Pierwszenstwo: Opublikowano: 23.IV.1968 54323 KI. 81 e, 29 MKP B65g UKD , '*/*.Wspóltwórcy wynalazku x . . . m M „ , _ , , v. ¦„, I Inz. Joachim Tatura, Zabrze (Polska) Józef wlasciciele patentu: Pawleta Katowice (Polska) Urzadzenie do pionowego transportu materialów Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pio¬ nowego transportu materialów zaopatrzone w czerpaki, kubelki, zgarniaki lub zgrzebla.W znanych dotychczas elewatorach, podnosni¬ kach, czerpakach kubelkowych lub zgarniakowych elementem nosnym i napedowym sa lancuchy. Do jednego lub dwóch równolegle biegnacych pierscie¬ ni lancuchowych* zawieszonych pomiedzy dwiema parami kól gwiazdowych sa zamocowane naczynia nosne o róznyelt ksztaltach i konstrukcjach.Wszystkie te rozwiazania cechuje duzy ciezar jed¬ nostkowy, wysoki koszt produkcyjny i eksploata¬ cyjny oraz ma!a szybkosc posuwu i zwiazana z tym niska wydajnosc pracy. Dalsza powazna wada tych urzadzen jest wycieranie sie i wycia¬ ganie ogniw lancuchowych co powoduje badz czeste awarie, badz koniecznosc kosztownej wy¬ miany urzadzenia w calosci lub w wiekszej czes¬ ci. Urzadzenia te pracuja ponadto bardzo halasli¬ wie i maja niska sprawnosc energo-mcchaniczna i eksploatacyjna.Dla usuniecia powyzszych wad urzadzen do transportu pionowego, proponowano wprawdzie zastosowanie lin w miejsce lancuc* ów, co uwa¬ zano za rozwiazanie najkorzystniejsze. Jednak do¬ tychczasowa konstrukcja takiego podnosnika unie¬ mozliwiala jego ciagla i bezawaryjna prace w skali przemyslowej i tym samym realizacje tej propozycji. Zasiapenie dwóch pierscieni lancu¬ chów nosnych, dwoma pierscieniami linowymi 10 15 20 30 tworzacymi kazdy oddzielny zamkniety ciag lino¬ wy, powoduje wskutek nieuniknionego poslizgu lin na bebnach przesuniecia obwodowe jednego pierscienia wzgledem drugiego, skosne usytuowa¬ nie kublów lub pojemników zamocowanych do tych lin i w konsekwencji wysypywanie sie transportowanego materialu oraz wreszcie awarie calego urzadzenia przez zwichniecie ukladu nos¬ nego i wypadniecie lin z prowadniczych rowków bebnów zwrotni lub napedu.Wszystkie dotychczasowe trudnosci w realizacji ukladu linowego, oraz wady i niedomagania zna¬ nych lancuchowych urzadzen do transportu pio¬ nowego, zostaly pomyslnie usuniete dzieki zasto¬ sowaniu wynalazku. Urzadzenie wedlug wynalaz¬ ku jest zaopatrzone w linowo-nosny uklad nape¬ dowy umieszczony na róznicowym elastycznym bebnie napedowym i bebi:ie zwrotnym.Uklad linowonosny ma te istotna ceche a jedno¬ czesnie zalete, ze sklada sie z jednego ciagu liny tworzacego trzy lub cztery polaczone razem piers¬ cienie nosne, których dlugosci obwodowe w przy¬ padku jakiegokolwiek poslizgu wyrównuja sie na¬ wzajem, automatycznie, dzieki zastosowaniu wspomnianego jednego ciagu liny, zbloczy rózni¬ cowych oraz róznicowych, elastycznych bebnów napedowych i zwrotnych. Okazalo sie, ze tylko taka konstrukcja umozliwia zastosowanie w ukla¬ dzie pionowo-nosnym wygodniejszych i spraw-54823 3 niejszych lin zamiasf. lancuchów, przy zapewnie¬ niu ciaglej i bezawaryjnej pracy