PL54504B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 25. I. 1968 54504 KI. 12 o, 8 MKP C 07 c UKD Wspóltwórcy wynalazku: Narcyz Wlodarczyk, Edward Kozlowski, Jerzy Obara, Witold Bandala, Romuald Nakonieczny, Zdzislaw Werstak Wlasciciel patentu: Chemiczna Spóldzielnia Pracy „BENZYL", Skarzy¬ sko-Kamienna (Polska) Sposób odzyskiwania aldehydu benzoesowego z pozostalosci poreakcyjnej w procesie wytwarzania aldehydu benzoesowego Przedmiotem wynalazku jest sposób odzyskiwa¬ nia aldehydu benzoesowego z pozostalosci poreak¬ cyjnej w procesie wytwarzania aldehydu benzo¬ esowego.Znany sposób otrzymywania aldehydu benzo¬ esowego polega na chlorowaniu toluenu do chlorku benzylidenu, hydrolizie chlorku benzylidenu do aldehydu benzoesowego w wodnym roztworze sody amoniakalnej oraz oczyszczaniu aldehydu benzo¬ esowego przez destylacje z para wodna i nastepnie przez rektyfikacje prózniowa. Pozostalosc po rekty¬ fikacji prózniowej aldehydu benzoesowego, stano¬ wi oleista ciecz, w sklad której wchodza glównie dwubenzylowy acetal aldehydu benzoesowego i znajdujace sie w nim w stanie równowagi alko¬ hol benzylowy i aldehyd benzoesowy oraz, w mniej¬ szych ilosciach, eter dwubenzylowy i smoliste pro¬ dukty kondensacji chloropochodnych toluenu.Podejmowane dotychczas próby odzyskiwania aldehydu benzoesowego z pozostalosci podestylacyj¬ nej, przez dzialanie rozcienczonym kwasem siarko¬ wym, a nastepnie przez rozdestylowanie pod próz¬ nia otrzymanej mieszaniny alkoholu benzylowego i aldehydu benzoesowego, dawaly w skali tech¬ nicznej wyniki negatywne, poniewaz w trakcie destylacji zarówno pod próznia jak i z para wodna, produkty te ulegaly ponownej kondensacji aceta- lowej.Równiez niemozliwe bylo wyodrebnienie aldehy¬ du benzoesowego w postaci zwiazku addycyjnego 25 z kwasnym siarczynem sodowym, poniewaz wsku¬ tek silnego zanieczyszczenia mieszaniny poreakcyj¬ nej nie nadawala sie ona do rozdzielenia znanymi sposobami.Z tych samych powodów nie powiodly sie próby wyodrebnienia alkoholu benzylowego jako pro¬ duktu glównego, po potraktowaniu zhydrolizowa- nej pozostalosci stezonym roztworem sody kau¬ stycznej i dysproporcjonalnym rozkladzie alde¬ hydu benzoesowego na alkohol benzylowy i benzo¬ esan sodu wedlug reakcji Cannizzaro. Sposób odzyskiwania aldehydu benzoesowego droga trak¬ towania kwasem solnym i dochlorowywania po¬ zostalosci podestylacyjnej oraz dalszego przetwa¬ rzania tak otrzymanego chlorku benzoilu jest nieoplacalny.Sposób wedlug wynalazku umozliwia odzyskiwa¬ nie z wysoka wydajnoscia aldehydu benzoesowego z pozostalosci podestylacyjnej, nie przedstawiajacej dotychczas wartosci uzytkowej. Sposób ten polega na hydrolizie pozostalosci podestylacyjnej, równo¬ czesnym utlenianiu jej wodnym roztworem kwasu azotowego o stezeniu 2—15fl/o wagowych w tem¬ peraturze wrzenia mieszaniny reakcyjnej oraz oddestylowaniu produktu reakcji z para wodna.Wode oddzielona od kondensatu zawraca sie do reaktora w celu wydestylowania reszty aldehydu benzoesowego.W sposobie wedlug wynalazku proces hydrolizy acetalu aldehydu benzoesowego i utleniania po- 5450454504 10 15 20 wstalego alkoholu benzylowego prowadzi sie w ukladzie dwóch faz cieklych, przy czym faze wodna stanowi roztwór kwasu azotowego w wo¬ dzie. Hydroliza acetalu zachodzi na granicy^faz^ natomiast utlenianie alkoholu benzylowego, znacz¬ nie latwiej rozpuszczalnego w wodzie niz aldehyd benzoesowy, przebiega równiez w fazie wodnej.Jednoczesnie aldehyd benzoesowy oddestylowuje z para wodna. Alkohol benzylowy, wykazujacy znacznie nizsza preznosc par w porównaniu z alde¬ hydem benzoesowym, pozostaje w srodowisku reakcji.Wedlug wynalazku hydrolize acetalu aldehydu benzoesowego, zawartego w pozostalosci podestyla¬ cyjnej i równoczesne utlenianie powstajacego na skutek tej hydrolizy alkoholu benzylowego pro¬ wadzi sie w temperaturze wrzenia mieszaniny reakcyjnej, pod cisnieniem atmosferycznym lub zblizonym do atmosferycznego, stosujac