PL54596B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 19.VI.1963 Holandia Opublikowano: 30.XII.1967 54596 KI. -471i, S4 .Wlasciciel patentu: Stamicarbon N.V., Heerlen (Holandia) Kolo lancuchowe gniazdkowe Wynalazek dotyczy kola lancuchowego gniazdko¬ wego. Dotychczas kola lancuchowe gniazdkowe przekladni lancuchowej konstruowano w ten spo¬ sób, ze znany podzial kola lancuchowego, czyli odstep otrzymany przez podzielenie czesci obwodu przez podwójna liczbe zebów o wielkosci równej co najmniej wiekszemu podzialowi lancucha. Przez podzial lancucha rozumie sie tutaj polowe odstepu miedzy jednakowymi polozeniami dwóch kolejno nastepujacych, lezacych lub stojacych ogniw na¬ ciagnietego lancucha.Wszystkie ogniwa lancucha, których podzial znajduja sie ponizej maximum wystepujacego po¬ dzialu, przesuwaja sie przy tym odwrotnie do kie¬ runku obrotu kola. Jest to konieczne, poniewaz po pewnym czasie przebiegajace lezace ogniwo dociera do boków zebów kola. Kazde nastepne ogniwo uklada sie w tym przypadku wyzej na boku zeba tak, ze nastepne ogniwa nachodza na glowe zeba i kolo obraca sie dalej.W znanych podobnych przekladniach obciazony jest ostatni zab. Ogniwo przenoszace sile zwalnia sie z zeba i wskutek duzego tarcia przesuwa sie na scianke zeba, a lancuch przesuwa sie tak da¬ leko na kole, az nastepny zab rozpocznie przeno¬ szenie obciazenia.Nastepstwem tego jest nierównomierny bieg lan¬ cucha lub nieregularny bieg kola przy napedzie lancuchowym. Prócz tego przy przesuwaniu lan¬ cucha pod pelnym obciazeniem przekladni przez 10 15 30 powierzchnie zebów i podstawy gniazd wystepuje znane zuzycie zarówno lancucha, jak i kola. Jak¬ kolwiek zaobserwowano, przesuw lancucha na ko¬ le jest konieczny, to nie we wszystkich przypad¬ kach w dotychczas znanych przekladniach przesuw taki wystepuje; przy kole posrednim z napedem lancuchowym stosunek sil w obu polówkach lan¬ cucha jest prawie równy jednosci tak, ze w tym przypadku nie wystepuje tendencja do poslizgu.Wynalazek eliminuje te niedogodnosc przez to, ze odstep mierzony po kole podzialowym otrzymany przez podzielenie tego kola lancuchowego przez podwójna liczbe zebów jest do 3% mniejszy, niz normalny wymiar najwiekszego wewnetrznego ogniwa; mianowicie w zaleznosci od tolerancji wy¬ konania tego wymiaru i przy wystepujacym skró¬ ceniu czesci lancucha podczas skrecenia pod pel¬ nym obciazeniem.Takie skrócenie podzialu lancucha uzyskuje sie przez wzajemne tarcie ogniw lancucha. Róznice miedzy znana przekladnia lancuchowa i prze¬ kladnia wedlug wynalazku mozna równiez zdefi¬ niowac tak, ze zgodnie z wynalazkiem podzial ze¬ bów kola otrzymuje sie nie na podstawie wystepu¬ jacego w eksploatacji najwiekszego podzialu lan¬ cucha, lecz na podstawie mniejszego podzialu lan¬ cucha. Przebiegajace, lezace ogniwo wykonane o nowym ksztalcie, uklada sie na boku zeba, co nastepuje bez zadnych trudnosci.Obciazenie bedzie w tym przypadku przenoszone 5459654596 3 za pomoca pierwszego i drugiego zeba. Przy pel¬ nym obciazeniu nie wystepuje zaden przesuw lan¬ cucha na bokach zebów. Lancuch nie slizga sie calkiem na kole, przez co kolo napedzajace biegnie spokojnie. Lezace ogniwo opuszcza podstawe gniaz¬ da, gdy nastepne ogniwo juz przejmie obciazenie.Lancuch przesuwa sie teraz na kole w kierunku jego obrotu. Zuzycie jest odpowiednio mniejsze.Wynalazek teraz bedzie wyjasniony blizej w zwiazku z rysunkiem, na którym fig. 1 przedsta¬ wia znane kolo lancuchowe z osadzonym na nim lancuchem, a fig. 2 — kolo lancuchowe wedlug