PL54151B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 23.VIII.1966 (P 116 180) 5.XII.1967 54151 KI. 42 a, 8/02 MKP G 09 b lli°* Wspóltwórcy wynalazku __ . . _ . , _ , . __ _. , L^Viv- j Mgr mz. Bronislaw Sendyka, Krakow(PoIska), wlasciciele patentu dr Ludwik Wielkiewicz, Mloda Hora (Polska) Globus do nauki polozenia geograficznego Przedmiotem wynalazku jest globus do nauki polozenia geograficznego, który pogladowo przed¬ stawia geneze siatki geograficznej jako funkcje katów dlugosci i szerokosci geograficznej z jedno¬ czesna demonstracja wielkosci tych katów.Znane globusy nie daja mozliwosci demonstra¬ cji katów dlugosci i szerokosci geograficznej. Do¬ tychczasowa metodyka nauczania tego (zagadnie¬ nia opierala sie na kilkunastu rysunkach. Proces nauczania polegal na ich nauczaniu werbalnym.Zrozumienie stanowilo dla ucznia duza trudnosc ze wzgledu na skomplikowany (perspektywiczny i ruchomy) charakter zagadnienia.Problem nauki polozenia geograficznego rozwia¬ zuje w pelni globus wedlug niniejszego wyna¬ lazku.Celem wynalazku jest umozliwienie demonstra¬ cji zasady pomiaru katów dlugosci i szerokosci geograficznej. Istota wynalazku polega na tym, ze w srodku globusa o przezroczystej powloce umo¬ cowany jest ruchomy wskaznik polozenia geogra¬ ficznego, którego zewnetrzny koniec, poruszajacy sie w bliskiej odleglosci od powloki globusa wska¬ zuje punkt na powierzchni globusa, przy czym wspólrzedne polozenia geograficznego tego punktu odczytuje sie na katomierzach dlugosci i szero¬ kosci geograficznej. Ruch wskaznika sterowany jest pokretlami znajdujacymi sie na zewnatrz glo¬ busa, z których jedno steruje zmiane kata sze- 10 15 25 30 2 rokosci geograficznej a drugie zmiane kata dlu¬ gosci geograficznej.Globus do nauki polozenia geograficznego we¬ dlug niniejszego wynalazku pokazany jest na ry¬ sunku, na którym fig, 1 przedstawia globus w przekroju, fig. 2 — globus w widoku z boku a fig 3 przedstawia globus w widoku z góry. Powloka 1 globusa ma przymocowane dwie tulejki górna 2 z przymocowanym katomierzem dlugosci geogra¬ ficznej 3, oraz dolna 4 za pomoca której powloka 1 polaczona jest obrotowo z podstawa 5. W tulej¬ kach 2 i 4 osadzona jest obrotowo os 6 globusa zakonczona u góry pokretlem 7 dlugosci geogra¬ ficznej. Do osi przymocowany jest wskaznik 8 dlu¬ gosci geograficznej. W srodku osi znajduje sie wskaznik polozenia geograficznego 9 przy czym os tego wskaznika przecina sie z osia 6 globusa w geometrycznym srodku powloki 1.Wskaznik 9 wykonany jest w postaci preta, któ¬ rego jeden koniec przymocowany jest do slimacz¬ nicy 10 obracajacej sie w plaszczyznie pionowej napedzanej przez slimak 11 polaczony za posred¬ nictwem walka 12 z pokretlem 13 szerokosci geo¬ graficznej. Na zewnetrznej stronie powloki, nanie¬ sione sa kontury ladów oraiz punkty róznych miejsc na kuli ziemskiej, co pozwala sledzic polo¬ zenie wskaznika 9 wewnatrz powloki oraz odczy¬ tywac wielkosc kata szerokosci geograficznej na katomierzu 14. Do podstawy 5 globusa przymoco¬ wany jest przegubowo trzpien 15, na którym osa- 5415154151 3 dzona jest obrotowo tulejka 4 zespolona z po¬ wloka 1 globusa. Powloka 1 globusa sklada sie z dwóch pólkul polaczonych zawiasem 16 i za- strzaskiem 17. Latwosc odczytu i nastawienia wskaznika 9 polozenia geograficznego na dany punkt zwieksza sie przez umocowanie we wskazni¬ ku 9 zródla