mieszanie z szybkoscia od okolo 150 do 400 obrotów na mi¬ nute. Kwas azotowy stosuje sie w ilosci stechio- metrycznej lub w niewielkim nadmiarze w sto¬ sunku do calkowitej ilosci alkoholu benzylowego zawartego we wsadzie tak zwiazanego, jak i wol¬ nego, przy czym wprowadza sie go do reaktora z taka szybkoscia, aby stezenie kwasu azotowego w fazie wodnej w reaktorze nie przewyzszalo okolo 15% wagowych.Przekroczenie tego stezenia powoduje przecho¬ dzenie kwasu azotowego do par i koniecznosc zbu¬ dowania ukladu odbieralniczego z materialów kwasoodpornych. Spadek stezenia kwasu azotowe¬ go ponizej 2% wagowych powoduje zwolnienie tempa reakcji.Korzystne jest utrzymanie stalego poziomu cie¬ czy w reaktorze w tym celu, aby powstaly aldehyd benzoesowy mógl calkowicie lub przynajmniej w wiekszosci oddestylowac z para wodna.Zebrany w odbieralniku kondensat rozdziela sie na dwie1 fazy, z których jedna stanowi aldehyd 40 benzoesowy, druga zas, wodna, jest nasycona al¬ dehydem benzoesowym. Faze wodna po zakoncze¬ niu procesu hydrolizy i utleniania zawraca sie do reaktora w celu oddestylowania w trakcie pro¬ cesu resztek aldehydu w niej pozostalych, przy 45 czym wprowadza sie ja z taka szybkoscia, aby poziom cieczy w reaktorze pozostawal staly. Spo¬ sobem wedlug wynalazku odzyskuje sie aldehyd benzoesowy z wydajnoscia od okolo 55°/o do okolo 65% wagowych w stosunku do wyjsciowej ilosci so pozostalosci podestylacyjnej.Wynalazek wyjasnia blizej, nie ograniczajac jego zakresu, nastepujacy przyklad.Przyklad. 350 kg pozostalosci po destylacji aldehydu benzoesowego i 150 1 wody wprowadza 55 30 35 sie do reaktora ze stali nierdzewnej o pojemnosci 1000 1, wyposazonego w plaszcz grzejny, ogrzewany para wodna, mieszadlo skrzydelkowe, przewód do¬ prowadzajacy roztwór kwasu azotowego lub wode z dozownika oraz przewód odprowadzajacy opary do Chlodnicy.Mieszanina DOdgrzewa sie do temperatury 100°C po czym wprow^p!za sie stopniowo z dozownika 900 kg 12% kwasu aziotowego. Jednoczesnie rozpo¬ czyna sie destylacje aldehydu^benzoesowego z para wodna. Destylat doprowadza sie^przez aluminiowa chlodnice typu „rura w rurze" do odbieralnika-roz¬ dzielacza, o pojemnosci 500 1, polaczonego^przele- wem ze zbiornikiem do oddzielajacej sie wody opc jemnosci 1000 1.Wydzielajace sie podczas reakcji tlenki azotu odprowadza sie przewodem na zewnatrz. Kwas azotowy wprowadza sie w ciagu okolo 24 godzin, po czym przez dalsze okolo 24 godziny doprowadza sie z dozownika wode (oddzielona od kondensatu) z taka sama szybkoscia, jak uprzednio kwas azo¬ towy czyli tak, aby utrzymac staly poziom cieczy w reaktorze. Obecnosc aldehydu benzoesowego w destylacie sprawdza sie w rozdzielaczu konrol- nym, podlaczonym równolegle do przewodu odpro¬ wadzajacego skropliny do odbieralnika rozdziela¬ cza. Proces destylacji przerywa sie po calkowitym oddestylowaniu aldehydu benzoesowego z miesza¬ niny poreakcyjnej. Otrzymuje sie 244 kg 79% su¬ rowego aldehydu, który nastepnie rektyfikuje sie pod próznia. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób odzyskiwania aldehydu benzoesowego z pozostalosci poreakcyjnej w procesie wytwarza¬ nia aldehydu benzoesowego, znamienny tym, ze pozostalosc te, zawierajaca glównie dwubenzylowy acetal aldehydu benzoesowego, aldehyd benzoeso¬ wy i alkohol benzylowy traktuje sie kwasem azo¬ towym o stezeniu 2%—15% wagowych, w ilosci stechiometrycznej lub w niewielkim nadmiarze w stosunku do calkowitej ilosci alkoholu benzylo¬ wego, zawartego w pozostalosci tak w postaci wol¬ nej, jak i zwiazanej, w temperaturze wrzenia mieszaniny reakcyjnej, przy czym nastepuje hy¬ droliza acetalu do alkoholu benzylowego z jedno¬ czesnym utlenieniem utworzonego alkoholu ben¬ zylowego, jak i alkoholu, zawartego w surowcu wyjsciowym, do aldehydu benzoesowego, który wraz z resztkami tego aldehydu, znajdujacymi sie w surowcu, równoczesnie oddestylowuje sie z para wodna. Krak 1 z. 659 XI. 67 310 PL