PL53762B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 10. XI. 1967 53762 KI. 45 1, 7/02 MKP A 01 n UKD 632.931.1:631.8 T\0*< Wspóltwórcy wynalazku: prof. dr inz. Andrzej Bolewski, doc. dr Zbig¬ niew Michalek, prof. dr inz. Tadeusz Skawi¬ na, dr inz. Feliks Kamieniecki, mgr inz. Sta¬ nislaw Tyminski, mgr inz. Tadeusz Polak, dr inz. Jan Greszta Wlasciciel patentu: Akademia Górniczo-Hutnicza (Katedra Mineralogii i Petrografii), (Katedra Gruntoznawstwa), Kraków (Polska) Sposób rekultywacji nieuzytków poprzemyslowych i wydm pia¬ szczystych oraz poprawy wlasnosci gleb lekkich i torfowych Przedmiotem wynalazku jest sposób rekultywa¬ cji nieuzytków poprzemyslowych i wydm piasz¬ czystych oraz poprawy wlasnosci gleb lekkich i torfowych przy uzyciu skal ilastych zasobnych w montmorillonit to znaczy skal zawierajacych wiecej niz 25 procent mineralu z grupy montmo- rillonitu i odmian tych skal zawierajacych do¬ mieszke do 15% weglanów na przyklad kalcytu, dolomitu i innych.Dotychczas znane sposoby rekultywacji polegaja na pokrywaniu nieuzytków, warstwa próchniczna odpowiedniej miazszosci lub warstwa innych grun¬ tów urodzajnych jak na przyklad lessami lub nie¬ którymi marglistymi glinami zwalowymi. Wada tych sposobów sa trudnosci w zdobywaniu próch¬ nicy, której ilosci potrzebne na 1 hektar wynosza 100—300 ton, a w przypadku pokrywania innymi wartosciowymi gruntami ilosci ich siegaja 1000 ton na 1 hektar. Przy uzyciu wymienionych srodków, efekty zmian wlasciwosci glebowych sa krótko¬ trwale, na skutek szybkiej mineralizacji materii organioznej, wprowadzonej w obce srodowisko.Stosowanie nawozów sztucznych do rekultywacji, polega na dostarczaniu roslinnosci potrzebnych do jej rozwoju substancji chemicznych lub na popra- ^ wieniu odczynu gleby lecz nie wplywa bezposred¬ nio na zmiane wlasciwosci fizycznych decyduja¬ cych o stosunkach wodno-powietrznych w struk¬ turze gleby.Tych wad nie ma sposób rekultywacji wedlug 2 wynalazku, w którym stosuje sie skaly ilaste za¬ sobne w montmorillonit w stanie naturalnym badz po przeróbce lub po przeróbce i zmieszaniu ze skladnikami nawozowymi zaleznie od rodzaju re- 5 kultywowanych skal czy meliorowanych gleb wa¬ runków hydrologicznych i klimatycznych oraz rzezby terenu i celu zagospodarowania na przy¬ klad jako tereny lesne, plantacje, parki i inne.Sposób rekultywacji nieuzytków poprzemyslo- 10 wych na przyklad wyrobisk górnictwa piasków podsadzkowych lub hald i wydm piaszczystych oraz poprawy wlasnosci gleb lekkich lub torfowych wedlug wynalazku polega na tym, ze skale ilasta zasobna w montmorillonit uzywa sie badz w stanie 15 naturalnym badz suszy sie ja na powietrzu lub w znanych sztucznych suszarniach w tempera¬ turze nie wyzszej od 100° C do stanu umozliwiaja¬ cego rozdrobnienie skaly do wielkosci ziarn, naj¬ korzystniej do 5 mm lub 60 mm zaleznie od kate- 20 gorii rekultywowanego lub meliorowanego terenu.Zbyt daleko posuniete suszenie lub stosowanie wyzszej temperatury jest niepozadane, gdyz wply¬ wa niekorzystnie na jakosc produktu.Naturalna skale ilasta zasobna w montmorillonit 25 lub produkt uzyskany w podany sposób rozsiewa sie równomiernie po polu a nastepnie miesza sie dokladnie z gleba lub piaskiem przy uzyciu zna¬ nych urzadzen rolniczych na przyklad brony tale¬ rzowej. W przypadku rekultywacji terenów po- 80 eksploatacyjnych czy wydm piaszczystych jest nie- 5376253762 kiedy celowe dostarczenie wiekszych ilosci skaly ilastej zasobnej w montmorillonit bezposrednio pod sadzonki drzew czy krzewów lub wprowadzenie jej na wieksza glebokosc przy uzyciu pluga spe¬ cjalnego typu.Ze wzgledu na to, ze glówny skladnik uzywa¬ nych skal montmorillonit okazuje tendencje do przemieszczania sie w glab piasku czy gleby i to zarówno pod wplywem wód opadowych jak i grun¬ towych kapilarnych zjawisku temu przeciwdziala * sie w zaleznosci od jakosci gleby przez uzywanie i s^aly nie zmielonej lub mozliwie grubo zmielonej <*a takze przez jednoczesne wprowadzenie srodków stabilizujacych montmorillonit w piasku czy gle¬ bie na przyklad przez dodanie wapna nawozowego.Skladnik ten w zaleznosci od zawartosci weglanów w surowcu jest dodawany w ilosci do 20°/© wagi uzytej skaly ilastej zasobnej w montmorillonit najlepiej w trakcie jej rozdrabniania czy nanosze¬ nia w polu.Dla zabezpieczenia nalezytego wykorzystania du¬ zej pojemnosci sorpcyjnej montmorillonitu zawar¬ tego w skale a zwlaszcza dla zmniejszenia znacz¬ nych strat, jakie ponosi sie na skutek wyplukiwa¬ nia z gleby lub rekultywowanych gruntów, nawo¬ zów sztucznych wprowadzonych w trakcie zago¬ spodarowania jest technicznie i ekonomicznie uza¬ sadnione stosowanie mieszanek montmorillonitowo- -nawozowych. Na meliorowanych glebach bardzo lekkich oraz glebach torfowych objetych niepoza¬ danymi procesami murszotwórczymi jest uzasad¬ nione dawkowanie nawozów sztucznych nie w spo¬ sób dotychczas przyjety lecz jako mieszanki mont- morillonitowo-azotowo-fosforowo-potasowej wzbo¬ gaconej w miare potrzeby równiez w niektóre mikroelementy. Cynnosc przygotowania takiej mie¬ szanki kompleksowej moze byc wykonana mecha¬ nicznie lub recznie.Skaly ilaste zasobne w montmorillonit przygo¬ towane sposobem wedlug wynalazku dawkuje sie przykladowo przy rekultywacji lesnej, poeksploa¬ tacyjnych piasków luznych lub wydm piaszczystych o zwierciadle wody gruntowej na glebokosci po¬ nizej 2 m w ilosci 10—50 ton na hektar, natomiast dla tych samych terenów o zwierciadle wody gruntowej na glebokosci okolo 0,7 m w ilosci 5—30 ton na hektar.W przypadku melioracji wlasnosci fizycznych i chemicznych gleb lekkich uzytkowanych rolni¬ czo zaleznie od pH gleby typu gospodarki wod¬ nej i warunków klimatycznych, ilosc stosowanych 5 skal ilastych zasobnych w montmorillonit wynosi 2—10 ton na hektar nanoszonych co 2—6 lat. Im nizsze pH gleby, tym czesciej nalezy powtarzac nawozenie, a ilosc dawki wzrasta w miare wzro¬ stu wrazliwosci gleb na okresy bezdeszczowe. 10 W celu melioracji gleb murszowych dawkuje sie skaly ilaste zasobne w montmorillonit w zalez¬ nosci od stosunków wodnych, glebokosci torfów i stopnia zaawansowania procesów murszowych w ilosci 10—60 ton na hektar. j5 Podobnie stosuje sie mieszanki montmorilloni- towo-nawozowe, przy czym ilosc uzytych w nich nawozów jest dodawana w zaleznosci od potrzeby.Sposób rekultywacji nieuzytków wedlug wyna¬ lazku wplywa na poprawe bilansu wodnego 20 i zmniejszenie czestotliwosci wystepowania stanów krytycznych, zwiazanych ze spadkiem wilgotnosci do granicy punktu wiedniecia roslin. Stosowanie skaly lub mieszanki montmorillonitowo-nawozo- wej jest srodkiem zmniejszajacym kwasowosc 25 gleb na drodze chemicznej i fizyko-chemicznej, który doprowadza w sposób lagodny i na dlugi okres czasu odczyn gleb równy pH 6,6—8,0.Ponadto sposób rekultywacji nieuzytków wedlug wynalazku usuwa uboczne ujemne skutki, towa- 30 rzyszace wapnowaniu slabo zbuforowanych gleb piaskowych czy murszowych. PL

Claims (1)

1. Za strzezenie patentowe 35 Sposób rekultywacji nieuzytków poprzemyslo- wych i wydm piaszczystych oraz poprawy wlas¬ nosci gleb lekkich i torfowych, znamienny tym, ze skale ilasta zasobna w montmorillonit natural- 40 na lub wysuszona w temperaturze nie wyzszej od 100° C i rozdrobniona zaleznie od potrzeby do wielkosci ziarn, najkorzystniej do 5 mm lub 60 mm, miesza sie z wapnem nawozowym w ilosci do 20'°/o lub z nawozami mineralnymi a nastepnie 45 rozsiewa sie równomiernie po rekultywowanych nieuzytkach lub meliorowanych glebach i miesza z nimi lub wprowadza sie na pozadana glebokosc. KZG-3, zam. 1090/67 — 260 PL