Pierwszenstwo: Opublikowano: 12. III. 1968 54708 KI. 12 i, 17/08 MKP C 01 b <^&TtWifc Ilrry^i Prtl^nlrwuy npt hkttj togiM**1 «J b-r-^i Wspóltwórcy wynalazku: dr Halina Leszczynska, inz. Broniilaw -Mal¬ kowski,, mgr inz. Anna Jaskólska, inz. Wieslaw Cieslewski, mgr inz. Andrzej Pfeffer, mgr inz.Janusz Gadomski, mgr inz. Zbigniew Czerwen- ka, inz. Ryszard Rys, inz. Zdzislaw Gorczyca i inz. Norbert Janota Wlasciciel patentu: Centralne Laboratorium Kopalnych Surowców Che¬ micznych, Warszawa (Polska) Sposób otrzymywania siarki z bogatych rud siarkowych i urzadzenie do stosowania tego sposobu Metoda stosowana-powszechnie do otrzymywania siarki z bogatych rud siarkowych (o zawartosci S powyzej 60°/o) jest metoda wytapiania i filtracji polegajaca na skruszeniu rudy, zmieleniu jej na mokro do ziarna ponizej 1 mm, osuszeniu, stopieniu i filtracji. Rudy ubozsze poddaje sie po zmieleniu wzbogacaniu flotacyjnemu, po czym pozostale ope¬ racje przebiegaja analogicznie.Proces mielenia rudy na mokro pociaga za soba koniecznosc pózniejszego usuniecia wody z rudy (badz koncentratu) przed operacja wytapiania. Za¬ równo mielenie rudy jak i jej odwadnianie sa operacjami energochlonnymi i koszt ich podnosi znacznie cene otrzymywanego produktu.Sposób wedlug wynalazku umozliwia przerób zlóz rudy bogatej w siarke (o zawartosci S 60% i powyzej) z wyeliminowaniem dwóch kosztownych operacji — mielenia rudy na mokro i odwadniania jej i zastapieniem ich jedna operacja tansza — od¬ dzieleniem grubszych ziaren skaly plonej po stopie¬ niu siarki zawartej w rudzie.Z nielicznych znanych sposobów omijajacych, proces mielenia na mokro i suszenia rudy wymienic mozna metode przytoczona we francuskim opisie patentowym nr 884493, przy czym rózni sie ona znacznie od powszechnie stosowanych metod wyta¬ piania i filtracji. Wedlug powyzszej metody rude kruszy sie wstepnie, a nastepnie wytapia, po czym odebrana zostaje czesc siarki w postaci plynnej.Pozostala czesc materialu zestala sie a nastepnie 20 25 30 przesiewa przez sita, przy czym siarka znajduje sie prawie wylacznie we frakcjach ziarnowych po¬ nizej 2 mm. Sposób ten nadaje sie do przerobu ubogich rud siarki o zawartosci S rzedu 10°/o.Sposób wedlug wynalazku oparty jest równiez na stwierdzonym doswiadczalnie fakcie, ze wy¬ chodzace z klasyfikatora ziarna skaly plonej o sred¬ nicy ponizej 2 mm pozbawione sa prawie calkowicie siarki, ale zasadniczo rózni sie od wyzej przyto¬ czonego tym, ze operacje oddzielenia wiekszych ziaren skaly plonej prowadzi sie w srodowisku plynnej siarki w temperaturze wyzszej od tempe¬ ratury topnienia siarki.W sposobie wedlug wynalazku rude skruszona do wielkosci ziaren ponizej 30 mm topi sie przez ogrzewanie do temperatury okolo 140 °C i w stanie stopionym poddaje sie klasyfikacji, usuwajac frakcje niestopionych ziaren skaly plonej o wiel¬ kosci 2—30 mm. Stopiona siarke wraz z frakcja zia¬ ren ponizej 2 mm oczyszcza sie na filtrach np. cisnieniowych.Wprowadzenie tego sposobu wymaga odpowied¬ nich urzadzen, a mianowicie wytapiacza z dnem pochylym i zaopatrzonego w przenosnik slima¬ kowy transportujacy stopiona rude oraz klasyfi¬ katora bebnowego oddzielajacego wieksze ziarna skaly plonej od pozostalej czesci stopionej rudy.Urzadzenie do wykonywania sposobu wedlug wynalazku obrazuje przykladowo schematyczny rysunek, na którym