Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.XII.1967 54522 KI. 42 i, 19/03: MKP GOIJT/^ Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Maria Rose, Krystyna Tyburska Wlasciciel patentu: Instytut Techniki Budowlanej, Warszawa (Polska) Sposób oznaczenia wilgotnosci materialów stalych, zwlaszcza podkladów podlogowych, pod wykladziny z tworzyw sztucznych Przedmiotem wynalazku Jest sposób oznaczania wilgotnosci zwlaszcza podkladów podlogowych i gipsobetonowych za pomoca wskazników pod wy¬ kladziny z tworzyw sztucznych.Podklady podlogowe pod wykladzine z tworzyw sztucznych musza byc suche. Nadmierne zawil¬ gocenie podkladów moze powodowac odklejanie wykladziny od podlogi na skutek parowania wo¬ dy z podkladu, moze przyczynic sie równiez do zmniejszenia zdolnosci wiazacej kleju uzytego do przyklejania wykladziny. Dopuszczalna wilgotnosc podkladów nie moze przekraczac dla podkladu betonowego 3%, dla podkladu gipsowego i estrich- gipsowego 2°/o.Znane dotychczas sposoby okreslania wilgot¬ nosci podkladów za pomoca aparatu elektryczne¬ go (Feutron, Gann-Hydromat) lub karbidowego, wymagaja wykwalifikowanej obslugi, wykonanie pomiarów jest uciazliwe* pracochlonne i uszka¬ dza badany podklad.Przy uzyciu aparatu elektrycznego, dla doko¬ nania pomiaru wilgotnosci trzeba wbijac w pod¬ klad gwozdzie lub kolki, a oznaczanie wilgotnosci przy pomocy aparatu karbidowego wymaga wycie¬ cia z podkladu próbki, rozdrobnienia jej i innych dosc pracochlonnych czynnosci. Znana, poza wy¬ zej wymienionym sposobem, metoda wagowa jest równiez uciazliwa i moze byc stosowana tylko w laboratorium. Polega ona na wycieciu z podkla- 20 25 30 du próbki i suszeniu jej do uzyskania stalego cie zaru.Sposób wedlug wynalazku usuwa te niedogod¬ nosci, jest bardzo prosty, szybki, nie wymaga wy¬ kwalifikowanego personelu i nie powoduje uszko¬ dzen badanego podkladu. Sposób ten polega na przylozeniu do podkladu papierka wskaznikowego zawierajacego kompleksowy zwiazek kobaltu, któ¬ ry ma te wlasciwosc, ze bedac na papierku wskaz¬ nikowym w stanie stalym ma barwe niebieska,, a odbarwia sie w wyniku reakcji zwiazku kom¬ pleksowego pod wplywem wilgoci (np. zawartej w podkladzie). Tego rodzaju zwiazki kompleksowe wytwarza sie w znany sposób w stezonych roz¬ tworach wodnych tiosiarczanu np. sodu i soli ko¬ baltowej np. azotanu kobaltowego, lub w roztwo¬ rach wodnych rodanków z solami kobaltowymi.W sposobie wg wynalazku zastosowano azotan kobaltu i rodanek potasu. Dzialajac na rodanek potasu azotanem kobaltowym wedlug reakcji: Co(Np3)2 + 4KSCN -? K2[Co(SCN)4] + 2KNOs otrzymuje sie czterotiocyjanokobaltan potasu. Jest to zwiazek zawierajacy kobalt w amonie kom¬ pleksowym. Tego rodzaju zwiazki w postaci ciala stalego lub w stezonych roztworach wodnych maja zabarwienie niebieskie. Natomiast zwiazki w których kobalt jest kationem, maja zabarwie¬ nie rózowe. Czterotiocyjanokobaltan potasowy 5452254522 3C2[Co(CNS)4], jako cialo stale oraz w stezonych roztworach wodnych ma niebieskie zabarwienie a po rozcienczeniu ulega zmianie na rózowe. Wy¬ stepowanie odmiany niebieskiej i rózowej w tym przypadku zachodzi na skutek zmian struktury ¦anionu kompleksowego kobaltu [CoCCNSJJ2— pod wplywem rozcienczenia woda i tworzy sie zwia¬ zek, w którym kobalt jest kationem. Wlasciwosc ivyzej opisana zostala wykorzystana do opraco¬ wania papierków wskaznikowych, sluzacych do oznaczania zawartosci wilgoci w podkladach. Ogól¬ nej zaleznosci miedzy „wydozowaniem" skladni¬ ków a wilgotnoscia przy której nastepuje odbar¬ wienia nie ma. Skladniki zostaly dobrane w wy¬ niku przeprowadzonych doswiadczen. * Przyklad: dla okreslenia wilgotnosci pod¬ kladu w granicach okolo 2—4% i powyzej, przy¬ gotowuje sie trzy roztwory o róznym stezeniu azo¬ tanu kobaltu oraz rodanku potasu.Dla okreslenia wilgotnosci do okolo 2% przy¬ gotowuje sie roztwór I, zawierajacy l,5°/o rodan¬ ku potasu i 0,3% azotanu kobaltowego.Dla okreslenia wilgotnosci do kolo 3°/o przygo¬ towuje sie roztwór II, zawierajacy 10% rodanku i 0,4% azotanu kobaltowego.Dla okreslenia wilgotnosci okolo 4% przygoto¬ wuje sie roztwór III, zawierajacy 40% rodanku i 1,2% azotanu kobaltowego.Papierki wskaznikowe otrzymuje sie przez nasy¬ canie pasków bibuly filtracyjnej wyzej wymienio¬ nymi roztworami a nastepnie wysuszenie w su¬ szarce w temperaturze do 105°C. Nasycone i wy¬ suszone papierki uklada sie na badanym podkla¬ dzie tak, by dokladnie do niego przylegaly, przy¬ grywa szczelnie np. wykladzina lub papa i pozo¬ stawia na 12—18 godzin. Nalezy stosowac zestaw 10 15 20 25 30 35 kilku papierków dobranych tak aby odbarwialy sie przy róznym procentowym zawilgoceniu ba¬ danego podkladu.W czasie badania wilgotnosc podkladu w bada¬ nym miejscu ustala sie i papierek wskaznikowy okresla nie tylko wilgotnosc warstwy wierzchniej podkladu, lecz równiez wilgotnosc glebszych warstw.Po okresie czasu badania odkrywa sie papierki wskaznikowe i okresl© sie zawartosc wilgoci w badanym podkladzie.Odbarwienie papierka nasyconego roztworem I wskazuje na wilgotnosc podkladu nie mniej niz okolo 2%.Odbarwienie papierka nasyconego roztworem II wskazuje na wilgotnosc podkladu nie mniej niz ckolo 3%.Odbarwienie papierka nasyconego roztworem III wskazuje na