PL54358B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.XII.1967 19.11.1965 (P 107 524) 54358 KI. 42 1, 3/52 MKP G 01 n CZY TelniaT / ^ UKD Lun i«M«t»ll« lvr" tlJ Twórca wynalazku: dr Rudolf Burek Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Sposób oznaczania zawartosci nieorganicznych substancji mineralnych w weglu Wynalazek dotyczy sposobu oznaczania zawartosci nieorganicznych substancji mineralnych w weglu.Znane sa nastepujace sposoby oznaczania zawar¬ tosci nieorganicznej substancji mineralnej w weglu: Sposób oznaczania zawartosci nieorganicznej sub¬ stancji mineralnej ma podstawie obliczen stechio- metrycznych wymaiga znajomosci skladu chemicz¬ nego popiolu i zawartosci siarki pirytowej wegla i zaklada, ze okreslone skladniki popiolu powstaly z okreslonych zwiazków chemicznych pierwotnie za¬ wartych w substancji mineralnej, ma przyklad z CaO, CaC03 Fe2Os, FeS2 itp.Sposób Mayera polega na tym, ze okreslona ma¬ se wegla oraz powstaly przez jej spalania popiól poddaje sie dzialaniu róznych odczynników che¬ micznych. Produkt kazdej reakcji chemicznej od¬ waza sie i z ubytku masy wnioskuje o istnieniu odpowiedniej grupy mineralów. Suma ubytków ma¬ sy w kazdej reakcji jest zawartoscia nieorganicznej substancji mineralnej.Sposób Brinsmaida polega na tym, ze badana próbke wegla dzMi sie na frakcje o róznym cie¬ zarze wlasciwym, oznacza w nich zawartosc popio¬ lu i cieplo spalania. Otrzymalne dane nanosi sie ma wykres o ukladzie wspólrzednych: popiól — cieplo spalania. Przez tak otrzymane przynajmniej dwa punkty przeprowadza sie prosta. Punkt prze¬ ciecia jej z osia oznaczajaca popiól daje liczbe, która podzielona przez 100 daje wspólczynnik prze- 10 15 20 25 30 liczeniowy zawartosci popiolu na zawartosc nieor¬ ganicznej substancji mineralnej.Znane sa takze sposoby polegajace na zastoso¬ waniu wzorów przeliczeniowych na przyklad wzo¬ rów wedlug norm angielskich, amerykanskich, wzo¬ ru Parra itp.Znane sposoby oznaczania zawartosci nieorganicz¬ nych substancji mineralnych odznaczaja sie na¬ stepujacymi wadami, utrudniajacymi i ogranicza¬ jacymi ich praktyczne wykorzystanie: sa praco¬ chlonne, w wyniku ich zastosowania badana próbka wegla ulega zniszczeniu, wyniki oznaczen obarczone sa bledami systematycznymi, wynikajacymi ze zmiennosci skladu chemicznego nieorganicznych substancji mineralnych.Sposób wedlug wynalazku usuwa wady znanych metod. Istota wynalazku polega na tym, ze mierzy sie wartosc przecietnej liczby atomowej wegla przez porównanie natezenia rozproszonego promieniowa¬ nia korpuskularnego lub elektromagnetycznego o energii odpowiadajacej promieniowaniu X od próbki badanego wegla z natezeniem rozproszonego promieniowania od standartu o znanej liczbie ato¬ mowej, przy czym zawartosc nieorganicznych sub¬ stancji mineralnych wylicza sie z zaleznosci: Zw = a'. A2 + b- A + c gdzie Zw oznacza zmierzona przecietna liczbe ato¬ mowa wegla, A oznacza zawartosc nieorganicznych 5435834358 3 substancji mineralnych w weglu, zas a, b i c ozna¬ czaja wartosci stale dla danego typu wegla i stoso¬ walnego przyrzadu, wyznaczone metoda cechowania, podczas którego zawartosc nieorganicznych substan¬ cji mineralnych oznacza sie jedna ze znanych metod.Sposób wedlug wynalazku umozliwia szybkie oznaczenie zawartosci nieorganicznych substancji mineralnych w weglu, przy czym próbki wegla nie ulegaja zniszczeniu i moga byc zachowane dla po¬ nownej kontroli. i Sposób oznaczania zawartosci nieorganicznych substancji mineralnych w weglu, zostanie blizej wyjasniony na podstawie rysunku, na którym przedstawiono urzadzenie