Opublikowano: 20.111.1968 54838 6 3 & 3Job KI. 45 af 59/04 /5 iCsl //o4 MKP A~0l- b UKD 631.312.024 Twórca wynalazku: mgr inz. Janusz Zielinski Wlasciciel patentu: Zaklady Mechaniczne „Ursus", Ursus k/Warszawy (Polska) Urzadzenie zaczepowe, zwlaszcza ciagników rolniczych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie zaczepo¬ we, zwlaszcza ciagników rolniczych, które jest stoso¬ wane do zaczepiania ciagnionych maszyn rolniczych za pomoca widelek lub przyczep jednoosiowych za pomocahaka. 5 Znane sa urzadzenia zaczepowe ciagników, które maja dwa oddzielne zaczepy: jeden zaczep z hakiem, drugi zaczep wahliwy z widelkami. Zaleznie od po¬ trzeb pierwszy lub drugi jest montowany na tej sa¬ mej wysokosci od ziemi do przegubu kulowego, któ- 10 ry zazwyczaj znajduje sie pod skrzynia przekladnio¬ wa ciagnika. A zatym w przypadku np. zmiany pracy ciagnika z maszyna rolnicza na prace z przyczepa jednoosiowa musi byc wymieniony zaczep z widel¬ kami na zaczep z hakiem lub odwrotnie. Takie prze- 15 montowanie zaczepów jest niedogodne tymbardziej, ze w gospodarstwie rolnym ma miejsce dosyc czesto zmiana pracy.Poza tym przy kazdym doczepianiu czy odczepia¬ niu maszyny wzglednie przyczepy kierowca musi 2o zejsc z ciagnika i recznie tego dokonac lub posluzyc sie druga osoba.Odnosnie pracy z przyczepami wady tej nie maja nowoczesne ciagniki z pólautomatycznymi zaczepami do przyczep jednoosiowych, przy których kierów- 25 ca bez schodzenia z ciagnika zaczepia wzglednie od¬ czepia przyczepe wykorzystujac do tego celu pod¬ nosnik hydrauliczny ukladu zawieszenia narzedzi.Do zaczepiania natomiast maszyny rolniczej wzgled¬ nie jej odczepiania musi kierowca jednak zejsc 3o z ciagnika aby tego dokonac. Czynnosci tych bowiem trudno jest zautomatyzowac poniewaz polegaja na przelknieciu sworznia w widelkach wzglednie wyje¬ cia jego z widelek. Poza tym gdy ciagnik jest wypo¬ sazony w zaczep wahliwy to kierowca musi recznie przetknac sworzen w belce lukowej tego zaczepu lub go wyjac z belki.Opisane te urzadzenia z pólautomatycznym zacze¬ pem do przyczep jednoosiowych i nieautomatycz¬ nym zaczepem do maszyn rolniczych maja równiez te niedogodnosc, ze w przypadku zmiany rodzaju sprzetu ciagnionego zaczepy musza byc przemon- towane.W celu unikniecia tych niedogodnosci opracowane zostalo urzadzenie uniwersalne wedlug wynalazku nie wymagajace przemontowywania zaczepów.W urzadzeniu wedlug wynalazku wykorzystany jest podnosnik hydrauliczny i uklad ciegiel zawie¬ szenia narzedzi do pólautomatycznego sprzegania przyczepy i jej wyprzegania, przy czym urzadzenie postanowiono dostosowac do przyczep jednoosio¬ wych obecnie stosowanych powszechnie w rolnic¬ twie.Opracowane urzadzenie wedlug wynalazku ma bu¬ dowe prosta uzyskana przez wspólprace ze soba elementów glównych urzadzenia zaczepowego. Tymi elementami glównymi jest jeden drag zaczepowy, widelki i rama z belka lukowa.Na koncu draga umieszczony jest hak do przy¬ czep jednoosiowych. Hak ten tworzy z dragiem za- 5483854838 3 4 czepowym jedna calosc, natomiast widelki zaczepo¬ we sa umieszczone na dragu za pomoca dwóch sworz¬ ni.Widelki zaczepowe moga miec dwa polozenia.Polozenie tylne, przy którym hak jest zasloniety a wideki zaczepowe w tym polozeniu moga byc pod¬ laczone do maszyny rolniczej i polozenie przednie, przy którym hak jest odsloniety i moze byc podla¬ czony do przyczepy jednoosiowej. W tylnym polo¬ zeniu widelki zaczepowe sa ustalone w plaszczyznie pionowej dzieki temu, ze wystep widelek opiera sie na