Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób zabezpieczenia prasy przed niewlasciwym podawa¬ niem tasmy lub pasa, polegajacy na wykorzystaniu wystepujacego w tym przypadku wzglednego ruchu tasmy i podajnika do uruchomienia wylacznika w obwodzie sterujacym, powodujacego wylaczenie prasy oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Przy wytwarzaniu elementów tloczonych z tasm lub pasów na prasach duzy wplyw na ich doklad¬ nosc ma prawidlowe podanie tasmy po kazdym tak¬ cie pracy. Nowoczesne prasy sa zwykle zaopatrzo¬ ne w samoczynnie dzialajace podajniki hydraulicz¬ ne, mechaniczne, magnetyczne lub inne, powoduja¬ ce przesuwanie tasmy w kierunku narzedzia (tlocz¬ nika). Do regulacji skoku tasmy sluzy przy tym znajdujacy sie w narzedziu tlocznym zespól zlozo¬ ny z noza bocznego, który nacina obrzeza tasmy o wielkosc skoku oraz z plytki oporowej, do której dosuwana jest tasma po kazdorazowym ruchu noza.Niezaleznie od tego podajnik jest wyposazony w mechanizm regulujacy wielkosc jego skoku, który powinien byc równy lub nieco wiekszy od przesu¬ niecia tasmy. Mechanizmy te w najczesciej stoso¬ wanych podajnikach skladaja sie z elementu doci¬ skajacego tasme do powierzchni oporowej i przesu¬ wajacego ja o wielkosc nastawionego skoku.Zasadnicza wada tego rodzaju mechanizmów jest mozliwosc poslizgu tasmy w przypadku gdy na przyklad wskutek odksztalcenia tasmy lub zaciecia sie bebna powstana opory hamujace przesuwanie, 10 15 25 30 w wyniku czego nastepuje nieprawidlowe podanie tasmy do narzedzia. Skutki niewlasciwego podania tasmy sa przy tym szczególnie dotkliwe, w przypad¬ ku stosowania czesci roboczych narzedzi o niewiel¬ kich wymiarach (na przyklad na prasogwinciar- kach), poniewaz nastepuje wówczas polamanie ele¬ mentów narzedzia (stempli, gwintowników itp.).W celu usuniecia tej wady zastosowano wykra¬ wanie w tasmie specjalnego otworu kontrolnego, wspólpracujacego z elementem umieszczonego za narzedziem mikrowylacznika w ten sposób, ze w przypadku gdy element ten nie napotka we wlas¬ ciwym miejscu po przesunieciu tasmy na otwór, swiadczacy o jej prawidlowym podaniu, spowoduje zadzialanie mikrowylacznika obwodu sterujacego i wylaczenie prasy. Zasadnicza wada tego sposobu jest jednak koniecznosc wykonywania specjalnego otworu w tasmie, powodujaca bardziej zlozona bu¬ dowe narzedzia oraz odpowiednio wieksze zuzycie materialu, a ponadto niepewnosc dzialania urzadze¬ nia zabezpieczajacego zwiazana z koniecznoscia sto¬ sowania okreslonej tolerancji otworu i wspólpra¬ cujacego z nim elementu. Ponadto sposób ten nie moze byc stosowany przy wykrawaniu bezodpado- wym (na przyklad cieciu tasmy) i nie daje wyników w przypadku calkowitego zatrzymania sie tasmy, gdyz polozenie otworu kontrolnego nie ulega wów¬ czas zmianie.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa sposób za¬ bezpieczania pras przed nieprawidlowym podaniem. 5400554005 tasmy lub pasa wedlug wynalazku, polegajacy na wykorzystaniu wystepujacego wówczas ruchu wzglednego tasmy i zespolu przesuwajacego podaj¬ nika — do poruszania elementu wspólpracujacego z mikrowylacznikiem, znajdujacym sie w obwodzie sterujacym prasy i powodujacym jej zatrzymanie.Dzieki temu kontrola prawidlowego podawania tasmy nie jest zwiazana z koniecznoscia jej dodat¬ kowego dziurkowania, co umozliwia stosowanie spo¬ sobu wedlug wynalazku równiez w przypadku wy¬ krawania bezodpadowego. Ponadto urzadzenie za¬ bezpieczajace do stosowania tego sposobu dziala równiez w przypadku zatrzymania sie tasmy, a dzieki wyeliminowaniu elementów wspólpracuja¬ cych o tolerowanych wymiarach, pewnosc tego dzialania jest znacznie wieksza w porównaniu do znanych dotychczas urzadzen zabezpieczajacych.Ponadto urzadzenie to moze byc zaopatrzone w ze¬ spól dzwigniowy, umozliwiajacy powiekszenie od¬ chylen ruchu wzglednego1 tasmy i podajnika i wy¬ laczanie prasy przy nieprawidlowosciach podania tasmy rzedu setnych czesci milimetra.