wynalazku.Na obu%igurach przedstawione lancuchowe kolo napedzajace; 1, majace dziewiec gniazdek 6; kolo wspólpracuje z napedowym lancuchem 2, o za¬ znaczonych tylko jego lezacych ogniwach. Przy kole wedlug fig. 1 podzial lancucha jest mniejszy, niz podzial zebów kola. Kolo jest zaprojektowane w ten sposób, zeby mniejsze ogniwo przy przebie¬ gu (z prawej strony fig. 1) moglo byc odwrócone w kierunku powierzchni nosnej zeba. Obciazony jest tylko zab 3.Przy dalszym obrocie kola ogniwo pod pelnym obciazeniem zostaje wypchniete na zewnatrz przed¬ nia powierzchnia nosna zeba 3. Lancuch styka sie w ciagu krótkiej chwili z zebami i jest przesu¬ wany z powrotem, odwrotnie do kierunku obrotu kola, az do chwili przejecia obciazenia przez na¬ stepny zab 7. Aby nie wystepowal taki ruch wsteczny nalezaloby, jak juz wyzej zauwazono, przy pewnym obrocie katowym kola nakladac lezace ogniwo na jego zeby. Praktycznie biorac nie zdarza sie, aby podzial lancucha i podzial kola byly dokladnie takie same. Dalsze zmniejsze¬ nie tolerancji wykonania jest nieuzasadnione eko¬ nomicznie a technicznie zaledwie mozliwe. Prócz tego ma sie w praktyce do czynienia z nierówno¬ miernym rozciaganiem i zuzyciem lancucha, przez co obniza sie wartosc dalej posunietej precyzji.W celu dopasowania ogniwa lancucha do mniej¬ szego podzialu kola, stosuje sie kolo o zebach cienszych. W przypadku napedzania kola lancu¬ chem — przy czym lancuch nie jest cofany przez sily w obu polówkach lancucha — boki zeba sa w ten sposób wykonane, ze krótsze ogniwo lancu¬ cha jest jeszcze chwytane bezposrednio przez te boki. W tym celu bokom zeba powinno nadac wieksza krzywizne, niz naturalna krzywizna biegu lancucha. Taki ksztalt zeba okazal sie niekorzyst¬ ny, poniewaz ogniwa w przypadku zebów o stro¬ mych bokach latwiej wchodza w gniazda. Prze¬ waznie pracuje sie z duzym napieciem wstepnym lancucha, przez co we wszystkich przypadkach jest zapewniona dobra wspólpraca miedzy kolem a lancuchem. Nastepstwem tego jest jednak wie¬ ksze zuzycie..W kole wedlug wynalazku (fig. 2) wystepuje zasadniczo inna wspólpraca miedzy kolem i lancu¬ chem. Boki zeba moga byc wykonane odpowiednio do naturalnej krzywizny przebiegu. Lancuch o mniejszym podziale nie dotyka odwrotnych boków zebów, poniewaz kolo jest dopasowane. Dlugosc lancucha dla obu sposobów napedu jest zasadniczo równa. Zarówno przy napedzie kola lancuchem jak 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 65 i w przypadku odwrotnym. Przebiegajace, lezace ogniwo naklada sie na przedni bok zeba 5. Zab ten przejmuje w duzej mierze obciazenie z zeba poprzedzajacego. Taki przebieg zachodzi regularnie przy dalszym obrocie kola. Ogniwa nie slizgaja sie wstecz dopóki wspóldzialaja z zebami 4 i 5, prze¬ noszacymi obciazenie. Dzieki temu zuzycie jest bardzo niewielkie a dalszy ciag biegu spokojniej¬ szy. Poniewaz boki zebów wznosza sie mozliwie stromo to znaczy przy docieraniu i przebiegu lan¬ cucha o mniejszym podziale wykazuja korzystniej¬ szy ksztalt a duze poczatkowe napiecie lancucha nie jest potrzebne, a nawet niepozadane.Poza tym pierwsze i drugie ogniwo na kole nie jest obciazone oraz zapewnione jest przyleganie ich do podstawy gniazda. Jesli ogniwo przenosi ob¬ ciazenie, istnieje w kierunku obrotu niewielki, regularny przesuw bez wystepowania duzej sily osiowej. W przekladni wedlug wynalazku wzieto pod uwage skrócenie podzialu lancucha, wystepu¬ jace wskutek tarcia miedzy ogniwami.Przy pracy przekladni ogniwa lezace na gniaz¬ dach lancucha usiluja przekrecic