Pierwszenstwo: Opublikowano: 12.1.1966 (P 112 420) 24.11.1968 54607 KI. 21 ai, 32/55 MKP H 04 n ) &IBUOTGKA Wspóltwórcy wynalazku: dr inz. Bohdan Mroziewicz, prof. dr inz. Witold Rosinski Wlasciciel patentu: Polska Akademia Nauk Instytut Podstawowych Pro¬ blemów Techniki, Warszawa (Polska) Przetwornik impulsów elektrycznych na obraz widzialny Przedmiotem wynalazku jest przetwornik impul¬ sów elektrycznych na obraz widzialny dzialajacy na zasadzie pobudzania ekranu fotoluminiescencyj- nego wiazka promieniowania rekorcibinacyjnego.Wizualne odtworzenie informacji zawartej w syg¬ nale elektrycznym otrzymuje sie dotychczas w zna¬ nych urzadzeniach sluzacych do tego celu, na przy¬ klad telewizorach, oscyloskopach itp., w wyniku bombardowania powierzchni ekranu modulowanym strumieniem elektronów, emitowanych przez kato¬ de prózniowej lampy oscyloskopowej lub kinesko¬ powej.Zasadnicza wada znanych przetworników jest ich zlozona budowa i koniecznosc wytwarzania w lam¬ pach odtwarzajacych wysokiej prózni. Minimalne i maksymalne wymiary zewnetrzne lamp oscylo¬ skopowych lub kineskopowych nie pozwalaja na miniaturyzacje tych urzadzen jak równiez na od¬ twarzanie obrazów o bardzo duzych wymiarach.Równoczesnie wada znamych obecnie lamp telewi¬ zyjnych i oscyloskopowych jest koniecznosc stoso¬ wania odpowiednio duzych pradów lub napiec dla uzyskania wlasciwego wysterowania przestrzenne¬ go.Przetwornik wedlug wynalazku usuwa powyzsze wady i niedogodnosci dzieki wyeliminowaniu lamp prózniowych z urzadzen przetwarzajacych sygnaly elektryczne na obraz widzialny. Pozwala na znacz¬ ne rozszerzenie zakresu odleglosci miedzy ekranem i zródlem swiatla, stwarza mozliwosc miniaturyza- 10 15 25 30 cji w wyniku splaszczenia urzadzenia, jak równiez mozliwosc projekcji obrazu na duzy ekran znajdu¬ jacy sie w oddaleniu od zródla swiatla/, oraz nie wymaga wysokich napiec zasilania dla urzadzen przetwarzaj acy eh.Istota wynalazku polega ina zastapieniu strumie¬ nia elektronów, wykorzystywanego w lampach prózniowych, wiazka promieniowania rekombina- cyjnego koherentnego badz niekoherentnego emito¬ wanego przez pólprzewodnikowe zródlo swiatla, zastosowanie w przetworniku.Przetwarzanie impulsów elektrycznych na obfaz widzialny wedlug wynalazku, oparte jest na naste¬ pujacej zasadzie. Zródlo swiatla w postaci na przy¬ klad pólprzewodnikowej diody elektroluminescen¬ cyjnej lub lasera pólprzewodnikowego, umieszczone w przetworniku, emituje wiazke promieniowania rekombiniacyjnego, którego natezenie jest propor¬ cjonalne do zasilajacego go pradu elektrycznego.Wiazka moze byc skupiana, jesli jest to konieczne, przy pomocy znanych ukladów optycznych, na przyklad obiektywu. Modulacje przestrzenna wiaz¬ ki promieniowania, to jest odchylanie w dowolnym ukladzie wspólrzednych, uzyskuje sie badz przez mechaniczny ruch zródla jej emitowania, badz tez przez odchylanie samej wiazki.W tym drugim przypadku mozna zastosowac ru¬ chomy uklad optyczny, albo znane modulatory swiatla odchylajace wiazke pod wplywem przylozo¬ nych napiec elektrycznych. Wiazka zmieniajaca sie 5460754607 3 w czasie i przestrzeni pada na ekran i pobudza go do swiecenia swiatlem widzialnym. Uzyskana w ten sposób jasnosc ekranu jest jednoznaczna funkcja przylozonego do przetwornika sygnalu elektrycz¬ nego.Przedstawiony schematycznie na rysunku, z po¬ zycji czynnej, jeden z mozliwych ukladów prze¬ twornika przetwarzajacego impulsy elektryczne na obraz widzialny wedlug wynalazku, jest zaopatrzo¬ ny w zródlo prominiowania, które stanowi elektro¬ luminescencyjna dioda a (na przyklad z arsenku galu). Dioda a zasilama jest pradem stalym modu¬ lowanym w czasie, wedlug zadanej funkcji, przez uklad elektryczny b. Emitowana przez diode a wiaz- ika! promieniowania rejcombinacyjnego jest skupio¬ na za pomoca sprzezonego z dioda obiektywu c, a nastepnie odchylana wzdluz osi x za pomoca ru¬ chomego- zwierciadla d. Zwierciadlo d zmienia swe polozelnie, w wyniku oddzialywania zmiennego pra¬ du I plynacego przez cewke, z polem magnetycz¬ nym H. Ruch wiazki wzdluz osi y otrzymuje sie jako rezultat zmiany polozenia diody a z obiekty¬ wem c, wywolanej w sposób analogiczny do opisa¬ nego wyzej, to jest równiez w wyniku oddzialywa¬ nia zmiennego pradu I. Zmodulowana w czasie 15 20 25 i przestrzeni wiazka promieniowania rekombina- cyjnego pada na ekran fotolumimescencyjny e i po¬ budza go do swiecenia swiatlem widzialnym. 1 PL