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia przyklad roz¬ wiazania konstrukcyjnego urzadzenia z zespolem suwakowym w przekroju podluznym, fig. 2 — to samo urzadzenie w przekroju wzdluz linii AA na fig. 1, a fig. 3 — odmiane urzadzenia zaopatrzo¬ nego w zespól dzwigniowy polaczony z podajnikiem.Istota sposobu zabezpieczenia pras przed niepra¬ widlowym podaniem tasmy lub pasa wedlug wy¬ nalazku polega na wykorzystaniu wystepujacego wówczas ruchu wzglednego tasmy i elementu prze¬ suwajacego podajnika — do uruchomienia wylacz¬ nika wlaczonego w obwód sterujacy prasy.Urzadzenie do stosowania tego sposobu jest za¬ opatrzone w element sprzezony z ruchem posuwo¬ wym tasmy i wspólpracujacy z podajnikiem w ten sposób, ze w przypadku odchylen skoku tasmy od wielkosci nastawionej, powoduje uruchomienie wy¬ lacznika i wylaczenie prasy.Na fig. 1 i 2 przedstawiono przyklad rozwiazania konstrukcyjnego urzadzenia do stosowania sposobu wedlug wynalazku, zastosowanego na prasie zaopa¬ trzonej w stól 1, na którym jest zamocowana ma¬ tryca 2 oraz w suwak 3, polaczony z plyta stemplo¬ wa 4 i zespolem stempli 5 oraz w podajnik hydrau¬ liczny tasmy 6. Podajnik jest zlozony z suwaka 7 z przesuwanym w nim hydraulicznie elementem dociskajacym 8 tasme 6 do powierzchni oporowej 9, z nastawnych zderzaków 10 ograniczajacych ruch suwaka 7 a tym samym skok tasmy 6 oraz z pro¬ wadnic 11, umieszczonych miedzy suwakiem 7 a narzedziem 2, 5.Urzadzenie zabezpieczajace przed nieprawidlowym podaniem tasmy 6 sklada sie z suwaka 12, wyposa¬ zonego w plyte 13 dociskajaca tasme 6 za pomoca sprezyn 14 do powierzchni oporowej 15 oraz z na¬ stawnego elementu 16, polaczonego za pomoca ra¬ mienia 17 z plyta 13 i wspólpracujacego z mikrowy- lacznikiem 18. Mikrowylacznik 18 jest przymocowa¬ ny do przesuwnego zespolu 19 prasy, umozliwiajac nastawianie odpowiedniego zakresu skoku tasmy 6, przy którym nastepuje wylaczenie prasy. Plyta do¬ ciskowa 13 suwaka 12 jest osadzona przesuwnie w prowadnicach 20 korpusu prasy, przy czym jest ona umieszczona w ten sposób, ze przy prawidlo¬ wym przesuwaniu tasmy 6 znajduje sie w stanie zetkniecia z suwakiem 7 podajnika. 5 Dzialanie opisanego wyzej urzadzenia przedsta¬ wionego na fig. 1 i 2 jest nastepujace.Po wykonaniu ruchu roboczego przez stemple 5 narzedzia i ponownym uniesieniu ich lacznie z su¬ wakiem 3 nastepuje przesuniecie tasmy 6 przez po- 10 dajnik. W tym celu rozdzielacz hydrauliczny dopro¬ wadza ciecz pod cisnieniem do nieuwidocznionego na rysunku cylindra, powodujacego naprzód uniesie¬ cie elementu dociskowego 8 do góry i docisniecie tasmy 6 do powierzchni oporowej 9, a nastepnie ]5 przesuniecie suwaka 7 wraz z zakleszczona w nim tasma w kierunku do narzedzia. W przypadku gdy podanie tasmy jest prawidlowe równoczesnie z ru¬ chem suwaka 7 nastepuje takie samo przesuniecie suwaka 12 urzadzenia zabezpieczajacego, bowiem 20 tasma 6 dociskana przez sprezyny 14 jest zaklesz¬ czona miedzy plyta 13 i powierzchnia oporowa 15.W koncowej fazie ruchu suwaka 