urzadzenia.Zastosowanie takiego ukladu linowego w prze¬ nosnikach pionowycn, pozwala na znaczne zwiek¬ szenie ich szybkosci roboczej, a tym samym na kilkakrotne zwiekszenie wydajnosci. Przez wy¬ eliminowanie lancuchów i kól gwiazdowych waga jednostkowa urzadzenia ulegla znacznemu obni¬ zeniu, co z kolei zmniejsza pobór mocy napedo¬ wej oraz koszty produkcji i eksploatacji.Dlugosc urzadzenia wedlug wynalazku w jed¬ nym nieprzerywanym ciagu, moze wynosic nawet do kilkuset metrów i to jednoczesnie w ukladzie czesciowo pionowym, skosnym i poziomym. Za¬ stosowanie jednego ciagu linowego jednoczesnie w kilku nosnych pierscieniach oraz bloczy dyfe- remcyjnych przesuwanych razem z pierscieniami, umozliwia ustawienie trasy przenosnika w róz¬ nych liniach krzywych lub linii luku, co jest do¬ datkowa zaleta wynalazku.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony sche¬ matycznie w przykladowym wykonaniu na rysun¬ ku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie do transportu pionowego z trzema linowymi pierscie¬ niami w rzucie aksonometrycznym, fig. 2 — czesc urzadzenia w widoku z przodu, fig. 3 — pojemnik kubelkowy w przekroju wzdluz linii A—A zazna¬ czonej na fig. 2, fig. 4 — pojemnik zgarniakowy w g przekroju wzdluz linii B—B zaznaczonej na fig. 2, fig. 5 — róznicowy beben napedowy lub zwrotny w przekroju wzdluz linii C—C zaznaczo¬ nej na fig. I, fig. 6 — odmiana bebna w prze¬ kroju wzdluz linii D—D zaznaczonej na fig. 7, fig. 7 — urzadzenie z czterema linowymi pierscie¬ niami nosnymi w rzucie aksonometrycznym, a fig. 8 — czesc urzadzenia wedlug fig. 7 w wido¬ ku z przodu: Urzadzenie jest zaopatrzone w trzy nosne lino¬ we pierscienie la, Ib i lc tworzace jeden zam¬ kniety ciag linowy 1 umieszczony na napedowych i zwrotnych bebnach, na przyklad na górnym 2 i dolnym 3, przy czym pomiedzy tymi bebnami na trasie przenosnika moga byc stosowane w zna¬ ny sposób bebny, tarcze, lub krazki 4 uwidocz¬ nione przykladowo na fig. 8 podtrzymujace dwa iub poszczególne pierscienie la, Ib i lc.Kazdy z bebnów 2 i 3 sklada sie z luzno umieszczonych na wale 5 trzech tarcz na przy¬ klad dwóch bocznych tarcz 6 i 8 i srodkowej 7.Pomiedzy tarczami 6, 7 i 8 sa zamocowane na wale 5 przesuwnie osiowo klinami 9 dwie tarcze lub pierscienie 10 z ramionami 11 zaopatrzonymi w cierne krazki 12 przenoszace moment obrotowy z walu 5 na luzne tarcze 6, 7 i 8. Potrzebny do¬ cisk tarcz 6, 7 i 8 do krazków 12 ustalaja na¬ kretki 5a wkrecone obustronnie na wale 5. Dla uzyskania wiekszego tarcia, tarcze 6, 7, 8 sa za¬ opatrzone w cierna wykladzine 13.Liny nosne 1 sa zaopatrzone w dyferencyjne zblocze ^ umozliwiajace swobodne przesuwanie sie ich w calym ciagu dla wyrównywania napre¬ zen wystepujacych w poszczególnych linowych pierscieniach la, Ib i lc. Przesuwanie sie liny W calym jej ciagu1, umozliwiaja równiez róznico¬ wo sprzezone ze soba krazkami il tarcze 6, 7; S bebnów 2 i 3.Zblocze Z przesuwajace sie fazeni z linowymi pierscieniami la, Ib i lc sklada sie z dwóch 5 poprzeczek 14 i 15 polaczonych dystansowymi listwami 16. Lina 1 srodkowego pierscienia Ib jest umieszczona pomiedzy listwami 16 i zablokowana na nich klinami 17. Jak uwidoczniono nd fig. 1 listwy 16 maja odpowiednie lukowe wygiecia, 10 umozliwiajace swobodne przejscie calego zblo¬ cza Z po cylindrycznej pobocznicy bebnów 2 i 3.Na dolnej poprzeczce 14 sa ulozyskowane dwie pary krazków 18 i 19, przez które przesuwa sie w ukladzie zamknietym ciag liny 1. 