14.VI.1965 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano: 30.XII.1967 54542 KI. 80 d, 9 MKP B 28 d UKD 'M Wlasciciel patentu: Artur Fischer, Tumlingen (Niemiecka Republika Federalna) Wiertlo do wykonywania otworów w murach Wynalazek dotyczy wiertla do wykonywania otworów w murach, w stropach z twardego ma¬ terialu, na przyklad w betonie lub skale. Wiertlo to nadaje sie równiez do kazdego innego ma¬ terialu po zmianie i dopasowaniu ostrza wiertni¬ czego.Znane sa wiertla, w których trzpien w stosunku do glowicy wiertla odsadzony jest w taki sposób, aby przy wierceniu poruszal sie mozliwie swo¬ bodnie i w glebokich otworach nie zakleszczal sie.Znane sa równiez wiertla, w których trzpien od¬ sadzony od glowicy wiertla zaopatrzony jest w rowki do odprowadzania wiórów. Poniewaz wiert¬ la takie wykonane sa na ogól z jednolitego ma¬ terialu, ze stali narzedziowej lub szybkotnacej, to uzyskanie rowków do odprowadzania wiórów zwiazane jest ze skomplikowanym procesem ob¬ róbki technicznie bardzo starannej, jak na przy¬ klad frezowaniem, lub zwijaniem plaskich stali, a ostateczne wykonczenie za pomoca szlifowania zwiazane jest z wysokimi kosztami. Dalsza wada takiego wiertla jest to, ze szczególnie przy mniej¬ szych przekrojach moze ono latwo zlamac sie przy skosnym ustawieniu sie w otworze. Wynalazek usuwa wady tego rodzaju wiertel.Zgodnie z wynalazkiem opracowano wiertlo zlozone z glowicy i trzpienia, posiadajace tuleje z tworzywa sztucznego dostosowana do odprowa¬ dzania maczki powstalej przy wierceniu rowkami wykonanymi w tulei. Ponadto celowo przewidzia¬ lo 20 25 30 2 no spiralny ksztalt rowków wykonanych w tulei z tworzywa sztucznego. Ostrze wiertnicze moze byc przy tym wykonane z weglika spiekanego lub uksztaltowane ze stali. Trzpien i glowica wiertla sa najczesciej speczane lub prasowane w celu na¬ dania im potrzebnego ksztaltu. Ponadto przewi¬ dziano, aby centrujacy otwór ustalajacy tulei z tworzywa sztucznego, nalozonej na wiertlo, po¬ siadal ten sam przekrój co i trzpien, a tuleja z tworzywa sztucznego byla wymienna, jako na¬ razona na starcie, niefachowe wiercenie, skosne ustawienie itp. W korzystnym rozwiazaniu wiertla tuleja z tworzywa sztucznego obejmuje czesciowo górna czesc profilu glowicy trzpienia w ten spo¬ sób, ze wzajemne obrócenie tych czesci jest utrud¬ nione. Sama tuleja z tworzywa sztucznego obej¬ mujaca wiertlo, jest wykonana z wytrzymalego elastycznego i odpornego na scieranie tworzywa sztucznego, na przyklad z nylonu lub gumy.Dalsze szczególy oraz zalety wynalazku wyni¬ kaja z opisu dwóch przykladów rozwiazan poda¬ nych na rysunku. Fig. 1 rysunku przedstawia wiertlo z tuleja ze sztucznego tworzywa, czescio¬ wo w przekroju, fig. 2 — widok z góry na wiertlo w kierunku strzalki „A" podanej na fig. 1, fig. 3 — widok na nasadke wiertnicza, fig. 4 — inna for¬ me wykonania wiertla z tuleja ze sztucznego two¬ rzywa, fig. 5 — widok z góry na wiertlo w kie¬ runku strzalki „B" wedlug fig. 4, fig. 6 — prze¬ krój wiertla wzdluz linii „VI — VI" podanej na 5454254542 3 fig. 4 i fig. 7 — przyklad uzycia wiertla wedlug fig. 1 do 3 w