belce lukowej, natomiast w plaszczyznie poziomej polozenie ich jest ustalone przez czop widelek, który wchodzi w jeden z posród pieciu otworów belki lu¬ kowej. Gdy widelki sa w przednim polozeniu drag zaczepowy ustalony jest w plaszczyznie pionowej przy pomocy urzadzenia zapadkowego, a w plasz¬ czyznie poziomej dzieki ulozonym symetrycznie wystepom oporowym ramy belki lukowej, miedzy które wchodza widelki zaczepowe po ich obróceniu do przodu.W urzadzeniu wedlug wynalazku kierowca wyko¬ nuje sam po zejsciu z ciagnika czynnosci sprzegania go z maszyna rolnicza, natomiast czynnosci sprze¬ gania ciagnika z przyczepa jednoosiowa wykonuje bez schodzenia z ciagnika za pomoca podnosnika hydraulicznego, przy czym w tym przypadku musi byc drag zaczepowy polaczony z cieglami podnos¬ nika.Równiez bez schodzenia z ciagnika kierowca za pomoca ukladu ciegiel luzuje urzadzenie zapadko¬ we aby uwolnic drag zaczepowy z polozenia górnego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na ry¬ sunku, przy czym fig. 1 przedstawia urzadzenie za¬ czepowe w widoku bocznym z widelkami w poloze¬ niu tylnym, przeznaczonym do zaczepiania rolniczej maszyny ciagnionej, fig. 2 urzadzenie w polozeniu opuszczonym z widelkami w przodzie i z hakiem przygotowanym do zaczepiania dyszla przyczepy jednoosiowej, fig 3 urzadzenie jak na fig. 2 lecz w polozeniu górnym po zaczepieniu dyszla przycze¬ py i fig. 4 urzadzenie w polozeniu jak na fig. 3 lecz w widoku z góry.Drag zaczepowy 1 jest umocowany pod skrzynia przekladniowa w przegubie 2. Drag na koncu ma hak 3, który sluzy do przyczepienia przyczep jedno¬ osiowych. Do draga przymocowane sa widelki za¬ czepowe 4, które maja wystep 5. Gdy widelki zacze¬ powe znajduja sie w polozeniu tylnym wystepem 5 opieraja sie na belce lukowej 6r której rama 7 jest przymocowana srubami 8 do skrzyni przekladnio¬ wej. 9.Drag zaczepowy przy tylnym polozeniu widelek moze byc usytuowany w pieciu polozeniach odpo¬ wiadajacych pieciu otworom belki lukowej, przy czym polozenie draga ustala czop 10 widelek 4, który wchodzi w otwór belki lukowej.Widelki sa umocowane dwoma sworzniami 11 i 12.W polozeniu tylnym przygotowane sa widelki do za¬ czepienia maszyny rolniczej.W celu przygotowania haka do zaczepiania przy¬ czepy zaklada sie na sworzen 11 z obu stron dwa ciegla 13 i 14, które laczy sie z dolnymi cieglami 15 i 16 trzypunktowego ukladu zawieszenia. Naste- 5 pnie wyjmuje sie sworzen 12, opuszcza sie drag za¬ czepowy za pomoca ukladu hydraulicznego, poczym obraca sie widelki na sworzniu 11 do przodu i prze¬ tyka sie sworzen 12 przez otwory 17 i 18, które w przednim polozeniu widelek maja wspólna os.Drag w tym polozeniu jest przygotowany do za¬ czepienia przyczepy za pomoca haka.Opuszczanie i podnoszenie draga zaczepowego z widelkami w przodzie odbywa sie za pomoca pod¬ nosnika hydraulicznego. Górne polozenie draga jest ograniczone belka lukowa a ustalone za pomoca urzadzenia zapadkowego (nie pokazanego na rysun¬ ku), które laczy przymocowane do draga widelki z rama belki lukowej 7. Pozatym belka uniemozliwia wyjscie dyszla przyczepy z zaczepienia.Przy podnoszeniu draga musi on znajdowac sie w polozeniu srodkowym to jest w osi podluznej cia¬ gnika tak, aby widelki mogly wejsc miedzy oporowe powierzchnie 19 i 20 ramy belki lukowej.W celu odlaczenia przyczepy zwalniane jest urza¬ dzenie zapadkowe za pomoca ukladu ciegiel peda¬ lem lub dzwignia reczna (nie pokazanymi na rysun¬ ku) z miejsca kierowcy i opuszcza sie hydraulicznie drag zaczepowy. PL