PL54952B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: . 25.IV.1968 54952 KI. 21 e, 54/04 MKP UKD h«« S\&9 Twórca wynalazku: inz. Alojzy Szyndler Wlasciciel patentu: Zaklady Chemiczne „Oswiecim", Oswiecim (Polska) Spiralny dzielnik napiecia Przedmiotem wynalazku jest spiralny dzielnik napiecia, który w ukladach elektrycznych moze pracowac jako potencjometr lub opornica. Do¬ tychczasowe drutowe dzielniki napiecia, w których nastawianie wielkosci oporu elektrycznego odby¬ wa sie za pomoca suwaka stykowego sa kolopotli- we w obsludze, a przy tym bardzo kosztowne, ma¬ lo dokladne, zawodne w eksploatacji, wymagaja izo¬ lowanego drutu oporowego, powoduja zaklócenia radiowe oraz ulegaja szybkiemu zuzyciu.Spiralny dzielnik napiecia wedlug wynalazku usuwa te wady, gdyz kropla rteci spelniajaca role suwaka uruchamiana za pomoca ruchu obroto¬ wego nie wymaga dodatkowych sil nacisku w punkcie styku. Koszty wykonania z uwagi na wyeliminowanie mechanizmu suwakowego sa ta¬ nie, przy czym sposób prowadzenia elementu opo¬ rowego i ruch kropli rteci pozwala na nastawia¬ nie wielkosci oporu w milionowych czesciach Ohma. W czasie eksploatacji kropla rteci daje niezawodne zwarcie elementów oporowych, przy przesuwie kropli rteci nie ma iskrzen, a tym sa¬ mym zaklócen radiowych.Zbedna jest przy tym izolacja drutu oporowego, zas brak mechanizmu suwakowego i znikome tarcie kropli rteci w punkcie styku zapewnia praktycz¬ nie nieograniczona zywotnosc elementów oporo¬ wych i w znacznym stopniu pozostalych elemen¬ tów dzielnika. 10 15 25 30 Przyklad wykonania spiralnego dzielnika na¬ piecia wg wynalazku przedstawia rysunek.Istota dzialania spiralnego dzielnika napiecia polega na wykorzystaniu zjawiska srubowego do przesuwania kropli lub slupka rteci, zawierajacej elementy oporowe ulozone w rurce spiralnej lub zamknietej przestrzeni gwintowej trzpienia za po¬ moca obrotu spirali badz trzpienia wokól jej lub jego osi poziomej.Uwidoczniony na rysunku schemat spiralnego dzielnika napiecia przedstawia jeden z. przykla¬ dów jego rozwiazania. Podstawowym elementem w tym rozwiazaniu konstrukcyjnym jest trzpien 1 wykonany z materialu dieelektrycznego, posia¬ dajacy gwint zewnetrzny oraz walki przytwier¬ dzone na stale w jego osi, ulozone w lozyskach. stalej obudowy 5 umozliwiajac nadanie ruchu obrotowego. Na trzpien 1 nasunieta jest tulejka metalowa 3 zamykajaca szczelnie przestrzen gwin- tpwa trzpienia 1 wzgledem atmosfery. W ten spo¬ sób zamknieta przestrzen gwintowa tworzy prze¬ strzen spiralna, w której ulozony jest drut oporowy 2 oraz kropla rteci 4, przy czym drut oporowy 2 nawiniety na trzpien 1 moze sie zwierac z tulejka 3 tylko poprzez krople rteci 4. Konce drutu oporowego 2 wyprowadzone z- bocznych scian trzpienia 1 w sposób zapewniaja¬ cy szczelnosc przestrzeni spiralnej przytwierdzone sa na stale do pierscieni slizgowych 6 i 7 odizo¬ lowanych wzgledem obudowy 5. 5495254952 Styki slizgowe 8, 9, 10 wyprowadzone do zacis¬ ków 11, 12, 13 odizolowanych od obudowy 5 za¬ pewniajac zamkniecie obwodów pradowych po podlaczeniu ukladu elektrycznego do zacisków 11, 12, 13 dzielnika. Ruch obrotowy trzpienia 1 nada¬ ny recznie lub za pomoca sprzezenia mechanicz¬ nego bezposredniego lub posredniego badz sprze¬ zenia magnetycznego powoduje przesuniecie kro¬ pli rteci w plaszczyznie poziomej w lewo lub w prawo w zaleznosci od kierunku obrotu trzpienia 1 wzdluz drutu oporowego 2 zwierajac go z tulejka ^wskutek czego na zaciskach 11, 12, 13 otrzymu¬ je sie zmiany wielkosci oporu elektrycznego dzielnika. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Spiralny dzielnik napiecia, znamienny tym, ze budowa i dzialanie sa oparte na zjawisku sru¬ bowym wykorzystanym do przesuwania w le¬ wo lub w prawo kropli lub slupka cieczy me¬ talicznej (4) spelniajacej role suwaka stykowe¬ go wzdluz elementu oporowego (2) znajdujace¬ go sie razem z kropla lub slupkiem cieczy me¬ talicznej (4) wewnatrz przestrzeni tworzacej otwór ksztaltu spirali hermetycznej wzgledem atmosfery, powstalej pomiedzy tulejka (3) na- 10 15 20 25 sunieta szczelnie na zewnetrzny gwint obroto¬ wego trzpienia <1) ulozyskowanego w plaszczyz¬ nie poziomej w stalej obudowie (5). Spiralny dzielnik napiecia wedlug zastrz. .1 znamienny tym, ze trzpien (1) jest wykonany z materialu dielektrycznego i posiada dowolny gwint zewnetrzny, zas tulejka (3) spelniajaca role przewodu slizgowego wykonana jest z ma¬ terialu przewodzacego prad elektryczny, przy czym element oporowy (2) ulozony w zewnetrz¬ nym gwincie trzpienia (1) jest zwierany z tu¬ lejka (3) tylko przez ciecz metaliczna (4) prze¬ suwajaca sie w plaszczyznie poziomej po dol¬ nej powierzchni wewnetrznej scianki tulejki (3) przy obrocie trzpienia (1). Spiralny dzielnik napiecia wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze trzpien (1) posiada trzy pierscienie slizgowe odizolowane od obudowy (5), z których jeden stanowi tulejka (3) po¬ zostale pierscienie (6) i (7) wykonane z mate¬ rialu przewodzacego prad elektryczny, podla¬ czone sa do konców elementu oporowego (2), styki slizgowe (8), (9), (10) pierscieni (6), (7) oraz tulejki (4) podlaczone sa do zacisków (11), (12), (13), odizolowanych od obudcwy (5) slu¬ zace do podlaczenia dzielnika z obwodami pra¬ dowymi ukladu elektrycznego. WDA-l. Zam. 7. Nakl. 530 egz. PL