czasie wiercenia.Na rysunku fig. 1 i fig. 2 dla pierwszego przy¬ kladu zastosowania wynalazku jest przedstawione wiertlo 1, z tuleja z tworzywa sztucznego 2, opa¬ sujaca trzpien la i glowice Ib trzpienia. Sama tu¬ leje z tworzywa sztucznego mozna nasunac, wpra- sowac lub bezposrednio; wycisnac na trzpieniu la, przy czym centryczny otwór ustalajacy 2e jest do¬ stosowany do poprzecznego profilu trzpienia la.Glowica Ib trzpienia la ze splaszczeniem lc *.f^lcigtaltowana w górnej czesci trzpienia la prze- Waznie przez speczanie, jest czesciowo objeta tu¬ leja 2 z tworzywa sztucznego. Obrócenie tych czesci wzgledem siebie jest tym samym wykluczo¬ ne. Speczone splaszczenie lo glowicy Ib trzpie¬ nia la, wystajace z tulei 2 z tworzywa sztucznego sluzy jako nasadka do glowicy 3 wiertla 1, uwi¬ docznionej na,fig. 3, przy czym wybranie 3a w glowicy 3 wiertla 1 odpowiada przekrojowi trzpie¬ nia la.Tuleja 2 z tworzywa sztucznego opasujaca wier¬ tlo 1 posiada wykonany na zewnetrznym obwo¬ dzie wzdluz linii spiralnej rowek za, do odprowa¬ dzania maczki 4, powstalej przy wierceniu (fig. 7).Po zakonczeniu wiercenia tylko glowica 3 wier¬ tla 1 pozostaje w otworze 5 muru 6, przy czym wyciagniety trzpien la lacznie z glowica Ib trzpienia la i tuleja 2 z tworzywa sztucznego, po zalozeniu nowej glowicy wiertla moze byc znowu uzyty. Inna postac rozwiazania wiertla 12 przedstawiona na fig. 4 do 6 odpowiada w zasa¬ dzie budowie wiertla 1 wedlug fig. 1 do 3. Jedy¬ nie centryczny otwór 12e ustalajacy posiada prze¬ krój okragly, a na calej dlugosci rowki Iza we¬ wnetrzne. Dla trzymania i zabezpieczenia przed obrotem, w rowki 12a tulei 12 z tworzywa sztucz¬ nego wchodza wystepy lic wiertla 11. Glowica trzpienia llb wystajaca z tulei z tworzywa sztucz¬ nego 12 sluzy jako nasadka, do której jest przy- lutowana plytka z weglików spiekanych, tak ze kompletne wiertlo 12 moze byc stosowane do dal¬ szych wiercen. Przy tym sposobie wykonania moze oczywiscie znalezc zastosowanie wymienna glo¬ wica 3 wiertla 1 z przylutowana plytka z wegli¬ ków spiekanych. Po uszkodzeniu tulei 12 z two¬ rzywa sztucznego moze byc ona sciagnieta z trzpie¬ nia lla i zastapiona nowa przez nasuniecie na trzpien.Na fig. 7 przedstawiono wiertlo 1 w murze, przy czym mur oznaczono liczba 6 a drazace otwór 5 wiertlo 1. Dolna czesc trzpienia la wiertla 1 jest trzymana za pomoca uchwytu 7, wiertla 1, przy¬ rzadu 8 wiertarskiego. W tym przedstawieniu jednoznacznie pokazano, jak powstala przy wier¬ ceniu maczka 4 jest odprowadzana z muru 6 na 5 zewnatrz za posrednictwem glowicy 3 wiertla h poprzez spiralne rowki 2a. Spirala najczesciej „jednozwojowa" jest utworzona przez szeroki ro¬ wek o stosunkowo niewielkim skoku. Odprowa¬ dzanie maczki powstalej przy wierceniu zgodnie 10 z przeprowadzonymi próbami jest znacznie ulat¬ wione w stosunku do wiertel o innych ksztaltach.Tuleja z tworzywa sztucznego przede wszystkim ma przy wierceniu jeszcze te zalete, ze przy skos¬ nym ustawieniu wiertla w otworze przeciwdziala 15 zlamaniu sie wiertla, dzieki oparciu sie tulei o scianke otworu i elastycznosci tworzywa sztucz¬ nego. PL