przedstawiono zbiornik do 5470854708 3 topienia rudy wraz z transporterem w przekroju podluznym, oraz klasyfikator bebnowy w prze¬ kroju podluznym. Urzadzenie to sklada sie ze zbior¬ nika do wytapiania siarki i klasyfikatora bebno¬ wego, przy czym zbiornik 1 posiada dno pochyle 3, 5 nachylone pod katem okolo 15° do poziomu, prze¬ wód spustowy awaryjny 17, umieszczone nad dnem dysze 6 do natrysku dna stopiona siarka, nagrzew¬ nice 2 oraz przenosnik slimakowy 7 zaopatrzony na koncu w przewód 13 odprowadzajacy z najniz- io czej czesci 5 zbiornika mieszanme stopionej siarki i frakcji jalowej do klasyfikatora bebnowego, którego walec 8 otoczony plaszczem grzejnym 9 zawiera wewnatrz obracajace sie sito 10 w ksztalcie cylindra o srednicy oczek 1—2 mm nachylone do 15 poziomu pod katem 2—5° i zaopatrzony jest w prze¬ wód 15 umieszczony w. dolnej czesci walca 8 do odprowadzania wytopionej siarki wraz z frakcja ziaren ponizej 2 mm do filtru np. cisnieniowego, oraz przewód 14 do odprowadzania ziaren jalowego 20 zloza umieszczony w dolnej czesci walca 8 i odgro¬ dzony przegroda 16 od przewodu 15.Przebieg procesu prowadzonego sposobem wedlug wynalazku jest nastepujacy: rude poddaje sie kru¬ szeniu do ziarna ponizej 30 mm, a nastepnie wpro- 25 wadza sie ja do zbiornika 1 ogrzewanego wezow- nica 2 do temperatury 140°C, w której cala zawarta w rudzie siarka przechodzi w stan ciekly. W czasie operacji wytapiania siarki nastepuje podzial zro- stków, przy czym frakcje jalowe na skutek wieksze- 30 go ciezaru opadaja na dno 3 zbiornika 1.Dla umozliwienia odbioru stopionej siarki lacz¬ nie z frakcjami jalowymi dno 3 jest nachylone wzgledem poziomu pod katem okolo 15° i zbiornik zaopatrzony jest w mieszadla 4, które wywoluja 35 ruch wirowy stopionej masy, powodujacy przesu¬ wanie sie czesci stalych w kierunku najnizszej czesci 5 dna 3. Niezaleznie od tego nad dnem zbior¬ nika usytuowane sa dysze wtryskowe 6 dla na¬ trysku dna stopiona siarka pod cisnieniem. 40 Dzialanie dysz ulatwia przesuwanie sie czesci stalych po dnie zbiornika. Do najnizszej czesci 5 zbiornika doprowadzony jest przenosnik slimako¬ wy 7 nachylony pod katem okolo 45° do poziomu.Za pomoca przenosnika slimakowego wyprowadza 45 sie ze! zbiornika stopiona siarke wraz z jalowymi czesciami zloza przewodem 13 do klasyfikatora bebnowego i przez wlot 11 wprowadza sie do wne¬ trza sita 10 znajdujacego sie wewnatrz zbiornika poziomego 8 o ksztalcie walca zaopatrzonego 50 w plaszcz grzejny parowy 9. Sito 10 w ksztalcie cylindra nachylone do poziomu pod katem okolo 2—5° otwarte od strony wlotu 11 i wylotu 12 wprawiane jest w ruch obrotowy.Przez otwory sita przechodzi wraz z plynna siarka jalowa frakcja ziarna mniejszego od sred¬ nicy tych otworów.Szybkosc jest regulowana tak, aby uzyskac mozli¬ wie maksymalne usuniecie siarki z powierzchni ziaren, a jednoczesnie, aby nie zachodzilo narasta¬ nie warstwy wewnatrz sita. Ziarna opadaja gdy przez obrót sita wyniesione zostaja do punktu naj¬ wyzszego, przesuwajac sie za kazdym obrotem w kierunku wylotu 12, skad przewodem 14 odpro¬ wadzone sa jako odpady. Zawiesine stopionej rudy, która przechodzi przez sito, doprowadza sie prze¬ wodem 15 do filtra np. cisnieniowego. Srednice otworów sita (w granicach 1—2 mm) oraz szybkosc obrotów bebna ustala sie dokladnie dla kazdego rodzaju rud. PL