ogniwa stojace, przez co styk zostaje przesuwany na zewnatrz.W przeciwienstwie do lancucha z beztarciowym polaczeniem przegubowym, ten lancuch ma w na¬ stepstwie skrócenie podzialu. Tylko na poczatku przejscia przegubu wystepuje „czysty" przesuw boczny, potem ogniwa nasuwaja sie wzajemnie co prowadzi jednakze w polozeniu koncowym, w zaleznosci od wspólczynnika tarcia, do skrócenia podzialu lancucha.Wielkosc tego skrócenia podzialu lancucha zo¬ stala wyjasniona na podstawie przykladu liczbo¬ wego.Liczba gniazd dziewiec, promien wewnetrznej krzywizny ogniwa 13 mm, srednica ramienia ogni¬ wa 22 mm, wspólczynnik tarcia 0,35, skrócenie podzialu ogniwa stojacego 1,47 mm, a ogniwa leza¬ cego 0,91 mm. To skrócenie podzialu moze byc wy¬ liczone przez fachowców na podstawie znanych da¬ nych. Dla nominalnego podzialu lancucha 86 mm, skrócenie to wynosi odpowiednio 1,71% i nominal¬ nego podzialu lancucha 86 mm, skrócenie to wy¬ nosi odpowiednio 1,71% i l,0G°/o.Dla znanego nominalnego podzialu od 86 mm przy obliczeniu srednicy czesci okregu tarczy, uzyskano najwiekszy podzial 87 mm. W przekladni wedlug wynalazku wychodzi sie z najmniejszego podzialu np. z 85 mm, w zaleznosci od wystepuja¬ cego wspólczynnika tarcia, dzieki czemu wylicza sie tak tolerancje, jak i skrócenie podzialu. Punkt wyjscia dla pomiaru gniazd lancucha zgodnie z wy¬ nalazkiem jest nastepujacy.Tarcze oblicza sie dla lancucha o najmniejszym podziale przez co zostaje uwzglednione skrócenie podzialu lancucha wystepujace podczas ruchu wskutek tarcia miedzy ogniwami. Przez wykonanie mozliwie stromych boków zeba zyskuje sie to, ze kolo odpowiada lancuchowi o wiekszych wymia¬ rach podzialu. Dzieki temu moze byc znacznie rozszerzony w góre obszar uzytecznych wymiarów podzialu. Jest to bardzo korzystne, poniewaz w czasie eksploatacji lancuch moze sie jedynie wy¬ dluzyc Kolo biegnie obecnie z lancuchem, który54596 6 jest dla tego kola odpowiednio dlugi to znaczy podzial lancucha jest wiekszy, niz podzial kola.Zazebiajace, lezace ogniwo styka sie ze scianka ^eba w miejscu, które odpowiada podzialowi lan¬ cucha. Przy dalszym obrocie czesci kola znajdu¬ jacej sie w styku, ogniwo opada na podstawe gniazda, gdy obciazenie zostaje przeniesione na nastepny kolejny zab. Przy przebiegu lancucha ogniwo moze byc przez ewentualna sile ciagnaca przeciagniete bezposrednio przed koncem okresu zetkniecia sie przy stopie po przeciwnej stronie ze¬ ba. Ogniwo jednakze zostaje pociagniete w ostat¬ nim etapie w kierunku obrotu przez podstawe gniazda.Po duzym zuzyciu i znacznym rozciaganiu lan¬ cucha moze w znacznych przekladniach lancucho¬ wych wystapic takze opisana wyzej wspólpraca kola z lancuchem, lecz przewaznie nastepuje mo¬ ment w którym lancuch lub kolo staja sie nie¬ przydatne. 10 15 Wynalazek stanowi wazny postep techniczny przede wszystkim gdy w lancuchu wystepuja duze sily ciagnace. Przykladem zastosowania kola we¬ dlug wynalazku jest znany naped urabiarki w ko¬ palni, gdzie dzialajaca na lancuch sila ciagnaca wynoszaca 15—30 ton, nie jest rzadkoscia. Okres trwalosci lancucha i kola znacznie przedluza sie, podczas gdy zuzycie eksploatacyjne zostaje znacz¬ nie zmniejszone. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Kolo lancuchowe gniazdkowe, znamienne tym, ze odstep, mierzony po kole podzialowym otrzymany przez podzielenie tego kola przez podwójna liczbe zebów jest mniejszy do 3%, niz nominalna wiel¬ kosc najwiekszego wewnetrznego wymiaru ogniwa zaleznie od tolerancji wykonania tego wymiaru. PL