wilgotnosc podkladu nie mniej niz okolo 4%. PLPriority: Published: December 30, 1967 54522 IC. 42 i, 19/03: MKP GOIJT / ^ Inventors of the invention: Maria Rose, Krystyna Tyburska, MSc. Patent owner: Building Research Institute, Warsaw (Poland) Method of determining the moisture content of solid materials, especially floor screeds, under plastic floor coverings The subject of the invention There is a method of determining the moisture content, especially of floor and plaster concrete screeds, with the help of indicators for plastic coverings. Floor coverings for plastic coverings must be dry. Excessive wetting of screeds may cause the floor covering to peel off the floor due to evaporation of water from the underlay, and may also reduce the binding capacity of the adhesive used to stick the floor covering. The permissible humidity of the screeds cannot exceed 3% for a concrete base, 2% for a gypsum and estrich-gypsum base. The previously known methods of determining the moisture content of screeds using an electrical apparatus (Feutron, Gann-Hydromat) or a carbide one require a qualified When using an electrical apparatus, to measure the humidity, nails or studs must be hammered into the substrate, and the determination of humidity with a carbide device requires cutting from the base of the sample , fragmentation of it and other quite labor-intensive activities. The known method, apart from the above-mentioned method, is also cumbersome and can only be used in a laboratory. It consists in cutting the sample from the undercoat and drying it to a constant heat. The method according to the invention removes these inconveniences, is very simple, quick, does not require qualified personnel and does not damage the test undercoat. . This method consists in applying to the base an indicator paper containing a cobalt complex compound, which has the property of being blue in a solid state on the indicator paper, and it becomes discolored as a result of the reaction of the complex compound under the influence of moisture ( e.g. contained in the primer). Complexes of this type are prepared in a known manner in concentrated aqueous solutions of thiosulphate, e.g. sodium and cobalt salt, e.g. cobalt nitrate, or in aqueous rhodate solutions with cobalt salts. In the process of the invention, cobalt nitrate and potassium thiocyanide are used. . By treating potassium thiocyanate with cobalt nitrate according to the reaction: Co (Np3) 2 + 4KSCN -? K2 [Co (SCN) 4] + 2KNOs gives potassium tetraothiocyanocobaltate. It is a cobalt compound in complex ammonium. Such compounds in the form of solids or in concentrated aqueous solutions are blue in color. On the other hand, compounds in which cobalt is a cation have a pink color. Potassium tetraothiocyanocobaltate 5452254522 3C2 [Co (CNS) 4], as a solid and in concentrated aqueous solutions, has a blue color and changes to pink after dilution. The gradation of the blue and pink varieties in this case is due to changes in the structure of the complex cobalt anion [CoCCNSJ2 - under the influence of dilution with water and the formation of a compound in which cobalt is a cation. The property described below has been used in the development of indicator papers for determining the moisture content of the bases. There is no general relationship between the "dosing" of ingredients and the humidity at which discoloration occurs. The ingredients were selected as a result of the experiments. * Example: to determine the moisture content of the substrate in the range of about 2 - 4% and above , three solutions are prepared with different concentrations of cobalt nitrate and potassium rhodium. To determine the moisture content to about 2%, solution I is prepared, containing 1.5% potassium rhodate and 0.3% cobalt nitrate . For the determination of the humidity to around 3%, the solution II is prepared containing 10% of thiocyanate and 0.4% of cobalt nitrate. For the determination of the humidity of around 4%, the solution III is prepared containing 40% of the middle and 1.2 % cobalt nitrate. Indicator papers are obtained by soaking filter paper strips with the above-mentioned solutions and then drying in an oven at a temperature of 105 ° C. The saturated and dried papers are placed on the test pad so that exactly to him egaly, adhered tightly, for example, to carpet or tar paper, and left for 12-18 hours. A set of 10 15 20 25 30 35 papers should be used, selected so that they discolor at different percentages of moisture in the test base. During the test, the humidity of the base in the test place is established and the indicator paper determines not only the humidity of the base layer, but also Moisture of deeper layers. After the test period, the indicator papers are uncovered and the moisture content in the tested support is determined. Discoloration of the paper saturated with solution I indicates that the moisture content of the base is not less than about 2%. Discoloration of the paper saturated with solution II indicates the moisture content of the base surface not less than 3%. Discoloration of the paper impregnated with solution III indicates a moisture content of the base not less than about 4%. PL