Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.V.l968 55072 KI 65 a*, 3 MKP B63b UKD 3£/3o Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Zdzislaw Chrzan, mgr inz. Jan Janik, Leszek Mastalski Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo Panstwowe Zegluga na Odrze, Wroclaw (Polska) Napinacz obrotowy, do spinania rzecznych barek i pchaczy Przedmiotem wynalazku jest napinacz obroto¬ wy, pionowy do spinania rzecznych barek i pcha¬ czy, przeznaczony do spinania linami pchacza z barka i barek miedzy soba, w celu utworzenia tak zwanych rzecznych zestawów pchanych.Znane sa urzadzenia stosowane do spinania ba¬ rek i pchaczy, jak na przyklad sciagacze srubowe, wciagarki kotwiczno-cumownicze, wciagarki lino¬ we blizniacze, lecz wada tych urzadzen jest sto¬ sunkowo mala moc naciagu.Do znanych nalezy takze urzadzenie, którego konstrukcja oparta jest na ukladzie dwustopnio¬ wej przekladni, blokowanej zapadka oraz zaopa¬ trzonej w druga zapadke, umozliwiajaca zwolnie¬ nie napietej liny. Wada tego urzadzenia sa jego duze wymiary, ciezar, oraz ograniczony zakres stosowania, wylacznie na pchaczach. Celem wy¬ nalazku jest uzyskanie urzadzenia nadajacego sie do uniwersalnego zastosowania, zarówno do spi¬ nania pchaczy z barkami jak i barek miedzy so¬ ba, a takze do takich czynnosci jak, manewrowa¬ nie, cumowanie i podciaganie, przy jednoczesnym zapewnieniu duzej sily naciagu liny i niewielkich wymiarach zewnetrznych oraz latwosci i prostoty w obsludze, przy zagwarantowaniu duzego stopnia bezpieczenstwa pracy.W urzadzeniu wedlug wynalazku zastosowano konstrukcje z podstawa do której jest trwale za¬ mocowany, pionowo usytuowany glówny wal z ulozyskowanym na nim linowym bebnem, pod- 10 20 25 30 2 czas gdy w górnej czesci glównego walu jest ulo- zyskowany walek z zamocowanym trwale zapad¬ kowym kolem, przy czym w korpusie mechaniz¬ mu napedowego jest obrotowo usytuowany inny walek z dzwignia polaczona przegubowo dwiema dzwigienkami z podwójnymi jarzmami osadzony¬ mi obrotowo na piascie zapadkowego kola, a na sworzniach laczacych dzwigienki z odpowiadaja¬ cymi im jarzmami sa obrotowo osadzone zapadki, zamieniajace wahadlowy ruch dzwigni na jedno¬ kierunkowy, ciagly ruch obrotowy zapadkowego kola, które poprzez przekladnie przenosi moment obrotowy na zebate kolo, o uzebieniu wewnetrz¬ nym, trwale polaczone z linowym bebnem.Taka konstrukcja napinacza umozliwia latwe, nie wymagajace duzego wysilku fizycznego, uzy¬ skanie bardzo duzej sily naciagu rzedu 3 000 KG, zapewnia male gabaryty urzadzenia, a przez pio¬ nowe usytuowanie bebna linowego, wzgledem plaszczyzny pokladu danej jednostki, napinacz na¬ daje sie do manewrowania, cumowania i podcia¬ gania w zakresie katowego wychylenia liny do 360°.Jednolita, zwarta i obudowana konstrukcja eli¬ minuje mozliwosc zagrozen bezpieczenstwa pracy i stanowi istotny postep w konstrukcji naciagowo spinajacych urzadzen, o szerokim zastosowaniu, przeznaczonych dla potrzeb jednostek plywaja¬ cych zeglugi sródladowej. 5507255072 3 Wynalazek blizej objasniono na przykladzie wykonania, przedstawionym na zalaczonych ry¬ sunkach, na których fig. 1 przedstawia napinacz, bedacy przedmiotem wynalazku, w przekroju wzdluznym, fig. 2 w przekroju poprzecznym, fig. 3 w widoku z boku, a fig. 4 schemat zestawu pchanego zczepionego za pomoca napinacza we¬ dlug wynalazku.Napinacz wedlug wynalazku ma podstawe 1, w której jest trwale, pionowo, zamocowany glów¬ ny wal 2 z ulozyskowanym na nim linowym beb¬ nem 3. W górnej czesci glównego walu 2 jest osa¬ dzony trwale korpus 4 oraz, obrotowo, walek 5 z zebatym kolem 6. W korpusie 4 jest usytuowa¬ ny obrotowo walek 7 polaczony z dzwignia 8, któ¬ ra poprzez przegubowo zamocowane dzwigienki 9 i 10 jest polaczona z dwiema parami jarzm 11, na których obrotowo sa zamocowane zapadki 12 wspólpracujace z zapadkowym kolem 13, trwale zamocowanym na walku 5. Zapadkowe kolo 13 zabezpieczone jest przez blokujaca zapadke 14.Zebate kolo 6 jest zazebione z zebatym kolem 15, obrotowo i przesuwnie zamocowanym na osi 16. Na osi 16 jest zamocowane równiez obrotowo zebate kolo 17 zazebiajace sie z zebatym kolem 18, osadzonym obrotowo na osi 19. Zebate kolo 18 zazebia sie z zebatym kolem 20, o uzebieniu wew¬ netrznym, trwale polaczonym z linowym bebnem 3 i manewrowym kolem 21.Przylegajace powierzchnie czolowe zebatych kól 15 i 17 tworza sprzeglo klowe wylaczane przez srubowy odciagacz 22. W dolnej czesci linowego bebna 3 jest naciete uzebienie zapadkowe, wspól¬ pracujace z zapadkami blokujacymi 23, umozli¬ wiajacymi zwiekszenie napiecia w linie z 3000 KG do 10 000 KG przy wylaczonym mechanizmie na¬ pedowym.Dzialanie napinacza wedlug wynalazku przebie¬ ga nastepujaco. Po wylaczeniu kól zebatych 15 i 17 odciagaczem 22 uzyskuje sie wstepny naciag liny manewrowym kolem 21.Po uzyskaniu wstepnego naciagu liny sprzega sie zebate kola 15 i 17 i nadaje walkowi 7 ruch wahadlowy. Wahadlowy ruch walka, 7, z zamoco¬ wana na nim dzwignia 8, poprzez dzwigienki 9 15 20 25 30 35 40 45 i 10 oraz jarzma 11 i zapadki 12, nadaje zapad¬ kowemu kolu 13 ruch obrotowy ciagly-jednokie- runkowy, który poprzez zebate kolo 6 napedza ze¬ bate kolo 15 i sprzegniete z nim zebate kolo 17.Poprzez zebate kolo 18 naped przenosi sie na ze¬ bate kolo 20, o uzebieniu wewnetrznym, które jest trwale polaczone z linowym bebnem 3. PL