Pierwszenstwo : Opublikowano: 18.IV.1968 55046 KI. 42 k, 30/01 MKP G 01 A CZYTELNIA Kilach] PcrWe**eg0 Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Jerzy Kusmierek, mgr inz. Jan Balu- cinski Wlasciciel patentu: Instytut Transportu Samochodowego, Warszawa (Polska) Sposób oceny stanu technicznego lozysk glównych i korbowodowych bez rozbiórki silnika oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób oceny sta¬ nu technicznego lozysk glównych i korbowodowych bez rozbiórki silnika oraz urzadzenie do stosowa¬ nia tego sposobu.Dotychczas stan techniczny lozysk silnika okre¬ sla sie na podstawie wielkosci cisnienia w glów¬ nym przewodzie olejowym silnika lub na podsta¬ wie ilosci kropli oleju, wyciekajacego z poszcze¬ gólnych lozysk w okreslonej jednostce czasu, do¬ prowadzanego do glównego przewodu olejowego pod stalym i okreslonym cisnieniem. Sposoby te nie pozwalaja na okreslanie stopnia zuzycia lub uszkodzenia poszczególnych lozysk, poniewaz przy pierwszym sposobie na wielkosc cisnienia, poza stanem lozysk, ma równiez wplyw stan technicz¬ ny pompy olejowej, zas drugi sposób wymaga zdjecia miski olejowej, a ocena wycieku nie jest jednoznaczna ze wzgledu na trudnosc w ustaleniu miejsca wycieku i na laczenie sie wycieku z sa¬ siednich lozysk oraz splywanie oleju po korbie.Sposób wedlug wynalazku usuwa powyzsze nie¬ dogodnosci i pozwala za pomoca urzadzenia, poka¬ zanego przykladowo na rysunku okreslac bez roz¬ biórki silnika stan techniczny lozysk glównych i korbowodowych.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z uwi¬ docznionych na rysunku dwóch manometrów, kontrolnego 3 i pomiarowego 4, zamontowanej po¬ miedzy nimi zwezki 6, zaworu regulacyjnego 1 i zaworu odcinajacego 5, zbiornika olejowego 9 z za- 10 • 15 20 25 30 montowanym na zbiorniku olejowym zaworem nadmiarowym 2 — polaczonych kanalem przeply¬ wowym 10, do którego pomiedzy zbiornikiem 8 a manometrem 3 zamontowany jest filtr 7.Zwezka 6 o okreslonej charakterystyce ma na celu dlawienie wyplywu i pozwala na pomiar spadku cisnienia spowodowanego wyplywem oleju przez nieszczelnosc lozysk.Za pomoca zaworu regulacyjnego 1 reguluje sie ilosc doprowadzanego do zbiornika 9 sprezonego powietrza przetlaczajacego znajdujacy sie w zbior¬ niku 9 olej 8, najkorzystniej wrzecionowy, do glównego kanalu olejowego silnika. Sposób oceny stanu technicznego lozysk glównych i korbowodo¬ wych wedlug wynalazku polega na wtlaczaniu przez urzadzenie za pomoca sprezonego powietrza, pod stalym i okreslonym cisnieniem oleju poprzez zwezke 6 do glównego kanalu olejowego silnika i pomiarze spadku cisnienia oleju za zwezka, który zalezy od wielkosci luzów i stanu powierzchni wspólpracujacych oraz od kata ustawienia walu korbowego. Wielkosc spadku- tego cisnienia jest miernikiem nieszczelnosci i jest proporcjonalna do stanu powierzchni wspólpracujacych czopa i pa¬ newki oraz luzów.Dla kazdego z lozysk korbowodowych na jeden obrót walu korbowego przypadaja dwa charakte¬ rystyczne ustawienia, przy których wycieki a tym samym i spadki cisnienia sa najwieksze i naj¬ mniejsze. Najwiekszy spadek cisnienia wystepuje 5504655046 przy ustawieniu walu korbowego, przy którym otwór kanalu olejowego czopu ustawiony jest w polozeniu odpowiadajacym maksymalnemu luzowi pomiedzy czopem a panewka. Analogicznie naj¬ mniejszy wyciek wystepuje przy ustawieniu otwo¬ ru olejowego czopa odpowiadajacemu minimalne¬ mu luzowi pomiedzy otworem olejowym w czopie a panewka.Zuzycie lozysk korbowodowych ocenia sie na podstawie róznicy wielkosci cisnien przy ustawie¬ niach walu korbowego odpowiadajacych maksy¬ malnemu i minimalnemu wyciekowi z tych lozysk.Szczelnosc lozysk korbowodowych ocenia sie pa-, rami i odnosi sie do symetrycznego ustawienia korb.Wyciek oleju z lozysk glównych nie zalezy od wzajemnego ustawienia czopa wzgledem panewki a tym samym od kata ustawienia walu korbowe¬ go. Zalezy on jedynie od wielkosci wystepujacych nieszczelnosci. Miernikiem nieszczelnosci lozysk glównych jest róznica wielkosci cisnien pomiedzy cisnieniem doprowadzanym do zwezki urzadzenia a cisnieniem wystepujacym za zwezka, przy usta¬ wieniu walu korbowego odpowiadajacemu mini- 15 20 malnemu wyciekowi z lozysk korbowych. Opisany sposób nie pozwala na okreslenie stopnia zuzycia poszczególnych lozysk glównych. PL