wewnetrzny cylin¬ der 6 ma na obwodzie pierscieniowe rowki 22, a zewnetrzny cylinder 8 ma dwa przeciwlegle wybrania 13 dla kazdego pierscieniowego rowka 22. W wybraniach znajduja sie magnetyczne za¬ padki 23, wchodzace w pierscieniowe rowki 22.Poza tym wewnetrzny cylinder 6 ma po stronie tylnej laczace czopy 11, a posredni cylinder 7 otwory 12, w które wchodza czopy 11. Cylinder wewnetrzny i posredni sa utrzymywane w od¬ stepie od siebie za pomoca sprezyny 24. Przeciw¬ legle do siebie magnetyczne zapadki 23 sa na¬ magnesowane przeciwnie, tak, ze gdy klucz nie tkwi w zamku, przyciagaja sie wzajemnie, wcho¬ dza w rowki obwodowe i uniemozliwiaja przesu¬ wanie sie cylindra wewnetrznego. Klucz jest za¬ opatrzony w magnesy 21 rozmieszczone w takich samych odstepach jak zapadki 23. Magnesy 21 maja na dolnym i górnym koncu taki sam bie¬ gun jak zapadki, w wyniku czego odpychaja one zapadki i wciskaja je w wybrania 13 zewnetrz¬ nego cylindra 8.W przypadku posluzenia sie niewlasciwym klu¬ czem (patrz fig. 8) w wybrania 13 zostaje wcis¬ nieta tylko jedna lub niektóre pary zapadek.Wewnetrzny cylinder nie przesuwa sie do we¬ wnatrz i moze sie obracac na biegu jalowym.Przy zastosowaniu wlasciwego klucza, wszystkie zapadki 23 wchodza pod wplywem dzialania 5 magnesów 21 klucza w wybrania 13. Nastepnie klucz wraz z wewnetrznym cylindrem 6 prze¬ suwa sie dalej, przy czym laczace czopy 11 wchodza w otwory 12. Klucz 1 obraca sie wraz, z posrednim cylindrem 7 i zamek daje sie uru¬ chomic. Przy wyciaganiu klucza wewnetrzny cylinder 6 zostaje dzialaniem sprezyny 24 we¬ pchniety na zewnatrz, zapadki 23 przyciagaja sie wzajemnie i wchodza w obwodowe rowki 22.Wewnetrzny cylinder 6 ma jalowy bieg. PL