Pierwszenstwo: Opublikowano: 18. III. 1968 55099 KI. 88 b, 2 MKP F 03 c UKD MCQj Twórca wynalazku: Leonard Kancelarczyk Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcyjne Przemyslu Spozyw¬ czego, Warszawa (Polska) Silnik hydrauliczny wahliwy Przedmiotem wynalazku jest silnik hydraulicz¬ ny wahliwy do napedu ruchem posuwisto-zwrot¬ nym, przeznaczony zwlaszcza do napedu myjek opakowan szklanych: butelek, sloików, puszek lub konwi, a takze do napedu mieszadel.Znane dotychczas urzadzenia do napedu ruchem posuwisto-zwrotnym sa bardzo skomplikowane i sa bardzo uciazliwe i niewygodne w eksploatacji, szczególnie przy powstaniu zakleszczen spowodo¬ wanych rozbiciem opakowania wewnatrz myjki.W tych znanych urzadzeniach dla uzyskania ru¬ chu posuwisto-zwrotnego stosowane sa nastepujace zespoly: przekladnia pracujaca na paski klinowe, chyzozmian, przekladnia slimakowa, sprzeglo elek¬ tromagnetyczne, hamulec elektromagnetyczny i na¬ stepnie krzyz maltanski lub zebatka i krzywki.Niezaleznie od duzej ilosci skomplikowanych czesci ruchomych, dotychczas stosowane napedy sa napedem sztywnym i w przypadku zaciec sie w którymkolwiek z mechanizmów, nastepuje prze¬ ciazenie innych lub nawet powazne uszkodzenie.Dla zabezpieczenia w tego typu mechanizmach przed mozliwym uszkodzeniem lub zniszczeniem, stosuje sie sprzegla przeciazeniowe i kolki do scie¬ cia. Jednak te wszystkie zabezpieczenia powie¬ kszaja jeszcze ilosc skomplikowanych mechaniz¬ mów i przy niedopatrzeniu lub nieumiejetnej ob¬ sludze moga spowodowac powazne uszkodzenie maszyny, co pociaga za soba znaczne koszty re¬ montu.Dla unikniecia wymienionych wad napedów me¬ chanicznych znane sa zastosowania do napedu my¬ jek silników hydraulicznych tlokowych. Obserwa¬ cja ich pracy wykazala szereg trudnosci eksploa¬ tacyjnych wymagajacych wielu napraw i remon¬ tów juz w najwczesniejszym okresie eksploatacji, polegajacych glównie na wymianie pierscieni uszczelniajacych, trudnosci z dobraniem materia¬ lów uszczelniajacych, suwak sterujacy w bardzo 10 krótkim czasie ulega zuzyciu i przez caly czas wystepuja duze przecieki.Celem wynalazku bylo unikniecie wymienio¬ nych wad i niedociagniec wynikajacych z zasto¬ sowania zespolu skomplikowanych mechanizmów, 15 oraz wad silników hydraulicznych tlokowych.Silnik hydrauliczny wahliwy zastosowany we¬ dlug wynalazku do napedu myjek opakowan, w przypadku zakleszczenia myjki na przyklad roz¬ bita butelka, umozliwia automatyczne wylaczenie napedu za pomoca zaworu przeciazeniowego, za¬ instalowanego w przewodach zasilajacych.Prace silnika i jego obciazenie mozna kontrolo¬ wac wedlug wskazan manometrów.Silnik hydrauliczny wahliwy wedlug wynalazku moze byc stosowany do napedu ruchem posuwi¬ sto-zwrotnym róznych maszyn, oraz do napedu mieszadel na przyklad w kadziach fermentacyj¬ nych, wannach z mieszadlami podgrzewajacymi lub 30 urzadzeniami schladzajacymi. Bezstopniowa regu- 20 25 5509955099 3 4 lacja ilosci wahan na minute jest bardzo dogodna dla róznych procesów technologicznych.Konstrukcja silnika hydraulicznego wedlug wy¬ nalazku pozwala na stosowanie go jako pojedyn¬ czego elementu napedu maszyn lub w zespolo¬ wych ukladach napedów, gdzie moga byc uzyte na przyklad dwa takie silniki. Silnik ten moze równiez pracowac w ukladzie hydraulicznym z sil¬ nikami innego typu. Konstrukcja silnika wedlug wynalazku pomyslana jest w ten sposób, ze mozna go stosowac zarówno z prawej jak i z lewej stro¬ ny. Naped z walu moze byc przenoszony dzwignia lub wycinkiem kola zebatego, ustawionych w do¬ wolnych miejscach obwodu silnika.