15 Uklad ciagu lin 1 przy zastosowaniu róznico¬ wych bebnów 2 i 3 oraz dyferencyjnego blócza Z przedstawia sie nastepujaco. Jeden koniec liny 1 jest zamocowany na stale od góry do poprzecz¬ ki 14 lacznikiem 20, a drugi od dolu lacznikiem 2ii 21 po przeprowadzeniu kolejno przez boczne tar¬ cze 6 bebnów 2 i 3 przez dolna pare krazków 18, srodkowe tarcze 7, przez górna pare krazków 19 oraz przez boczne tarcze 8 bebnów 2 i 3.Pojemniki 22 lub zgarniacze 23 sa zamocowane 25 tylko do srodkowego linowego pierscienia Ib za pomoca uchwytu U skladajacego sie z poprze¬ czek 24 polaczonych listwami 25 pomiedzy którym jest umieszczona srodkowa lina Ib zablokowa¬ na od góry klinem 26. Natomiast boczne lino- 30 we pierscienie la i lc sa umieszczone tak samo jak w zbloczu Z w tulejach lub obejmach 27 za¬ mocowanych do koncówek poprzeczek 24. Umo¬ zliwia to utrzymanie pojemników zawsze we wlasciwym polozeniu zapobiegajacym wysypywa- 35 niu sie materialu, oraz umozliwiajacym swobod¬ ne przesuwanie sie liny w calym ukladzie podczas wyrównywania sie naprezen w poszczególnych pierscieniach la, Ib i lc.W zaleznosci od dlugosci przenosnika i jego j0 obciazenia transportowanym materialem wynala¬ zek przewiduje, ze mozna stosowac zamiast trzech nosnych pierscieni, na przyklad cztery pierscienie la, Ib, lc i Id które w calosci tworza równiez jeden zamkniety ciag linowy 1 polaczony zla- 45 czem 34. W takim ukladzie, poprzeczka 14 ma cztery pary krazków 28, 29, 30 i 31. Poczatkowa czesc zamknietego ciagu linowego jest umieszczo¬ na na srodkowej parze krazków 28 a nastepnie podwójne liny ciagu linowego sa kolejno umiesz- 50 czone na srodkowych tarczach 7 bebnów 2 i 3; na bocznych parach krazków 29 i 30, a nastepnie po przejsciu przez boczne tarcze 6 i 8 bebnów 2 i 3 na parze krazków 31 umieszczonych na kra¬ wedziach poprzeczki 14. W tej odmianie urzadze- 55 nia wedlug wynalazku, zblocze Z jak równiez po¬ jemniki 22 i 23 sa zamocowane sztywno klina¬ mi 17 i 26 do dwóch srodkowych pierscieni Ib i Id.Pomimo to, dzieki zastosowaniu jednolinowego 60 ciagu w calym ukladzie nosnym oraz zbloczy Z i róznicowych bebnów 2 i 3, przy mozliwosci przesuwania sie lih zewnetrznych pierscieni la i lc zapewnione jest utrzymanie zawsze jednako¬ wego pozadanego polozenia wszystkich pojemni- 65 ków na calej trasie; wykluczajacego wysypywanie54823 5 sie materialu lub zwichrowanie calego nosnego ukladu.Przy duzych obciazeniach jednostkowych i wiekszych * dlugosciach przenosnika, wynalazek przewiduje stosowanie zamiast ciernych krazków 5 12 pomiedzy taTczami 6, 7 i 8 bebnów 2 i 3, zeba- 2. tek 32 oraz zebatych kól 33 zamocowanych do naprzeciwleglych scian tarcz 6 i 7 oraz 7 i 8. PL