do stosowania sposobu, skladajace sie ze znanej róznicowej komory joni¬ zacyjnej oraz elektrometru. Róznicowa jonizacyjna komora 1 sklada sie ze zbierajacej elektrody §, wzdluz ktftrej jest umieszczony symetrycznie koli- mator 8 zaopatrzony w zródlo promieniowania beta 2 na przyklad SrM Y«V Kolimator 8 mai ksztalt dwóch polaczonych ze soba wierzcholkami grania- stoslupów o pddstawie trójkatnej. Zadaniem koli- matora 8 jest ograniczenie kata promieniowania w kierunku obydwu zewnetrznych elektrod 6 I Tl Elektrody 6 i 7 maja wyprowadzone zaciski 3, do których jest podlaczony zasilacz wysokiego napie¬ cia pradu stalego, natomiast elektroda 5 polaczona jest z elektrometrem 4. Nad elektroda 6 jest umiesz¬ czona w naczyniu próbka wegla 9 a pod elektroda 7 stamdart 10 o znanej liczbie atomowej. W efekcie jonizacji osrodka w jonizacyjnej komorze 1 spo¬ wodowanej promieniowaniem korpuskularnym lub elektromagnetycznym na zbierajacej elektrodzie 5 gromadza sie ladunki z obu czesci komory 1 o prze¬ ciwnych znakach. Jesli standart 10 ma taka sama liczbe atomowa, jak badana próbka wegla 9, wów¬ czas wypadkowy ladunek na zbierajacej elektrodzie 5 jest równy zeru, co wykazuje elektrometr 4.Sposób pomiaru zawartosci nieorganicznych sub¬ stancji mineralnych A w weglu polega na tym, ze mierzy sie wartosc przecietnej liczby atomowej wegla Zw przez porównanie natezenia rozproszone¬ go promieniowania korpuskularnego lub elektro¬ magnetycznego o energii odpowiadajacej promie¬ niowaniu X od próbM badanego wegla 9 z nateze- 10 15 20 25 30 35 40 45 niem promieniowania od standartu 10 o znanej liczbie atomowej, a nastepnie ze wzoru Zw = a* A* + b «fA + c wylicza sie zawartosc nieorganicznych substancji mineralnych A w weglu. Stale a, b, c dla danego typu wegla i stosowanego przyrzadu, wyznacza sie metoda cechowania, polegajaca na tys* ze mierzy sie przykladowo dla dziesieciu próbek wegla liczbe atomowa Zw wykorzystujac znane w fizyce zjawisko polegajace na zmianie natezenia wstecznje rozpro¬ szonego promieniowania na przyklad beta ze zmia¬ na przecietnej liczby atomowej substancji rozpra¬ szajacej oraz zawartosc nieorganicznyclj substancji mineralnych A w weglu znanymi ~kl|UJycznymi me¬ todami na przyklad Brinsmaida, po czym otrzymane wielkosci ustawia sie do wzoru Zw = a • A* + b • A + c i metoda najmniejszych kwadratów wylicza sie stale a, b i c. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe ' 1. Sposób oznaczania zawartosci nieorganicznych Substancji mikerMriycIt w; weglu, znamienny f£iift, $e mierzy sie wartosc prfecietnej liczby atomowej wegla przez porównanie natezenia rozproszonego promieniowania korpuskularnego lub elektromagnetycznego o energii odpowiada¬ jacej promieniowaniu X od próbki badanego wegla z natezeniem rozproszonego promieniowa¬ nia od standartu o znanej liczbie atomowej, na¬ stepnie zawartosc nieorganicznych substancji mineralnych wylicza sie z zaleznosci Zw F5 a • A* + p • A + c gdzie Zw oznacza zmierzona przecietna liczbe atomowa wegla, A oznacza zawartosc nieorga¬ nicznych substancji mineralnych w weglu, zas a, b i o oznaczaja wartosci stale dla danego typu wegla i stosowanego przyrzadu, wyznaczone metoida cechowania, podczas którego zawartosc nieorganicznych substancji mineralnych oznacza sie jedtoa ze znanych metod.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym^ ze jako zródlo promieniowania beta, stosuje sie Sr* Yw, który emituje tylko w ^nicach^okre* slonego kata brylowego i umieszczony jest w elektrodzie zbierajacej (5) kónio^ jonizacyjhej (1) Zaklady Kartograficzne, D/1066, 12-67, 340 PL