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia czesc syme¬ tryczna widoku ogólnego, fig. 2 — przekrój wzdluz osi B—B, fig. 3 — przekrój wjdluz osi A—A.Silnik hydrauliczny wahliwy wedlug wynalazku sklada sie z rotora 1, bedacego walem z wydra¬ zonymi kanalikami, przedstawionymi na rysunku linia przerywana, korpusu 2 w ksztalcie pierscie¬ nia z czterema uchwytami dla zamocowania sil¬ nika do podstawy. W górnej czesci silnika znajdu¬ je sie przegroda 3, a w dolnej: suwak obrotowy 4 i sterujaca nim dzwignia 5, która jest przerzucana czujnikiem 6. Dzwignia 5 posiada dwa ostrza sty¬ kajace sie z ostrzami dwóch tloczków 17. Przeno¬ szenie ruchu silnika do napedzanych mechaniz¬ mów dokonywane jest za pomoca dzwigni 7, która ponadto steruje suwakiem obrotowym 4 za po¬ moca dwóch czujników 6, zamocowanych na dzwig¬ ni 7 srubami 8.Rotor 1 wyposazony jest w lopatki robocze 9.Zacisk ostrzy przerzutowych 17 suwaka obroto¬ wego 4 jest ustalony srubami 10. W pokrywie 11 znajduja sie gniazda na sprezyny dociskowe i uszczelnienia. Z przedniej i tylnej strony silnika znajduja sie polaczone srubami pokrywy 12, W górnej czesci silnika umocowana jest rurka 13 laczaca silnik z manometrem i kurkiem odpowie¬ trzajacym. Do odprowadzenia oleju do zbiornika sluzy przewód 14. W dolnej czesci silnika znaj¬ duje sie przewód 15 doprowadzajacy olej pod ci¬ snieniem. Dzwignia 5 osadzona jest na wpuscie 16 walka suwaka obrotowego 4 z luzem rowka wpustowego wynoszacym od 1 mm do 5 mm. Prze¬ kroczenie punktu zerowego suwaka nastepuje skut¬ kiem dzialania sprezyn i przez to nie wplywa na chwilowe obnizenie mocy silnika. Kanaly przeply¬ wu oleju z suwaka obrotowego do dwóch komór silnika, oraz kanal odciazajacy suwak, sa zazna¬ czone linia przerywana.Silnik hydrauliczny wahliwy dziala pod wply¬ wem cisnienia oleju lub innego czynnika hydrau¬ licznego o odpowiedniej lepkosci (7—10°E) kiero¬ wanego przewodem 15, z zebatej pompy olejowej.Przez odpowiedni kanal suwaka obrotowego 4, olej dostaje sie do jednej z komór. Zastosowane dwie komory cisnieniowe silnika umieszczone prze¬ ciwlegle zapewniaja równomiernosc dzialania na lopatki walu oraz równomierny rozklad naprezen w korpusie 2 jak i w wale roboczym rotora 1. Ka¬ naly komunikacyjne w wale roboczym rotora umozliwiaja wspólprace dwóch par komór robo¬ czych pracujacych naprzemian parami to jest je¬ dna para na przyklad pracuje w lewo, druga w prawo. Prace naprzemian poszczególnych par komór zapewnia suwak obrotowy 4, przesterowu- jacy doplyw oleju do par komór, co w efekcie daje ruch wahliwy silnika. Zmiana kierunku przeplywu odbywa sie automatycznie ruchem ro¬ tora za pomoca dzwigni 7 i dwóch czujników 6, io które dzieki dwom srubom mocujacym 8 moga byc dowolnie ustawiane na przyklad na równo¬ mierne wahanie dzwigni roboczej to jest o ten sam kat w prawo i w lewo, lub o mniejszy kat w pra¬ wo, a wiekszy w lewo lub odwrotnie. Suwak obro- 15 towy pokonuje punkt zerowy dzieki naprzemian- legle ustawionym sprezynom z tloczkami 17 za¬ konczonymi ostrzami, oraz przez zastosowany luz pomiedzy dzwignia 5, a suwakiem 4, przy czym szerokosc kanaliku dzwigni 5 jest wieksza od wpu- 20 stu 16 osadzonego suwaka obrotowego 4. Takie rozwiazanie pozwala na przyspieszony ruch dzwig¬ ni przed punktem zerowym suwaka 4, który dzie¬ ki temu przekracza punkt zerowy sila dzialania sprezyn, napietych dzwignia 5 przy pomocy tlocz- 25 ków 17 zakonczonych stozkowym ostrzem. Dziala¬ nie tych tloczków 17 za pomoca sprezyn umozli¬ wia obrót suwaka o wyznaczony kat dla otwarcia zespolu kanalów dla przeplywu czynnika hydra¬ ulicznego pod wysokim cisnieniem. Olej ten wy- 30 plywa z silnika pod niskim cisnieniem.Korpus 2 w ksztalcie pierscienia jest podzielony dwoma przegrodami 3 oraz lopatkami 9 na roto¬ rze 1. W ten sposób powstaja cztery komory ro¬ bocze, które dzieki dwom kanalom w rotorze 1 35 polaczone sa w pary, pracujace na przemian. Ko¬ mory robocze sa bezposrednio polaczone z suwa¬ kiem obrotowym 4, który samoczynnie steruje zmiana kierunku posuwu. Suwak obrotowy otrzy¬ muje naped z walu roboczego silnika za pomoca 40 dzwigni 7, dwóch czujników 6 i dzwigni 5. Bez¬ posrednie polaczenie komór przy odpowiedniej srednicy kanalów wplywa na zmniejszenie do mi¬ nimum oporów hydraulicznych, co daje w efekcie mala bezwladnosc momentów wlaczania lub wy- 45 laczania silnika oraz korzystna charakterystyke pracy silnika przy zmianie kierunku posuwu. PL