swiatla, którego promien biegnie wzdluz osi wskaznika 9 i pada na powloke 1 globusa tworzac plamke swietlna. Wskaznik 9 w odmianie globusa wedlug wynalazku zastepuje 10 sie promieniem swietlnym wysylanym przez obu¬ dowane zródlo swiatla, przymocowane do slimacz¬ nicy 10.W celu wyszukania na kuli ziemskiej punktu o okreslonej dlugosci i szerokosci geograficznej 15 obraca sie pokretlem 13 ustalajac szerokosc geo¬ graficzna, której wartosc odczytuje sie na katomie¬ rzu 14 a obracajac pokretlem 7 dlugosc geogra¬ ficzna i. odczytuje sie wartosc na katomierzu 3.Wówczas wskaznik 9 polozenia geograficznego 20 wskazuje na powierzchni powloki 1 globusa punkt o danej szerokosci i dlugosci geograficznej.W celu okreslenia wartosci dlugosci i sizerokosci wybranego na powierzchni powloki 1 globusa punktu obraca sie pokretlami 13 i 7 az do mo- 25 mentu, gdzie zewnetrzny koniec wskaznika 9 znajdzie sie dokladnie pod danym punktem. Wów¬ czas odczytuje sie wartosc kata szerokosci geogra¬ ficznej na katomierzu 14 oraz wartosc kata dlu¬ gosci geograficznej na katomierzu 3. 30 PL

Claims (6)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Globus* do nauki polozenia geograficznego, zna¬ mienni tym, ze w srodku globusa skladaja¬ cego sie z dwu rozkladanych pólkul o przezro- 35 czystej powloce (1) umocowany jest ruchomy wskaznik <9) polozenia geograficznego, którego zewnetrzny koniec, poruszajacy sie w bliskiej odleglosci od powloki (1) globusa wskazuje punkt na tej powloce <1) przy czym wspólrzed- 40 ne polozenia geograficznego tego punktu od¬ czytuje sie na katomierzach (3) i (14).
2. 2. Globus wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze powloka (1) ma przymocowana tulejke (2) gór¬ na z przymocowanym katomierzem (3) dlu¬ gosci geograficznej oraz tulejke (4) dolna osa¬ dzona obrotowa na trzpieniu (15) przymoco¬ wanym przegubowo do podstawy (5) globusa.
3. 3. Globus wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze w tulejkach (2) i (4) powloki (1) . globusa osadzona jest obrotowo os (6) globusa zakon¬ czona u góry pokretlem (7) dlugosci geogra¬ ficznej, przy czym do osi (6) przymocowany jest wskaznik (8) dlugosci geograficznej.
4. 4. Globus wedlug zastrz. 113, znamienny tym, ze ma wskaznik (9) polozenia geograficznego wykonany jest w postaci preta o dlugosci nieco mniejszej od promienia powloki (1), którego os przechodzi przez srodek powloki (1) globusa i którego jeden koniec przymocowany jest do slimacznicy obracajacej sie w plaszczyznie pio¬ nowej i napedzanej przez slimak (11) polaczo¬ ny za posrednictwem walka (12) pokretlem (13) szerokosci geograficznej, przy czym sli¬ macznica (10) polaczona jest obrotowo z osia (6) globusa, tak ze jej os obrotu przechodzi przez srodek katomierza (14) przymocowanego do osi (6) w plaszczyznie pionowej równoleglej do plaszczyzny ruchu wskaznika (9).
5. 5. Globus wedlug zastrz, 1—4, znamienny tym, ze do wskaznika (9) polozenia geograficznego umocowane jest zródlo swiatla, którego' pro¬ mien biegnie wzdluz osi tego wskaznika (9) w kierunku powloki (1) globusa.
6. 6. Odmiana globusa wedlug zastrz. 4 znamienna tym, ze jako wskaznik (9) polozenia geogra¬ ficznego stosuje sie promien swietlny wysylany przez zródlo swiatla przymocowane do sli¬ macznicy (10).KI. 42 n, 8/02 54151 MKP G 09 b Fi9-1KI. 42 n, 8/02 54151 MKP G 09 bKI. 42 n,8/02 54151 MKP G 09 b Fi9-3 PL