12 nastepuje ude¬ rzenie przez element 16 mikrowylacznika 18, który zamyka obwód sterujacy prasy zapewniajac dalszy 25 normalny przebieg jej pracy.W przypadku, gdy wskutek odksztalcenia tasmy lub z innych przyczyn wystapi poslizg tasmy w su¬ waku 7 i nie nastapi jej pelne przesuniecie o na¬ stawiona wartosc skoku, to sprzezona z jej ruchem on plyta dociskowa 13 przesunie sie podobnie jak i tas- ma odpowiednio mniej i element 16 nie spowoduje zadzialania mikrowylacznika 18, a tym samym do¬ prowadzi do otwarcia obwodu sterujacego i zatrzy¬ mania prasy. Dzieki temu narzedzie zostaje zabez¬ pieczone przed nieprawidlowym wejsciem w mate¬ rial, a tym samym przed uszkodzeniem lub wyko¬ naniem niewlasciwego przedmiotu.W ruchu powrotnym suwaka 7 nastepuje przesu¬ niecie stykajacej sie z nim plyty dociskowej 13 w polozenie wyjsciowe, w którym podajnik i urza¬ dzenie zabezpieczajace sa przygotowane do nastep¬ nego cyklu pracy.Odmiana urzadzenia przedstawiona na fig. 3 w za¬ stosowaniu do podobnej prasy, wyposazonej w po¬ dajnik-hydrauliczny z suwakiem 7 i elementem do¬ ciskowym 8 sklada sie z dzwigni 21 osadzonej obro¬ towo na osi 22 w polaczonej z tym suwakiem 7 plycie 23 i zaopatrzonej w element tarciowy na przyklad ostrze 24. 50 W przykladowym rozwiazaniu konstrukcyjnym przedstawionym na rysunku plyta 23 jest osadzona przesuwnie na sworzniach 25, przymocowanych do plyty 26 podajnika 7 i dociskanych do niej za po¬ moca sprezyn 27, zas dzwignia 21 jest wyposazona 55 w element 1& wspólpracujacy z przymocowanym do plyty 23 na wsporniku 31 mikrowylacznikiem 28 ob¬ wodu sterujacego prasy oraz w sprezyne 29 dociska¬ jaca ja do powierzchni oporowej 30 tejze plyty 23.Dzialanie opisanej wyzej odmiany urzadzenia za- 60 bezpieczajacego prase przed nieprawidlowym poda¬ niem tasmy jest nastepujace.Ruch posuwowy tasmy 6 uzyskuje sie przez docis¬ niecie elementu dociskowego 8 podajnika do po¬ wierzchni oporowej 9 plyty 26 suwaka 7 i przesu- 65 niecie zakleszczonej tasmy lacznie z suwakiem w 35 455 54005 6 kierunku do narzedzia. Równoczesnie tasma 6 na¬ ciskajaca na ostrze 24 dzwigni 21 i unosi ja nieco lacznie z plyta 23.W przypadku gdy podanie tasmy jest prawidlowe równoczesnie z przesunieciem suwaka 7 nastepuje takiez samo przesuniecie dzwigni 21, która w trakcie swego ruchu zachowuje polozenie pionowe nie doty¬ kajac do mikrowylacznika 28 i utrzymujac obwód sterujacy w stanie zamknietym, a tym samym nor¬ malny ruch prasy. W przypadku, gdy wskutek opo¬ rów ruchu tasmy wystapi jej poslizg, a tym samym ruch wzgledny w stosunku do suwaka 7 podajnika, ostrze 24 dzwigni 21 opierajace sie o tasme, spowo¬ duje jej obrót wokól osi 22 w kierunku strzalki I i uderzenie przez element 16 mikrowylacznika 28 a tym samym przerwanie obwodu sterujacego i wy¬ laczenie prasy. Umozliwia to zabezpieczenie narze¬ dzia 2, 5 przed uszkodzeniem, przyczyn niewlasci¬ wego podania tasmy 6 (na przyklad przez dosunie- cie jej) i dalsza prawidlowa prace prasy.W trakcie powrotnego ruchu suwaka element do^ ciskowy 8 nie dociska do tasmy 6, zas dzwignia 21 wraz z plyta 23 dociskana przez sprezyne 27 znaj¬ duje sie w dowolnym polozeniu, a jej ostrze 24 przesuwa sie nad górna powierzchnia tasmy 6.Sposób zabezpieczenia prasy przed nieprawidlo¬ wym podaniem tasmy lub pasa wedlug wynalazku oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu moze znalezc zastosowanie zwlaszcza do pras zaopatrzo¬ nych w podajniki suwakowe z elementami dociska¬ jacymi tasme. PL